Ελλάδα

=**Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΩΝ ΛΟΥΛΟΥΔΙΩΝ by Nίκος Κουτσούρης Β'1 **=

Φαίνεται περίεργο ότι σε μια χώρα στην οποία οι κάτοικοί της από το πρωί ως το βράδυ κατηγορούν το περιβάλλον με αποτέλεσμα να το υποβαθμίζουν και να το καταστρέφουν. Όμως δεκάδες βιολογικά τμήματα, από τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ολλανδία και τη Δανία ως τη Νορβηγία και την Ισλανδία, έρχονται στην Ελλάδα για να παρατηρήσουν τα λουλούδια μας.

Συνολικά ο αριθμός αυτών των λουλουδιών είναι 6.00. Από τα οποία τα 2.000 περίπου είναι ενδημικά. είδη που βγαίνουν μόνο στην Ελλάδα και πουθενά αλλού! Για μια απλή σύγκριση αρκεί να αναφερθεί ότι ενώ η Κρήτη είναι τριάντα πέντε φορές μικρότερη από τη Βρετανία έχει τον ίδιο αριθμό ειδών φυτών: περίπου 2.000! Στις καλοκαιρινές βόλτες στα παράλια, στα νησιά, στις άγονες περιοχές και στα μικρά υψόμετρα βλέπουμε, στα σίγουρα, ένα ξηρό τοπίο. Μόνο που και εδώ με λίγη παρατηρητικότητα θα δούμε ­πολλά και εντυπωσιακά αγριολούλουδα.

Το πρώτο που αξίζει να παρατηρήσετε από κοντά είναι εκείνο του γαϊδουράγκαθου. Το άνθος του έχει έξοχα σκούρα ιώδη λουλούδια που φθάνουν ως και τα 8 εκατοστά διάμετρο.

Η ίνουλα, με μικρά κίτρινα λουλούδια, είναι κοινότατο «καλοκαιρινό» είδος. Φυτρώνει παντού. Από περιοχές γεμάτες με μπάζα ως τα όρια της ασφάλτου. Είναι ένα από τα φυτά των οποίων τη διασπορά ευνόησε ο άνθρωπος. Η αλθαία είναι ένα ψηλό φυτό με μεγάλα λουλούδια που παραμένει ανθισμένο σχεδόν όλο το καλοκαίρι. Συχνά ­ πρέπει να το δείτε οπωσδήποτε! ­ φθάνει το ύψος των δύο μέτρων. Οπως ανεβαίνουμε στο υψόμετρο αρχίζει να εμφανίζεται και η βατομουριά. Τα λουλούδια της είναι μικρά μοβ και συχνά συνυπάρχουν με τους (νόστιμους!) καρπούς.  Εκεί κοντά είναι και η ρίγανη και η μέντα. Ακόμη και αν δεν τις ξεχωρίζετε με το μάτι, μπορείτε να το κάνετε με τη μύτη. Αλλωστε την εποχή της άνθησής τους ­ καλοκαίρι! ­ έχουν και το μέγιστο του αρώματος! 

Αλλά να μην ξεχάσουμε και τα «σκυλάκια», που θα τα βρούμε να εμφανίζονται με ωραιότατα λουλούδια ακόμη και μέσα στους τοίχους σε πολλά χωριά. Οι Μηλιές του Πηλίου είναι ένα από αυτά. Τα «σκυλάκια» έχουν πάρει το όνομά τους από το γεγονός ότι ­ οι περισσότεροι το κάναμε παιδιά ­ αν τα πιέσεις ανοίγουν σαν το στόμα του σκύλου! 

Δείτε τώρα ένα υπέροχο video για να δούμε το μαγευτικό τρόπο που ανθίζουν τα λουλούδια!

media type="youtube" key="fCFX8cRGv3g" width="560" height="315" Video by:dut888 Πηγή:Το βήμα Creator: Νίκος Κουτσούρης Β΄1 2017

--

Καταρρακτες Ελλάδας- Δρυμωνας Β.Ευβοια

media type="youtube" key="wqxBDehTesk" height="360" width="640"

=**Η ΕΛΛΑΔΑ:**=

**Η Ελλάδα ή Ελλάς, επίσημα γνωστή ως Ελληνική Δημοκρατία, είναι χώρα της νοτιοανατολικής Ευρώπης στο νοτιότερο άκρο της Βαλκανικής χερσονήσου. Συνορεύει στα βορειοδυτικά με την Αλβανία, στα βόρεια με την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και τη Βουλγαρία και στα βορειοανατολικά με την Τουρκία. Έχει ακτές στην Ανατολική Μεσόγειο και βρέχεται ανατολικά από το Αιγαίο Πέλαγος, δυτικά από το Ιόνιο και νότια από το Λιβυκό. Η Ελλάδα κατέχει την 11η θέση στις χώρες με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στα 13.676 χιλιόμετρα, καθώς έχει πλήθος νησιών που υπολογίζεται, αναλόγως τα κριτήρια, στα 2.500 με τα 165–227 να κατοικούνται. Βρίσκεται στην 97η θέση στην κατάταξη των χωρών του κόσμου σύμφωνα με την έκτασή τους και, σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών το 2015, ο πληθυσμός της χώρας αριθμεί 10.955.000 κατοίκους.[4] Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της είναι η Αθήνα.**

**Κατά τη διάρκεια της ιστορίας της έχει αλληλεπιδράσει πολιτισμικά κυρίως με λαούς της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης. Στην αρχαία Ελλάδα γεννήθηκε η δημοκρατία και η φιλοσοφία, οι Ολυμπιακοί Αγώνες, το δράμα, η τραγωδία και η κωμωδία.**

**Μετά την εμφάνιση του ελληνικού εθνικού κινήματος, το 1821 ξέσπασε επανάσταση των Ελλήνων εναντίον της Οθωμανικής αυτοκρατορίας με σκοπό την ίδρυση ανεξάρτητου κράτους, το οποίο αναγνωρίστηκε το 1830. Τον επόμενο αιώνα το Βασίλειο της Ελλάδας επεκτάθηκε εδαφικά, κυρίως με τους Βαλκανικούς πολέμους, ως την αποτυχία της Μικρασιατικής εκστρατείας το 1922. Τις επόμενες δεκαετίες η Ελλάδα διήγαγε ταραγμένο πολιτικό βίο και ακολούθησε μία μακρά περίοδος αυταρχικής διακυβέρνησης,[5] κατά την οποία επιβλήθηκε βασιλική δικτατορία, η χώρα βρέθηκε υπό στρατιωτική κατοχή κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, γνώρισε εμφύλιο πόλεμο και μια επταετή στρατιωτική δικτατορία. Από το 1974 πολίτευμα του κράτους είναι η προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία.**

**Η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τότε Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) το 1981 και της Ευρωζώνης το 2001. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 1952 και ιδρυτικό μέλος του ΟΗΕ (1945). Θεωρείται μια ανεπτυγμένη χώρα με υψηλό κατά κε και πολύ υψηλό δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης. Κατατάχθηκε ως η 29η καλύτερη χώρα σε επίπεδο ποιότητας ζωής στον κόσμο για το 2015.**



__**Πηγες:**__https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1

__**ΡΟΎΣΜΑΝ ΑΛΈΞΑΝΔΡΟΣ Α3**__

ΛΙΜΑΝΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Το **λιμάνι του Πειραιά**, το μεγαλύτερο της [|Ελλάδας],είναι ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια στη [|Μεσόγειο θάλασσα] αλλά και στον κόσμο. Το λιμάνι είναι επίσης ένας μεγάλος εργοδότης στην περιοχή, με πάνω από 1.500 υπαλλήλους σε πάνω από 24.000 πλοία το χρόνο. Το λιμάνι του [|Πειραιά] είναι το λιμάνι της [|Αττικής] από τα Αρχαϊκά χρόνια == Προσβασιμότητα [ [|Επεξεργασία] |  [|επεξεργασία κώδικα] ] == Το Κεντρικό Λιμάνι του Πειραιά είναι άμεσα προσβάσιμο μέσω του αυτοκινητοδρόμου Αθηνών-Θεσσαλονίκης[|[5]], της γραμμής 1 του μετρό, σύντομα της γραμμής 3 του μετρό, του προαστιακού αλλά και αστικών λεωφορείων, ενώ βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το κέντρο της πόλης του Πειραιά ΝΓΚΡΕΣΙ ΜΑΡΙΝΟΣ Α3

**ΜΗΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΤΕ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΥΤΕΙΤΕ!**

=Παρθενώνας =


 * Ο Παρθενώνας είναι ναός, χτισμένος προς τιμήν της [|θεάς] [|Αθηνάς], προστάτιδας της πόλης της <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Αθήνας] . Υπήρξε το αποτέλεσμα της συνεργασίας σημαντικών αρχιτεκτόνων και γλυπτών στα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα. Η εποχή της κατασκευής του συνταυτίζεται με τα φιλόδοξα σχέδια της Αθήνας και της πολιτικής κύρους που ακολούθησε έναντι των συμμάχων της κατά την περίοδο της <span style="background: none #ffffff; color: #a55858; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|αθηναϊκής ηγεμονίας] στην <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Αρχαία Ελλάδα] . **



=<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">**Ναός Ηφαίστου** = <span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">**Ο Ναός του Ηφαίστου (αποκαλούμενος και Θησείο) είναι ένας από τους πλέον διατηρημένους αρχαίους ναούς του ελληνικού χώρου. Ήταν αφιερωμένος στο θεό [|Ήφαιστο] και στην Εργάνη [|Αθηνά]. Βρίσκεται στην περιοχή του [|Θησείου], που πήρε το όνομά του λόγω της παλιάς, σήμερα αναθεωρημένης απόδοσης του ναού στο [|Θησέα]. Ο ναός του Ηφαίστου είναι προσβάσιμος για το κοινό, καθώς αποτελεί τμήμα του αρχαιολογικού χώρου της [|Αρχαίας Αγοράς] .** <span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">**Ο Ναός αυτός είναι χτισμένος πάνω στο λόφο του [|Αγοραίου Κολωνού], στο δυτικό μέρος της Αρχαίας Αγοράς, κατά διεύθυνση Ανατολή - Δύση με είσοδο από την Ανατολή. Είναι [|δωρικού ρυθμού], περίπτερος, εξάστυλος ναός, κτισμένος ίσως από τον αρχιτέκτονα [|Ικτίνο] από [|πεντελικό μάρμαρο]. Έχει 13 κίονες σε κάθε πλευρά μήκους και 6 (συναριθμούμενοι) κατά πλάτος. Ο [|σηκός] του χωρίζεται σε [|πρόναο], [|κυρίως ναό] και [|οπισθόδομο] .**
 * Στην ανατολική πρόσοψη του ναού, που βλέπει προς την Αρχαία Αγορά, ο ανάγλυφος διάκοσμος στις μετόπες απεικονίζει τους άθλους του Ηρακλή, ενώ στο αέτωμα παριστάνεται πιθανόν μια <span style="background: none #ffffff; color: #a55858; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Κενταυρομαχία] (μάχη του Θησέα και των <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Λαπιθών] εναντίον των <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Κενταύρων] στο <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Πήλιο] ). Στην ανατολική ζωφόρο απεικονίζεται άλλη μια σκηνή μάχης. Η ταύτιση του θέματος δεν είναι σίγουρη και οι διάφορες ερμηνείες προτείνουν μάχη του Θησέα και των <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Παλλαντιδών], μάχη Ελλήνων και <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Τρώων] στο <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Σκάμανδρο] , όπου ο <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Ήφαιστος] βοήθησε τον <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Αχιλλέα] , ή μάχη του <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Ερεχθέα] και του <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Ευμόλπου] . Στη δυτική πλευρά ο γλυπτός διάκοσμος απεικόνιζε την <span style="background: none #ffffff; color: #a55858; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|άλωση της Τροίας] στο αέτωμα και το κυνήγι του <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Καλυδωνίου Κάπρου] στη ζωφόρο. Οι βόρειες και νότιες μετώπες αποδίδουν επεισόδια από τις περιπέτειες του Θησέα ( <span style="background: none #ffffff; color: #a55858; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|γουρούνα Κρομμυώνα] , <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Σκίρων] , <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Κερκύων] , <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Περιφήτης] , <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Προκρούστης] , <span style="background: none #ffffff; color: #a55858; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Σίνης] , <span style="background: none #ffffff; color: #a55858; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|ταύρος Μαραθώνα] , <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Μινώταυρος] ). **

=<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">**Ερέχθειο** =

<span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;"> **Ο γλύπτης του κτίσματος ήταν ο [|Φειδίας], ο οποίος είχε οριστεί από τον [|Περικλή] για να κοσμήσει το Ερέχθειο και τον [|Παρθενώνα]. Υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν πως ο ναός κτίστηκε προς τιμήν του βασιλιά [|Ερεχθέα], ο οποίος θεωρείται πως έχει ταφεί σε κοντινό σημείο. Ο Ερεχθέας αναφέρεται στην [|Ιλιάδα] του [|Ομήρου] ως ένας μεγάλος βασιλιάς και κυβερνήτης της Αθήνας κατά την [|Αρχαϊκή Περίοδο] και συχνά Ερεχθέας και Εριχθόνιος ταυτιζόταν. Πιστεύεται πως ο ναός αντικατέστησε το [|Ιερό της Πολιάδος Αθηνάς], το οποίο κτίστηκε επί [|Πεισιστρατιδών] και καταστράφηκε από τους [|Πέρσες] το 480 π.Χ.<span style="background: none; color: #0b0080; line-height: 1em; text-decoration: none; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap;">[|[1]] ** <span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">**Η ανάγκη διατήρησης πολλών αντικειμένων σχετικών με ιερές τελετουργίες εξηγεί τον πολύπλοκο σχεδιασμό. Το κύριο κτίσμα αποτελείται από τέσσερα μέρη. Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι ο ανατολικός [|σηκός], με μια [|στοά] [|ιωνικού] ρυθμού ως πρόπυλο στο ανατολικό του άκρο. Άλλες σύγχρονες απόψεις<span style="background: none; color: #0b0080; line-height: 1em; text-decoration: none; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap;">[|[2]] θεωρούν πως ολόκληρος ο εσωτερικός χώρος στο κατώτατο ΒΔ επίπεδο και στο ανατολικό πρόπυλο χρησιμοποιούνταν για πρόσβαση προς το βωμό της Αθηνάς Πολιάδας μέσω πρόπυλου και σκαλοπατιών, καθώς και για πλατφόρμα δημόσιας προβολής.** <span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">**Ολόκληρος ο ναός είναι κτισμένος σε πλαγιά και έτσι η βορειοδυτική πλευρά είναι περίπου 3 μέτρα χαμηλότερα από τη νοτιοανατολική πλευρά. Κτίστηκε αποκλειστικά από [|Πεντελικό] μάρμαρο, με διαζώματα μαύρου [|ασβεστόλιθου] από την [|Ελευσίνα], τα οποία φέρουν ανάγλυφα γλυπτά από λευκό [|μάρμαρο] .<span style="background: none; color: #0b0080; line-height: 1em; text-decoration: none; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap;">[|[3]] Διέθετε περίτεχνα σκαλισμένα παράθυρα και πόρτες και οι [|κίονες] ήταν περίτεχνα διακοσμημένοι (περισσότερο από ότι φαίνεται σήμερα). Ήταν ζωγραφισμένοι, επιχρυσωμένοι και τονισμένοι με επίχρυσο [|μπρούτζο] και ένθετες πολύχρωμες χάντρες. Το κτήριο είναι γνωστό για τα πρώιμα παραδείγματα διακοσμητικών κυματίων τύπου «αβγού και βέλους» και «γραμμοκοσμήματος».<span style="background: none; color: #0b0080; line-height: 1em; text-decoration: none; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap;">[|[4]] ** ===<span style="background: none #ffffff; border-bottom: 0px; font-family: sans-serif; font-size: 1.2em; line-height: 1.6; margin-top: 0.3em; overflow: hidden; padding-top: 0.5em;">** Η πρόστασις των Κορών <span class="mw-editsection" style="display: inline-block; font-size: small; line-height: 1em; margin-left: 1em; unicode-bidi: isolate; user-select: none; vertical-align: baseline; white-space: nowrap;"> [ [|Επεξεργασία] | [|επεξεργασία κώδικα] ] ** === <span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">**Στη βόρεια πλευρά, υπάρχει μια μεγάλη πρόσταση με έξι ιωνικού ρυθμού κίονες και στη νότια πλευρά η περίφημη «Πρόστασις των Κορών», οι οποίες είναι έξι ντυμένες γυναικείες μορφές ( [|Καρυάτιδες] ) που λειτουργούν ως υποστηρικτικοί κίονες. Η πρόσταση αυτή κατασκευάστηκε για να αποκρυφθεί το γιγαντιαίο τμήμα που απαιτούνταν για την υποστήριξη του [|Κεκρόπειου], μιας και το μέγεθος και ο προϋπολογισμός κατασκευής του κτιρίου μειώθηκαν σημαντικά μετά τον [|Πελοποννησιακό πόλεμο] .**

=<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">Κνωσός = <span style="color: #252525; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 0.87em; line-height: 1.6; position: relative;"> **Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια**

=<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">Αψίδα του Γαλέριου = <span style="color: #252525; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 0.87em; line-height: 1.6; position: relative;"> **Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια**
 * Το μινωικό ανάκτορο είναι ο κύριος επισκέψιμος χώρος της Κνωσού (ή Κνωσσού), σημαντικής πόλης κατά την αρχαιότητα, με συνεχή ζωή από τα <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: url(">[|νεολιθικά χρόνια] έως τον <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: url(">[|5ο αι.] Είναι χτισμένο στο λόφο της Κεφάλας, με εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα αλλά και στο εσωτερικό της <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: url(">[|Κρήτης] . Κατά την παράδοση, υπήρξε η έδρα του σοφού βασιλιά <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: url(">[|Μίνωα] . Συναρπαστικοί μύθοι, του <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: url(">[|Λαβύρινθου] με το <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: url(">[|Μινώταυρο] και του <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: url(">[|Δαίδαλου με τον Ίκαρο], συνδέονται με το ανάκτορο της Κνωσσού.**

**<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border: none; float: right; font-size: 11.05px; line-height: 1.5em; margin: 0em; padding: 0em; position: absolute; right: 0em; text-align: right; top: 0em; white-space: nowrap; z-index: 1;"><span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Συντεταγμένες] : <span style="background-attachment: initial !important; background-clip: initial !important; background-image: none !important; background-origin: initial !important; background-position: initial !important; background-repeat: initial !important; background-size: initial !important; color: #663366; padding: 0px !important; text-decoration: none;">[|40°38′00″N 22°57′10″E]  ** <span style="background-color: #f8f9fa; border: 0px; clear: right; display: block; float: right; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; margin: 0.5em 0px 1.3em 1.4em; overflow: hidden; padding: 3px; text-align: left; width: 302px;">**Αψίδα Γαλερίου (Καμάρα)** **Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μνημεία της <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Θεσσαλονίκης] είναι η <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Θριαμβική Αψίδα] του <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Γαλερίου], γνωστή και ως Καμάρα, που βρίσκεται στην πάνω πλευρά της <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|οδού Εγνατίας] και σε μικρή απόσταση από την <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Ροτόντα]. Αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά σημεία συνάντησης των κατοίκων και επισκεπτών της πόλης.** <span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">**Η τέχνη των ανάγλυφων της Καμάρας είναι αφηγηματική και συγχρόνως διακοσμητική. Το κυριότερο χαρακτηριστικό είναι ο πληθωρισμός των παραστάσεων και των μορφών. Και η παραμικρή επιφάνεια γεμίζεται με θέματα που πολλές φορές είναι επουσιώδη. Και αν έλειπαν δηλαδή αυτά δε θα είχαμε ζημία στη σαφήνεια του αφηγηματικού μέρους. Για τι διακοσμητική επιδίωξη συχνά παραβλέπονται οι φυσικές αναλογίες, έτσι που οι ελέφαντες έχουν το ίδιο ύψος με τα άλογα ή τα άλογα να είναι μικρότερα από τους ανθρώπους ή μια πύλη τείχους να μην ξεπερνά το ύψος ενός ανθρώπου. Γενικά η τέχνη των αναγλύφων αποβλέπει περισσότερο στις οπτικές αξίες παρά στις πλαστικές, ή όπως λένε οι ιστορικοί της τέχνης, τις απτικές, που χαρακτηρίζουν ιδίως την κλασική εποχή. Όλα αυτά είναι γνωρίσματα της τέχνης της Ύστερης Αρχαιότητας στην οποία ανήκει και η εποχή της Πρώτης Τετραρχίας.** <span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">**Η περιγραφή των αναγλύφων γίνεται με τη σειρά που ακολουθεί ο C. Vermeule. Η σειρά των αριθμών του σχεδίου αντιστοιχεί με τις ζώνες των αναγλύφων από τα πάνω προς τα κάτω.'**
 * Η Καμάρα είναι κτίσμα της εποχής της <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Ρωμαϊκής] «<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Τετραρχίας] » (αρχές 4ου μ.Χ. αιώνα) και αποτελεί το ένα σκέλος (δυτικό) μίας στεγασμένης στοάς, που σχηματιζόταν από αψίδες και τόξα. Κατασκευάστηκε για να τιμηθεί ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Γαλέριος], όταν αυτός επέστρεψε νικητής στην πόλη (περί το 306 μ.Χ.) μετά από πολέμους του κατά των <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Περσών] . Η θριαμβική αυτή αψίδα ήταν τοποθετημένη κάθετα στην αρχαία <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Εγνατία] , που διέσχιζε την πόλη (δυτικά προς ανατολικά) και αποτελούσε μέρος του λεγόμενου Γαλεριανού συγκροτήματος (Ρωμαϊκά Ανάκτορα), που αναπτύσσονταν κύρια νοτιοδυτικότερα, στις σημερινές πλατείες Ναυαρίνου και Ιπποδρομίου.**

=<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">**Ναός του Ολυμπίου Διός** = <span style="color: #252525; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 0.87em; line-height: 1.6; position: relative;"> **Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια**

**<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border: none; float: right; font-size: 11.05px; line-height: 1.5em; margin: 0em; padding: 0em; position: absolute; right: 0em; text-align: right; top: 0em; white-space: nowrap; z-index: 1;"><span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Συντεταγμένες] : <span style="background-attachment: initial !important; background-clip: initial !important; background-image: none !important; background-origin: initial !important; background-position: initial !important; background-repeat: initial !important; background-size: initial !important; color: #663366; padding: 0px !important; text-decoration: none;">[|37°58′9.74″N 23°43′59.08″E]  ** <span style="background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #c8ccd1; clear: right; display: block; float: right; font-size: 13.16px; margin: 0.5em 0px 1.3em 1.4em; overflow: hidden; padding: 3px; text-align: center; width: 302px;"> <span style="border: 0px; display: block; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">**Ο Ναός του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα** **Ο Ναός του Ολυμπίου Διός ή Ολυμπιείο, στην καθομιλουμένη αναφερόμενος ως Στήλες ή Στύλοι του Ολυμπίου Διός,<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; line-height: 1em; text-decoration: none; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap;">[|[1]] είναι σημαντικός <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|αρχαίος ναός] στο κέντρο της <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Αθήνας]. Παρότι η κατασκευή του ξεκίνησε τον 6ο αιώνα π.Χ., δεν ολοκληρώθηκε παρά επί του <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Ρωμαίου] [|αυτοκράτορα][|Αδριανού] τον 2ο αιώνα μ.Χ.. Αποτέλεσε τον μεγαλύτερο ναό της <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Ελλάδας] κατά τους <span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;">[|Ελληνιστικούς] και Ρωμαϊκούς χρόνους.**
 * Ο ναός κατασκευάστηκε από <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|πεντελικό μάρμαρο] και είχε 96 μέτρα μήκος στις άκρες του και 40 μέτρα στην ανατολική και δυτική πρόσοψη. Είχε 104 κίονες Κορινθιακού ρυθμού, ο κάθε ένας 17 μέτρα ύψος, 2,6 μέτρα διάμετρο και βάρος 364 τόνους περίπου. 48 κίονες στεκόταν σε τριπλή σειρά κάτω από τα <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|αετώματα] και 56 σε διπλή σειρά στα άκρα. Μόνο 15 από τους αρχικούς κίονες του ναού παραμένουν όρθιοι σήμερα. Ένας θυελλώδης άνεμος έριξε έναν κίονα το 1852, ο οποίος παρέμεινε στο ίδιο ακριβώς σημείο. **

=<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">Μετέωρα =

Τα ** Μετέωρα ** είναι ένα σύμπλεγμα από τεράστιους σκοτεινόχρωμους βράχους από <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|ψαμμίτη] οι οποίοι υψώνονται έξω από την <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Καλαμπάκα], κοντά στα πρώτα υψώματα της <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Πίνδου] και των <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Χασίων]. Τα μοναστήρια των Μετεώρων, που είναι χτισμένα στις κορυφές κάποιων από τους βράχους, είναι σήμερα το δεύτερο πλέον σημαντικό <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|μοναστικό συγκρότημα] στην <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Ελλάδα], ύστερα από το <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|Άγιο Όρος]. Από τα τριάντα που υπήρξαν ιστορικά, σήμερα λειτουργούν μόνον επτά, τα οποία, από το <span style="background: none #ffffff; color: #0b0080; font-family: sans-serif; font-size: 14px; text-decoration: none;">[|1988], περιλαμβάνονται στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

=<span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (Αθήνα) =

<span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">Το **Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο** της [|Ελλάδας] είναι ένα από τα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου στον τομέα της [|αρχαίας τέχνης]. Στις συλλογές του εκπροσωπούνται όλοι οι [|πολιτισμοί] που άνθισαν στον ελληνικό χώρο από την [|προϊστορική] εποχή ως το τέλος της [|ρωμαϊκής περιόδου].

<span style="background-color: #ffffff; color: #252525; font-family: sans-serif; font-size: 14px; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">Το Μουσείο βρίσκεται στην [|Αθήνα], επί της [|οδού Πατησίων] και δίπλα από το ιστορικό συγκρότημα κτηρίων του [|Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου]. Μπροστά του και προς την οδό Πατησίων, εκτείνεται μία πλακόστρωτη πλατεία. Η έκτασή του, η οποία περιλαμβάνει και το Επιγραφικό Μουσείο, περικλείεται από τις οδούς Πατησίων, Ηπείρου, Μπουμπουλίνας και Τοσίτσα.



**Πηγη:Βικιπαίδεια** **Οικονόμου Γεωργουλοπούλου Μαρία-Έλλη Α3 2016-2017**

**Σας εύχομαι μια μέρα να τα επισκεφθείτε....**

media type="youtube" key="H0O_K1mmBIU" width="560" height="315" //__ΕΙΡΗΝΗ ΦΑΝΟΥΡΓΑΚΗ__// //__ ΠΗΓΗ : YouTube __//

= **//__Ελλάδα Μεσογειακή Διατροφή!!!__//** =

Μεσογειακή διατροφή και Οφέλη Υγείας!
Τις τελευταίες δεκαετίες, η επιστημονική κοινότητα έχει αναγνωρίσει, μέσα από πληθώρα κλινικών και επιδημιολογικών μελετών, το σημαντικό ρόλο της Μεσογειακής Διατροφής, τόσο στην πρόληψη όσο και στην έκβαση πολύπλοκων ασθενειών, όπως οι καρδιοαγγειακές παθήσεις[|[5]][|[6]]. Η Μεσογειακή Διατροφή, με τα άφθονα θρεπτικά της συστατικά, τη σωστή αναλογία γευμάτων και το άφθονο ελαιόλαδο δεν σταματά να αποτελεί πηγή κλινικών μελετών παρέμβασης (**Intervention studies**). Πρόσφατα αποτελέσματα από την ισπανική μελέτη [|PREDIMED.] εξηγούν την αποτελεσματικότητα της κατανάλωσης Μεσογειακής διατροφής για την πρόληψη του διαβήτη τύπου 2 σε άτομα με υψηλό κίνδυνο καρδιοαγγειακών παθήσεων. Συγκεκριμένα, 418 μη-διαβητικοί εθελοντές, ηλικίας 55 έως 80 ετών, με περισσότερους από 2 παράγοντες κινδύνου για καρδιοαγγειακές παθήσεις, χωρίστηκαν σε 3 ομάδες και παρακολουθήθηκαν για περίπου 4 χρόνια. Η πρώτη ομάδα ακολούθησε Μεσογειακή διατροφή ενισχυμένη με παρθένο ελαιόλαδο (1 λίτρο την εβδομάδα), η δεύτερη ομάδα ακολούθησε Μεσογειακή διατροφή ενισχυμένη με ξηρούς καρπούς (30 γρ. ημερησίως) και η τρίτη ομάδα ακολούθησε δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά (ομάδα ελέγχου). Μετά από περίπου 4 χρόνια παρακολούθησης (follow up) διαπιστώθηκε ότι όσο πιο πιστή ήταν η τήρηση της Μεσογειακής διατροφής τόσο μικρότερα ήταν τα κρούσματα διαβήτη τύπου 2 (σχέση αντιστρόφως ανάλογη). Επιπλέον, όταν τα αποτελέσματα των ομάδων μεσογειακής διατροφής συγκρίθηκαν με τα αντίστοιχα της ομάδας ελέγχου (control group) διαπιστώθηκε μείωση στα κρούσματα διαβήτη της τάξεως του 52%. Η μελέτη αυτή που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση Diabetes Care [|[8]] καταλήγει ότι η Μεσογειακή διατροφή, χωρίς περιορισμό θερμίδων, φαίνεται να είναι αποτελεσματική στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2, σε άτομα με υψηλό κίνδυνο καρδιοαγγειακών παθήσεων. Οι έρευνες γύρω από τη Μεσογειακή διατροφή όμως δεν σταματούν εδώ. Σε μια άλλη ευρωπαϊκή τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη ([|EUROLIVE]) [|[9]] οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι πολυφαινόλες του ελαιόλαδου, βασικού συστατικού της μεσογειακής διατροφής, προωθούν τη δημιουργία αντισωμάτων (OLABS) ενάντια στην οξειδωμένη μορφή της ¨κακής¨ χοληστερόλης (oxidized LDL) και ότι η δημιουργία αυτή ενισχύεται όταν η οξείδωση των λιπιδίων στον οργανισμό μας (lipid oxidative damage) είναι αυξημένη. Η οξειδωμένη αυτή μορφή της κακής χοληστερόλης (oxidized LDL) αποτελεί μόριο με ιδιαίτερα ενεργό ρόλο στη δημιουργία της αθηροσκλήρωσης. Σε αντίθεση, η δημιουργία αντισωμάτων (OLAB) από τον οργανισμό μας, κατά αυτής της οξειδωμένης μορφής φαίνεται να δρα προστατευτικά. Στην παραπάνω μελέτη συμμετείχαν 200 υγιείς Ευρωπαίοι άντρες, οι οποίοι κατανάλωσαν ελαιόλαδο με υψηλό, μεσαίο και χαμηλό ποσοστό φαινολικών συστατικών για τη διάρκεια τριών εβδομάδων. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε ότι α) η συγκέντρωση των OLAB στο πλάσμα του αίματος των εθελοντών ήταν αντιστρόφως ανάλογη με την οξειδωμένη LDL (p<0.001), β) όσο μεγαλύτερο ήταν το φαινολικό περιεχόμενο του ελαιόλαδου που κατανάλωναν, τόσο μεγαλύτερη ήταν η παραγωγή αντισωμάτων OLAB (p<0.023).

Η πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής
Η Πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής περιλαμβάνει 3 επίπεδα ανάλογα με τη συχνότητα κατανάλωσης των συγκεκριμένων τροφίμων. Στη βάση της βρίσκονται τα τρόφιμα που πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά και σε σημαντικές ποσότητες, ενώ στην κορυφή είναι όσα πρέπει να καταναλώνονται σπάνια και σε μικρές ποσότητες. Πιο συγκεκριμένα, ξεκινώντας από τη βάση της πυραμίδας θα πρέπει να καταναλώνονται: > **Λίγες φορές το μήνα**
 * Καθημερινά**
 * Δημητριακά και τα προϊόντα τους (ρύζι, ζυμαρικά, ψωμί, κτλ). Παρέχουν ενέργεια, είναι χαμηλά σε λίπος, βοηθούν στην καλή λειτουργία του εντέρου και μειώνουν τη χοληστερόλη.
 * Φρούτα και λαχανικά. Αποτελούν καλή πηγή αντιοξειδωτικών και πολλών βιταμινών, ενώ δρουν προστατευτικά ενάντια στα καρδιαγγειακά νοσήματα και διάφορες μορφές καρκίνου.
 * Όσπρια και ξηροί καρποί. Έχουν πολλές φυτικές ίνες και βιταμίνες δίνοντας ενέργεια στον οργανισμό.
 * Ελαιόλαδο. Προστατεύει ενάντια στη στεφανιαία νόσο, μειώνει τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης, ενώ αυξάνει την «καλή χοληστερόλη».\
 * Γαλακτοκομικά προϊόντα. Αποτελούν καλή πηγή ασβεστίου που βοηθάει στη διατήρηση της οστικής μάζας προλαμβάνοντας τον κίνδυνο φθοράς. Είναι καλό να περιέχουν χαμηλά λιπαρά.
 * Λίγες φορές την εβδομάδα**
 * Ψάρια. Μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης στεφανιαίας νόσου εξαιτίας των ω3 λιπαρών οξέων που περιέχουν.
 * Πουλερικά. Παρέχουν πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής αξίας, καθώς και σίδηρο.
 * Αυγά. Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, βιταμίνες και ανόργανα στοιχεία.
 * Γλυκά. Πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο.
 * Κρέας. Περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής αξίας, σίδηρο και βιταμίνες.

=__Συνταγές!!!!!__= =[|Ιμάμ Μπαϊλντί με καραμελωμένα κρεμμύδια]= =[|Πέννες με ψητά καλοκαιρινά λαχανικά]= =[|Σπιτικό ψωμί]= =[|Ζυμαρικά]= =[|Πίτσα]= =[|Λαζανάκι με μανιτάρια και κατσικίσιο τυρί]= =[|Σούπα Βελουτέ με Φάβα & λαχανικά]= =[|Φουρτάλια (Παραδοσιακή Ανδριώτικη ομελέττα)]= =[|Σαλάτα με ρύζι και φακές]=

=//__Εικόνες!!!!__//=







=//__Υ.Σ:Mια καλή και ισορροποιημένη μεσογειακή διατροφή μας προσφέρει υγεία!!!!!!__//=

=//__Πηγές__//= //__Μεσογειακή Διατροφή Βικιπαίδεια__// //__Παραδοσιακές Συνταγές-Ελληνικά προιόντα(https__//__www.greatfood.gr/reapes)__//

=//__Γαλούνη Ειρήνη Β'1 γυμνασίου__//= =//__Γεωγραφία__//!!!!!!!!!=

//

//Πηγή:Εικόνες Google// //Οικονόμου Γεωργουλοπούλου Μαρία-Έλλη α3 2016-2017//

Μεγίστη ή Καστελλόριζο

Η νήσος **Μεγίστη** ή **Καστελλόριζο** είναι ένα από τα [|Δωδεκάνησα]. Το σύμπλεγμα Καστελλόριζου ή Μεγίστης αποτελείται από 14 νησιά το ανατολικότερο από όλα και το ανατολικότερο άκρο της [|Ελλάδας]. Η νήσος Μεγίστη ή Καστελλόριζο απέχει 1,25 [|ναυτικά μίλια] από τις νοτιοδυτικές [|τουρκικές] ακτές και 72 ν.μ. από τη [|Ρόδο]. Από τον [|Πειραιά] απέχει 328 ν.μ. και 150 ν.μ. από την [|Κύπρο]. Έχει έκταση 9,1 [|τετρ.χλμ.], μήκος ακτών 19,5 [|km] και πληθυσμό 400 κατοίκων, κατά την επίσημη [|απογραφή του 2011] , που συγκροτούν τον Δήμο Μεγίστης. Είναι η μεγαλύτερη (εξ ου και Μεγίστη) νήσος μικρού αρχιπελάγους που συμπεριλαμβάνει τις νησίδες [|Άγιο Γεώργιο], [|Αγριέλαια] , [|Μαύρο Ποινή] , [|Πολύφαδο] , [|Ρω] , [|Στρογγυλή] , [|Ψωμί] , [|Ψωραδιά] και μερικά ακόμη νησιά (βλ. [|Κατάλογος νησιών περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου] ). Στην περιοχή «Χωράφια» βρίσκεται το 3θέσιο δημοτικό σχολείο και το γυμνάσιο με λυκειακές τάξεις του νησιού.

ρομπέρτο πκν Α4 πηγές=είκονες google και βικιπαίδεια

**__ Όλυμπος __** Ο **Όλυμπος** είναι το ψηλότερο [|βουνό] της [|Ελλάδας] γνωστό παγκοσμίως κυρίως για το μυθολογικό του πλαίσιο, καθώς στην κορυφή του ([|Μύτικας]-2918 μ.) κατοικούσαν οι [|Δώδεκα «Ολύμπιοι» Θεοί] σύμφωνα με τη θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων. Είναι επίσης το δεύτερο σε ύψος βουνό στα [|Βαλκάνια] (μετά τη [|Ρίλα] στη [|Βουλγαρία]), αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή της [|Ευρώπης] από τις [|Άλπεις] έως τον [|Καύκασο]. Ο συμπαγής ορεινός του όγκος δεσπόζει επιβλητικός στα όρια [|Μακεδονίας] και [|Θεσσαλίας], με μια σειρά από ψηλές κορυφές που αυλακώνουν βαθιές χαράδρες, γύρω από τις οποίες εκτείνεται μια περιοχή ιδιαίτερης βιοποικιλότητας. Για την προστασία της μοναδικής αυτής κληρονομιάς, ανακηρύχθηκε ήδη από το 1938 ως ο πρώτος [|Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας]. Κάθε χρόνο χιλιάδες φυσιολάτρες επισκέπτονται τον Όλυμπο, για να θαυμάσουν από κοντά τη γοητεία της φύσης του και να χαρούν την περιήγηση στις πλαγιές του και την κατάκτηση των κορυφών του. Οργανωμένα ορεινά καταφύγια με ποικίλες ορειβατικές και αναρριχητικές διαδρομές βρίσκονται στη διάθεση των επισκεπτών που θέλουν να εξερευνήσουν τις ομορφιές του. Κλασική αφετηρία αποτελεί η κωμόπολη του Λιτόχωρου στους ανατολικούς πρόποδες του βουνού, 100 χλμ από τη Θεσσαλονίκη, όπου στις αρχές κάθε καλοκαιριού καταλήγει ο Ορειβατικός Μαραθώνιος Ολύμπου.

Ετυμολογία
Για την ετυμολογία της ορεωνυμίας «Όλυμπος» έχουν εκφραστεί διάφορες εκδοχές (ουρανός, λαμπρός, ψηλός, βράχος κ.α.). Κατά μία εκδοχή, η λέξη Όλυμπος είναι προελληνικό τοπωνύμιο αγνώστου ετύμου, του οποίου η αρχική σημασία θα πρέπει να ήταν απλά «βουνό».[|[1]]

Οριοθέτηση
Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας βρίσκεται στα νοτιοδυτικά όρια της [|Μακεδονίας] με τη [|Θεσσαλία], ορίζοντας τα σύνορα των νομών [|Πιερίας] και [|Λάρισας] (συντεταγμένες 40°05'Β 22°21'Α). Η επίδραση της βροχής και του ανέμου σε συνδυασμό με τις συχνά βίαιες δυνάμεις της φύσης σμίλευσαν τη σημερινή μορφή του Ολύμπου που υψώνεται περήφανα σαν γιγάντιος πύργος σχεδόν στα 3.000m, χωρίς κανένα γύρω βουνό να αμφισβητεί την κυριαρχία του. Βρίσκεται μόλις 18 km από την παραλία του [|Λιτόχωρου] και έτσι αρκετοί τολμηροί κατορθώνουν να συνδυάσουν αυθημερόν τις χιονισμένες κορυφές με ένα μπάνιο στις Ολυμπιακές ακτές. Δορυφορική φωτογραφία της περιοχής του Ολύμπου Τα όρια του βουνού εκτείνονται σχεδόν κυκλικά σε περίμετρο 150 km, με μέση διάμετρο 26 km ως εξής: στα βορειοδυτικά, ξεκινώντας από το βλαχοχώρι του Κοκκινοπλού, το Μακρύρεμα χωρίζει τον Όλυμπο από τον ορεινό όγκο της Βουλγάρας και στις βορειοανατολικές υπώρειες συναντούμε τα χωριά Πέτρα, Βροντού και Δίον ενώ στην ανατολική πλευρά υπάρχει η κωμόπολη του Λιτόχωρου, όπου καταλήγει το φαράγγι του [|Ενιπέα] (Βύθου), που κόβει στη μέση τον ορεινό όγκο. Στη νοτιοανατολική πλευρά η χαράδρα της Ζηλιάνας αποτελεί φυσικό διαχωριστικό όριο από τον Κάτω Όλυμπο ενώ στις νοτιοδυτικές υπώρειες βρίσκονται τα χωριά Συκαμινέα και [|Καρυά]. Δυτικά τα όρια ορίζονται από τη Μονή Αγίας Τριάδας Σπαρμού και το χωριό Πύθιο. Στις υπώρειες του Ολύμπου εκτείνεται το //Ξηροκάμπι//, ζώνη με χαμηλή βλάστηση και μικροπανίδα και πιο ανατολικά η εύφορη πεδιάδα του Δήμου Δίου, την οποία διασχίζουν τα ρέματα του Ολύμπου, προτού καταλήξουν στο Θερμαϊκό Κόλπο.

Γεωλογία
Ο Όλυμπος είναι ένα συμπαγές, σχετικά μικρό σε έκταση (600 τετραγωνικά χιλιόμετρα) αλλά πολύκορφο και βραχώδες βουνό με σχεδόν κυκλικό σχήμα. Από τα σχετικά νεώτερα βουνά μας, αφού η ηλικία των κυρίως πετρωμάτων του υπολογίζεται ότι δεν ξεπερνά τα 200.000.000 χρόνια, όταν το μεγαλύτερο τμήμα της Ελλάδας -και της Μεσογείου- βρισκόταν στον πυθμένα μιας ρηχής θάλασσας, όπου αποτέθηκαν τα κύρια υλικά, από τα οποία αργότερα σχηματίσθηκαν τα σημερινά πετρώματα. Τα διάφορα γεωλογικά γεγονότα που ακολούθησαν, προκάλεσαν την ανάδυση όλης της περιοχής και τον βυθό της Θάλασσας. Πριν από 1.000.000 χρόνια οι παγετώνες κάλυψαν τον Όλυμπο και δημιούργησαν τα πλατώματα και τα κοιλώματα του βουνού. Με την άνοδο της θερμοκρασίας που ακολούθησε οι πάγοι έλιωσαν και οι χείμαρροι που δημιουργήθηκαν παρέσυραν μεγάλες ποσότητες θρυμματισμένων πετρωμάτων στα χαμηλότερα σημεία σχηματίζοντας τα αλλουβιακά ριπίδια που απλώνονται σ' ολόκληρη την περιοχή από τους πρόποδες του βουνού μέχρι την θάλασσα.

Μορφολογία
Ο Όλυμπος, όπως φαίνεται από την Πέτρα Πιερίας Η πολύπλοκη γεωλογική ιστορία της περιοχής καταφαίνεται και από τη μορφολογία του Εθνικού Δρυμού και όλου του Ολύμπου: Χαρακτηριστικό του είναι οι βαθιές χαράδρες και οι δεκάδες ομαλές κορυφές, αρκετές από τις οποίες με υψόμετρο πάνω από 2.000m, όπως ο Άγιος Αντώνιος (2.815m),ο Καλόγερος (2.700m), η Τούμπα (2.801m) και ο Προφήτης Ηλίας (2.803m). Ωστόσο, οι κεντρικές, σχεδόν κάθετες βραχώδεις κορυφές είναι αυτές που εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη, στο ύψος του Λιτόχωρου όπου το ανάγλυφο του βουνού διαγράφει στον ορίζοντα ένα εμφανές «V» ανάμεσα σε δύο σχεδόν ισοϋψείς κορυφές: Στο αριστερό σκέλος είναι η ψηλότερη κορυφή της Ελλάδας, ο [|Μύτικας] («Πάνθεον» - 2.918m) ενώ στο δεξιό, το [|Στεφάνι], («Θρόνος Διός» – 2.909m) συνιστά την πιο εντυπωσιακή και απόκρημνη κορυφή του Ολύμπου, με τα τελευταία 200m, που υψώνονται κατακόρυφα, να είναι τα πιο απαιτητικά στην ανάβαση. Νοτιότερα, το [|Σκολιό] ( 2η σε ύψος κορυφή με 2.912m ), ολοκληρώνει ένα τόξο περίπου 200 μοιρών, με τις ορθοπλαγιές να σχηματίζουν στη δυτική πλευρά ως τείχος μια εντυπωσιακή βαραθρώδη αμφιθεατρική κοιλότητα βάθους 700m και περιφέρειας 1.000m: τα «Μεγάλα Καζάνια». Στην ανατολική πλευρά των ψηλών κορυφών, οι απότομες πλαγιές τους σχηματίζουν παράλληλες ζωνοειδείς πτυχώσεις, τα «Ζωνάρια». Από εκεί, ακόμα στενότερες και απότομες χαρακώσεις, τα «Λούκια» οδηγούν στην κορυφή. Στη βόρεια πλευρά, ανάμεσα στο Στεφάνι και τον Προφήτη Ηλία, εκτείνεται το «Οροπέδιο των Μουσών» στα 2.550m ενώ νοτιότερα, στο κέντρο σχεδόν του ορεινού όγκου, συναντάμε το εκτεταμένο [|αλπικό λιβάδι] της Μπάρας σε υψόμετρο 2.350m. To Οροπέδιο Μουσών - Στο βάθος το Καταφύγιο "Κάκαλος" και η κορυφή Στεφάνι-Θρόνος Διός Οι πολλές χαράδρες και ρεματιές δίνουν στον Όλυμπο μια εικόνα σπάνιας ομορφιάς. Χαρακτηριστικότερες χαράδρες αυτή του Μαυρόλογγου-Ενιπέα (14 km) και του Μαυρατζά-Σπαρμού (13 km) που ενώνονται σχεδόν στη θέση Μπάρα και «κόβουν» τον ορεινό όγκο σε δύο ελλειψοειδή τμήματα. Στους νότιους πρόποδες, η μεγάλη ρεματιά της Ζιλιάνας, μήκους 13 km αποτελεί φυσικό σύνορο που χωρίζει το βουνό από τον Κάτω Όλυμπο. Επίσης υπάρχουν αρκετά βάραθρα καθώς και μια σειρά από σπήλαια, πολλά από τα οποία μένουν ακόμα ανεξερεύνητα. Η φύση και η διάταξη των πετρωμάτων σε συνδυασμό με το κλίμα ευνοούν την εμφάνιση πολλών πηγών, κυρίως κάτω από τα 2.000m, μικρών εποχιακών λιμνών και χειμάρρων, και ενός μικρού ποταμού, του [|Ενιπέα], που οι πηγές του βρίσκονται στη θέση Πριόνια και οι εκβολές του στο Αιγαίο.

Μυθολογία
Το σχήμα του Ολύμπου, η πολύμορφη και ευμετάβλητη γοητεία της φύσης του, οι ψηλές κορυφές του, γεμάτες ομίχλη και χαμηλά σύννεφα που φέρνουν συχνά καταιγίδες, προκάλεσαν δέος και θαυμασμό στον προϊστορικό άνθρωπο που κατοίκησε στους πρόποδές του, όπου η αρχαιολογική σκαπάνη αποκαλύπτει σήμερα ευρήματα από οικισμούς της εποχής του σιδήρου. Οι πρώτοι αυτοί κάτοικοι της περιοχής θα δημιουργήσουν τους θρύλους που αργότερα θα αποδώσουν το [|Δωδεκάθεο] των Αρχαίων Ελλήνων. Οι δώδεκα θεοί κατοικούν στα φαράγγια, «τις πτυχές του Ολύμπου» όπως τα αποκαλεί ο [|Όμηρος]- όπου βρίσκονται και τα παλάτια τους. Το Πάνθεον (ο σημερινός [|Μύτικας]), είναι το σημείο συνάντησής τους, θέατρο των Θυελλωδών συζητήσεών τους. Ο θρόνος του [|Δία] (το σημερινό Στεφάνι), φιλοξενεί αποκλειστικά τον αρχηγό των θεών, τον Δία (Ζευς). Από κει εξαπολύει τους κεραυνούς του δείχνοντας έτσι την «Θεϊκήν του μήνιν». Το δωδεκάθεο συμπληρώνουν η [|Ήρα], η Εστία, η Δήμητρα, ο [|Ποσειδώνας], η [|Αθηνά], ο [|Απόλλων], η Άρτεμις, ο [|Ερμής], ο [|Άρης], η [|Αφροδίτη] και ο Ήφαιστος,Ο Όλυμπος στην [|Ιλιάδα] ονομάζεται μέγας, μακρύς, αιγλήεις (δηλ. λαμπρός), πολύδενδρος. Στις ανατολικές παρυφές του Ολύμπου, στην [|Πιερία], η μυθολογική παράδοση τοποθέτησε τις εννέα [|Μούσες], προστάτιδες των Καλών Τεχνών, θυγατέρες του Δία και της Τιτάνιδας Μνημοσύνης: η Κλειώ, η Ευτέρπη, η Θάλεια, η Μελπομένη, η Τερψιχόρη, η Ερατώ, η Πολύμνια, η Ουρανία και η Καλλιόπη.

Ιστορία
Η ιστορία στάθηκε πολυτάραχη στον Όλυμπο, η ευρύτερη περιοχή του οποίου, πέρα από ιερό προσκύνημα, αποτέλεσε πεδίο μαχών για τον έλεγχο της πρόσβασης από τη [|Θεσσαλία] στη [|Μακεδονία] από τα αρχαία χρόνια. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας το βουνό υπήρξε κρησφύγετο και ορμητήριο διασήμων κλεφτών και αρματολών. Άποψη της κορυφής του Ολύμπου, 1914, [|Φρεντερίκ Μπουασονά]

Βοσκοί του Ολύμπου, 1914, [|Φρεντερίκ Μπουασονά]

Στον Όλυμπο ιδρύθηκε το δεύτερο αρματολίκι στην Ελλάδα, με επικεφαλής τον Καρά Μιχάλη, το [|1489]. Η δράση των κλεφτών στον Όλυμπο έκαναν τους Τούρκους να ξεσπάσουν την οργή τους στη σύμμαχο των κλεφτών (στα τέλη του 17ου αιώνα) [|Μηλιά], την οποία κατέστρεψαν. Την περίοδο εκείνη έδρα του αρματολικίου του Ολύμπου και της Δυτικής Μακεδονίας γίνεται το [|Λιβάδι Ολύμπου] και πρώτος αναγνωρισμένος διοικητής του ανέλαβε ο [|Πάνος Ζήδρος].Το 18ο αιώνα οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να αντικαταστήσουν τους αρματολούς (οι οποίοι μεταπήδησαν πολλές φορές στην τάξη των κλεφτών) με Τουρκαλβανούς αρματολούς, οι οποίοι λυμαίνονταν την ύπαιθρο της Μακεδονίας.Ωστόσο, μέχρι τη συνθηκολόγησή τους με τον Αλή Πασά, οι αρματολοί του Ολύμπου δε σταμάτησαν να αγωνίζονται σε στεριά και σε θάλασσα. Μεγάλα ονόματα που έδρασαν εκεί και σε άλλες περιοχές συμπεριλαμβάνουν το Νικοτσάρα, το Γεωργάκη Ολύμπιο και τη θρυλική οικογένεια των Λαζαίων. Στις αρχές του 20ου αιώνα έως και τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση, έδρασαν εδώ ληστές -γνωστότερος ο διαβόητος [|Γιαγκούλας]. Κατά την εισβολή των Γερμανών το 1941 ο ελληνικός στρατός μαζί με μονάδες Νεοζηλανδών και Αυστραλών έδωσαν σημαντικές μάχες. Αμέσως μετά φώλιασε εδώ η Εθνική Αντίσταση ενώ λίγο αργότερα στο Λιτόχωρο άναψε η σπίθα που οδήγησε στον τραγικό εμφύλιο σπαραγμό.

Η κατάκτηση των κορυφών
Στις κορυφές του Ολύμπου, «Πάνθεον» και «Θρόνο Διός» (Μύτικα και Στεφάνι αντίστοιχα), όπου τοποθέτησαν την κατοικία του Δωδεκάθεου, οι αρχαίοι πιθανότατα δεν επιχείρησαν ποτέ να πατήσουν, όπως φανερώνει η απουσία σχετικών στοιχείων. Φθάνανε όμως σίγουρα μέχρι την πλησιέστερη κορυφή, που σήμερα καλούμε Άγιο Αντώνιο, απ’όπου είχαν οπτική επαφή με την κορυφή και εκεί αφήναν τα αφιερώματά τους, όπως μαρτυρούν σχετικά πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα. Τα νεώτερα χρόνια μια σειρά εξερευνητών προσπάθησε να μελετήσει το βουνό και να κατακτήσει, ανεπιτυχώς, την κορυφή του: ενδεικτικά αναφέρουμε τον Γάλλο αρχαιολόγο Leon Heuzey (1855), τον Γερμανό γεωγράφο Heinrich [|Barth] (1862) και τον Γερμανό μηχανικό Edwart Richter, που το 1911, προσπαθώντας να κατακτήσει την κορυφή θα πιαστεί αιχμάλωτος από ληστές, που πιθανότατα είχαν πολιτικά κίνητρα, καθώς η περιοχή βρισκόταν ακόμα υπό τουρκικό ζυγό. Ήταν ένα χρόνο μετά την απελευθέρωση, στις 2 Αυγούστου 1913, που κατακτήθηκε η απάτητη -μέχρι εκείνη τη στιγμή- κορφή του Ολύμπου. Οι Ελβετοί [|Frederic Boissonnas] και [|Daniel Baud-Bovy], με τη βοήθεια ενός κυνηγού αγριοκάτσικων από το Λιτόχωρο, του [|Χρήστου Κάκαλου], έγραψαν το όνομά τους στην ιστορία της ψηλότερης κορυφής της Ελλάδας. Ο Κάκαλος, που είχε μεγάλη εμπειρία στον Όλυμπο, ήταν και ο πρώτος από τους τρεις που σκαρφάλωσε στο Μύτικα. Στη συνέχεια και μέχρι το θάνατό του, το 1976, θα γίνει ο επίσημος οδηγός του Ολύμπου. Μαζί του θα κατακτήσει το 1921 ο Ελβετός Marcel Kurz τη δεύτερη κορυφή του Ολύμπου, το Στεφάνι. Αποτέλεσμα των εξερευνήσεων του Kurz ήταν η έκδοση, το 1923, του θαυμάσιου βιβλίου «Le Monte Olympé» που περιελάμβανε και τον πρώτο λεπτομερή χάρτη των κορυφών. Το 1928 θα ανεβεί με τον Κάκαλο στον Όλυμπο και ο ζωγράφος Βασίλης Ιθακήσιος, φθάνοντας στη σπηλιά που θα ονομάσει «Άσυλο των Μουσών» και θα περάσει πολλά καλοκαίρια, ζωγραφίζοντας θέματα από το βουνό. Αργότερα, ο Όλυμπος θα φωτογραφηθεί και θα χαρτογραφηθεί αναλυτικά ενώ στις πιο απόκρημνες κορυφές του θα λάβουν χώρα μια σειρά από επιτυχημένες αναρριχήσεις καθώς και χειμερινές αναβάσεις υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες.

Αρχαία και μεσαιωνικά μνημεία
Ολόκληρος ο Πιερικός Όλυμπος κηρύχθηκε αρχαιολογικός και ιστορικός χώρος προκειμένου να διαφυλαχθεί η μνημειακή και ιστορική του όψη. Στα 5 km από την θάλασσα, βρίσκεται το [|Δίον], ιερή πόλη των αρχαίων Μακεδόνων αφιερωμένη στο Δία και στους δώδεκα Θεούς. Η ακμή του τοποθετείται ανάμεσα στον 5ο π.Χ. και τον 5ο μ.Χ. αιώνα. Οι συνεχιζόμενες ανασκαφές, που άρχισαν το 1928, αποκάλυψαν πλούσια ευρήματα της μακεδονικής, ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής. Σήμερα, ένα μοναδικό αρχαιολογικό πάρκο 2.000 στρεμμάτων περιμένει τον επισκέπτη στο Δίον, με την αρχαία πόλη και τους λατρευτικούς χώρους-ιερά, που βρισκόταν έξω από τα τείχη της. Πολλά αγάλματα και άλλα ανεκτίμητης αξίας αντικείμενα φυλάσσονται στο γειτονικό μουσείο του Δίου. Η Πίμπλεια και τα Λείβηθρα, άλλες δύο αρχαίες πόλεις στην περιοχή του Ολύμπου, σχετίζονται με τον μύθο του Ορφέα και τα ορφικά μυστήρια. Τον Ορφέα, γιό του Απόλλωνα και της Μούσας Καλλιόπης, η παράδοση θέλει να διδάσκει από εδώ τις μυστηριακές τελετές λατρείας του Διονύσου. Δίπλα στη θάλασσα, σε στρατηγική θέση στις πύλες της Μακεδονίας, ορθώνεται το κάστρο του Πλαταμώνα, που κτίστηκε ανάμεσα στον 7ο και 10 μ.Χ. αιώνα στην αρχαία πόλη Ηράκλεια.

Χριστιανικά μνημεία
Στην περιοχή του Ολύμπου υπάρχουν και αρκετά χριστιανικά μνημεία, ανάμεσά τους και το υψηλότερο ξωκλήσι της Ορθοδοξίας, αυτό του Προφήτη Ηλία, στην ομώνυμη κορυφή (2.803m). Κτίστηκε τον 16ο αιώνα από τον Όσιο Διονύσιο τον εν Ολύμπω, που ίδρυσε και την σημαντικότερη Μονή της περιοχής. Η Παλαιά Μονή Διονυσίου βρίσκεται σε υψόμετρο 820m μέσα στη χαράδρα του ποταμού [|Ενιπέα], που είναι και οδικά προσβάσιμη από το Λιτόχωρο. Λεηλατήθηκε και κάηκε από τους Τούρκους, ενώ το 1943 καταστράφηκε από τους Γερμανούς κατακτητές, που υποπτεύονταν ότι αποτελούσε άντρο ανταρτών. Σήμερα έχει μερικώς αναστηλωθεί και λειτουργεί ως μετόχι της Νέας Μονής Διονυσίου, που βρίσκεται έξω από το Λιτόχωρο. Κοντά στο παλιό μοναστήρι, υπάρχει ακόμα το παρεκκλήσι της Γέννησης, σε ένα υπέροχο τοπίο μέσα σε ένα σπήλαιο με μια πηγή που αναβλύζει από το βράχο, όπου και πρωτομόνασε ο Όσιος Διονύσιος. Η μνήμη του Οσίου Διονυσίου εορτάζεται στις 23 Ιανουαρίου. Σε δεσπόζουσα θέση σε υψόμετρο 820m στην χαράδρα τις Ζηλιάνας, στις νότιες παρυφές του Ολύμπου βρίσκεται η Μονή Κανάλων, σε απόσταση 8 km από το χωριό Καρυά. Ιδρύθηκε το 1684 και από το 2001 ανακαινίστηκε και λειτουργεί ως γυναικεία μονή. Δυτικότερα, στην έξοδο του ρέματος του Μαυρατζά και σε υψόμετρο 1.020m βρίσκεται η Μονή Αγίας Τριάδας του Σπαρμού, που ήκμασε στις αρχές του 18ου αιώνα και διέθετε μεγάλη περιουσία και βοήθησε να ιδρυθεί η μεγάλη σχολή της Τσαριτσάνης. Είχε εγκαταλειφθεί το 1932 και από το 2000 ανακαινίστηκε πλήρως και επαναλειτουργεί ως αντρικό μοναστήρι, υπαγόμενο στη Μητρόπολη Ελασσόνας.

Κλίμα - Καιρός
Σε γενικές γραμμές το κλίμα στον Όλυμπο μπορεί να χαρακτηριστεί μεσογειακού τύπου με ηπειρωτική επίδραση. Οι κατά τόπους διαφοροποιήσεις που παρουσιάζονται, είναι αποτέλεσμα της επίδρασης της θάλασσας και του έντονου ανάγλυφου της περιοχής. Στις χαμηλότερες περιοχές ([|Λιτόχωρο] και πρόποδες) το κλίμα είναι τυπικά μεσογειακό, δηλαδή θερμό και ξηρό το καλοκαίρι – υγρό και ψυχρό τον χειμώνα. Στις υψηλότερες περιοχές είναι πιο υγρό και πιο τραχύ, με εντονότερα φαινόμενα: σ' αυτές τις περιοχές πέφτει συχνά χιόνι όλο το χειμώνα, ενώ η βροχή και το χιόνι είναι συνηθισμένα φαινόμενα και το καλοκαίρι. Η θερμοκρασία κυμαίνεται το χειμώνα από -10 °C μέχρι 20 °C και το καλοκαίρι γενικά από 0 °C μέχρι 20 °C, ενώ οι άνεμοι είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Σε γενικές γραμμές, κάθε 200m υψόμετρου η θερμοκρασία πέφτει κατά 1 °C. Όσο ανεβαίνει το υψόμετρο, τα φαινόμενα γίνονται εντονότερα και οι διακυμάνσεις στη θερμοκρασία και την υγρασία συχνά απότομες. Οι παραθαλάσσιες βορειανατολικές πλευρές του Ολύμπου δέχονται περισσότερες βροχές από τις ηπειρωτικές νοτιοδυτικές, με αποτέλεσμα σαφή διαφορά στη βλάστηση, που είναι πλουσιότερη στις πρώτες. Ο πιο θερμός μήνας είναι ο Αύγουστος ενώ ο πιο ψυχρός ο Φεβρουάριος. Η ψηλότερη ζώνη του βουνού, πάνω από τα 2.000m, καλύπτεται από χιόνια για εννέα περίπου μήνες (Σεπτέμβριο - Μάιο). Σε ορισμένα σημεία οι άνεμοι συγκεντρώνουν χιόνι πάχους 8-10 μέτρων (ανεμοσούρια), ενώ σε μερικές βαθιές χαράδρες το χιόνι διατηρείται σε όλη τη διάρκεια του έτους (αιώνιο χιόνι). Για την αλπική αυτή περιοχή του Ολύμπου έγιναν μετρήσεις τη δεκαετία του 1960 από το πρώτο ορεινό [|μετεωροσκοπείο] στην Ελλάδα, που λειτούργησε στην κορυφή Άγιος Αντώνιος (2.815m), παρέχοντας μια σειρά από ενδιαφέροντα στοιχεία για το κλίμα του βουνού. Η μέση θερμοκρασία είναι -5 °C το χειμώνα και 10 °C το καλοκαίρι. Τα μέσα ετήσια βροχομετρικά ύψη κυμαίνονται από 149 cm στα Πριόνια (1.100m) έως 170 cm στον Άγιο Αντώνιο, από τα οποία τα μισά περίπου είναι καλοκαιρινές βροχοπτώσεις-χαλαζοπτώσεις και τα υπόλοιπα χειμερινές χιονοπτώσεις. Μέσα στην ίδια ημέρα ο καιρός μπορεί να αλλάξει αρκετές φορές. Τους καλοκαιρινούς μήνες οι βροχοπτώσεις είναι πολύ συχνές και συνήθως εκδηλώνονται ως απογευματινές καταιγίδες, που αρκετές φορές συνοδεύονται από χαλαζόπτωση και ισχυρούς ανέμους. Παρ’ όλα αυτά, οι πηγές νερού πάνω από τα 2.000m είναι σπάνιες και οι επισκέπτες θα πρέπει να μεριμνήσουν ώστε να έχουν πάντα μαζί τους νερό και φυσικά τον απαραίτητο ρουχισμό για κάθε καιρικό ενδεχόμενο.

Χλωρίδα
Η έρευνα των φυτών του Ολύμπου άρχισε πριν 150 χρόνια: το 1836 ο Γάλλος βοτανολόγος Αυcher - Εlογ μελέτησε τα φυτά του Ολύμπου. Σύμφωνα με τις μελέτες τους, ο [|Εθνικός Δρυμός] χαρακτηρίζεται από τις πλουσιότερες σε χλωρίδα περιοχές της Ελλάδας, με περίπου 1.700 είδη και υποείδη, που αντιστοιχούν περίπου στο 25% της ελληνικής χλωρίδας. Από αυτά, τα 187 χαρακτηρίζονται ως σημαντικά, 56 είναι ενδημικά ελληνικά εκ των οποίων 23 τοπικά ενδημικά, δηλ. βρίσκονται μόνο στον Όλυμπο και 16 είναι σπάνια στην Ελλάδα ή και εμφανίζουν τα ακραία όρια εξάπλωσής τους στη Βόρεια Ελλάδα. Τα περισσότερα από αυτά που βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο είναι τα συνηθισμένα μεσογειακά και κεντροευρωπαϊκά είδη. Το είδος [|Jankaea heldreichii], φυτικό λείψανο από την [|εποχή των παγετώνων], παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες. Βλάστηση έξω από το Α' Καταφύγιο Ολύμπου Η έντονη ποικιλότητα του ανάγλυφου, ο διαφορετικός προσανατολισμός των πλαγιών και η θέση τους σε σχέση με την Θάλασσα επηρεάζουν κατά τόπους το κλίμα του Ολύμπου με αποτέλεσμα να επικρατούν τοπικές συνθήκες μικροκλίματος που σε συνδυασμό με το γεωλογικό υπόβαθρο και το έδαφος, ευνοούν την ανάπτυξη ιδιαιτέρων τύπων βλάστησης και χαρακτηριστικών βιοτόπων αντίστοιχα. Η βλάστηση του Ολύμπου και ιδιαίτερα η κατατομή της, παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες. Γενικά, η βορειοανατολική πλευρά του Ολύμπου είναι πυκνά δασωμένη, αφού δέχεται και τις περισσότερες βροχές, ενώ η νοτιοδυτική έχει σημαντικά αραιότερη βλάστηση. Επίσης, ενώ στις γειτονικές οροσειρές των Πιερίων, του Κάτω Ολύμπου και της Όσσας υπάρχει μια σαφής διαδοχή των ζωνών βλάστησης, ακολουθώντας το υψόμετρο, στον Όλυμπο παρατηρείται αναρχία στη διαδοχή των ζωνών βλάστησης. Το γεγονός αυτό οφείλεται στη μεγάλη ποικιλία μικροκλιμάτων που δημιουργεί το ανάγλυφο της περιοχής.

Ζώνες βλάστησης
Υπάρχουν γενικά τέσσερις διαδοχικές ζώνες βλάστησης που παρατηρούνται στον Όλυμπο χωρίς σαφή όρια μεταξύ τους και είναι οι ακόλουθες:

Μεσογειακή ζώνη βλάστησης
Από το υψόμετρο των 300μ. μέχρι και τα 500μ. απαντάται η μεσογειακή ζώνη των αείφυλλων πλατύφυλλων (μακκία). Εκτός από την [|αριά] (Quercus ilex) και τη [|γλιστροκουμαριά] (Arbutus andrachne) απαντώνται το [|πουρνάρι] (Quercus coccifera), η [|ήμερη κουμαριά] (Arbutus unedo), το [|φυλίκι] (Phillyrea latifolia), η [|δάφνη] (Laurus nobilis), ο [|κέδρος] (Juniperus oxycedrus) και άλλα. Από τα φυλλοβόλα είδη τα συνηθέστερα είναι ο [|μέλιος] (Flaxinus ornus), το [|τρίλοβο σφενδάμι] (Acer monspessulanum), η [|κουτσουπιά] (Cercis siliquastrum), η [|κοκορεβιθιά] (Pistacia terebinthus), το [|χρυσόξυλο] (Cotinus coggygria) και άλλα.

Ζώνη δασών οξιάς – ελάτης και ορεινών κωνοφόρων
Η ζώνη των αείφυλλων πλατύφυλλων αντικαθίσταται βαθμιαία από τα οικοσυστήματα της [|μαύρης πεύκης] (Pinus nigra var.pallasiana) που σχηματίζει συμπαγείς συστάδες και είναι χαρακτηριστικό ότι λείπει παντελώς η ενδιάμεση ζώνη των φυλλοβόλων δρυών, αν και άτομα των ειδών αυτών απαντώνται σποραδικά μέσα σε συστάδες μαύρης πεύκης. Στις βορεινές πλαγιές της κοιλάδας του Ξηρόλακκου και σε υψόμετρο μεταξύ 600 και 700μ. βρίσκεται υψηλό δάσος [|χνοώδους δρυός] (Quercues pubescens) εκτάσεως 1.200 στρ. περίπου. Η μαύρη πεύκη κυριαρχεί στην ανατολική και βόρεια πλευρά του βουνού από τα 500 έως τα 1.700 μ. υψόμετρο. Στη ζώνη αυτή εμφανίζεται επίσης η [|υβριδογενής ελάτη] (Abies hybridogenus borissi-regis) σε μικρές ομάδες και λόχμες, μέχρι και μικρές συστάδες, ιδιαίτερα στη χαμηλότερη περιοχή και στις θέσεις Ναούμη (δυτικά) και Σταλαματιά και Παλιόκαστρο (ανατολικά), όπου απαντάται σε μίξη με τη μαύρη πεύκη και το [|ρόμπολο] (Pinus heldreichii). Επίσης, στη ζώνη αυτή απαντάται και η [|οξιά] (Fagus sylvatica s.1), η οποία, ενώ στα γειτονικά βουνά της Όσσας και των Πιερίων δημιουργεί εκτεταμένη ζώνη βλάστησης, στον Όλυμπο περιορίζεται σε μικρές συστάδες, που εμφανίζονται σαν νησίδες και βρίσκονται κυρίως στις υγρότερες θέσεις και στα καλύτερα εδάφη. Ιδιαίτερα πλούσια ποικιλία δένδρων και θάμνων βρίσκεται στην κοιλάδα του Ενιπέα. Εκεί μπορεί να δει κανείς τη [|φτελιά] (Ulmus glabra), την [|αγριοκερασιά] (Prunus cerasifera), τον [|ίταμο] (Taxus baccata), τη [|λεπτοκαρυά] (Corylus avellana), το [|αρκουδοπούρναρο] (Ilex aquifolium), την [|κρανιά] (Cornus mas), το [|μελιάδι] (Fraxinus ornus) και το [|σφενδάμι] (Acer monspessulanum) και μια σημαντική ποικιλία από ποώδη φυτά. Τα φαράγγια και οι ρεματιές καλύπτονται από [|πλατάνια] (Platanus onentalis), [|ιτιές] (Salix cίnerea) μαύρο σκλήθρο και παρόχθια βλάστηση.

Ζώνη ψυχρόβιων κωνοφόρων
Το χαρακτηριστικό είδος της ζώνης αυτής είναι το [|ρόμπολο] (Pinus heldreichii). Το σπάνιο αυτό είδος πεύκης εμφανίζεται σποραδικά από τα 1000μ. υψόμετρο και βαθμιαία αντικαθιστά τη μαύρη πεύκη, ενώ από τα 1400μ. και πάνω, δημιουργεί σχεδόν αμιγές δάσος. Από τα 2000 μ. υψόμετρο το δάσος αρχίζει και αραιώνει, ενώ φτάνει μέχρι τα 2750μ. δημιουργώντας έτσι το υψηλότερο δασοόριο (ανώτατο όριο στο οποίο αναπτύσσονται δάση) των Βαλκανίων και της Ευρώπης γενικότερα. Χαρακτηριστικό του είδους αυτού είναι ότι πάνω από τα 2500μ, τα δέντρα αποκτούν μια έρπουσα μορφή. Η περιοχή που αναπτύσσεται το ρόμπολο είναι συνήθως ξηρή και οι πλαγιές πετρώδεις. Στη ζώνη αυτή δεν υπάρχουν πηγές ή ρέματα με νερό. Η βλάστηση που αναπτύσσεται στην περιοχή αυτή είναι προσαρμοσμένη στις ειδικές τοπικές συνθήκες και αντιπροσωπεύεται από χαρακτηριστικούς θάμνους, αγρωστώδη, χασμόφυτα κ.ά., ενώ η χλωρίδα περιλαμβάνει πολλά ενδημικά είδη των Βαλκανίων.

Εξωδασική ζώνη υψηλών ορέων (αλπική ζώνη)
Μετά τη ζώνη του ρόμπολου ακολουθεί μια εκτεταμένη και γυμνή από δέντρα [|ζώνη με αλπικά λιβάδια], που συντίθεται από μωσαϊκό λιβαδικών οικοσυστημάτων, ανάλογα με το ανάγλυφο, την κλίση και τον προσανατολισμό του εδάφους. Σε γενικές γραμμές η αλπική αυτή βλάστηση, στην οποία συναντώνται περισσότερα από 150 είδη φυτών, διακρίνεται σε λιβάδια με χιονοστρώσεις, χλοώδεις βάλτους, αλπικούς λιθώνες και σχισμές βράχων. Στα λιβάδια, στους βράχους και στις απότομες πλαγιές ζουν τα περισσότερα [|ενδημικά] φυτά του Ολύμπου, κυρίως μερικά από τα ωραιότερα ελληνικά αγριολούλουδα. Από αυτά τα μισά βρίσκονται μόνο στην Βαλκανική χερσόνησο και τα 23 μόνο στον Όλυμπο και πουθενά αλλού. Αγριολούλουδο στα όρια της Αλπικής Ζώνης του Ολύμπου

Τα Ενδημικά φυτά του Ολύμπου

 * 1) [|Achillea ambrosiaca]
 * 2) [|Alyssum handelii]
 * 3) [|Asprerula muscosa]
 * 4) [|Aubrieta thessala]
 * 5) [|Campanula oreadum]
 * 6) [|Carum adamovicii]
 * 7) [|Centaurea incompleta]
 * 8) [|Centaurea litochorea]
 * 9) [|Centaurea transiens]
 * 10) [|Cerastrium theophrasti]
 * 11) [|Erysimum olympicum]
 * 12) [|Festuca olympica]
 * 13) [|Genίsta sakellariadis]
 * 14) [|Jankaea heldreichii]
 * 15) [|Ligusticum olympicum]
 * 16) [|Melampyrum ciliatum]
 * 17) [|Poa thessala]
 * 18) [|Potentilla deorum]
 * 19) [|Rynchosinapis nivalis]
 * 20) [|Silene dionysii]
 * 21) [|Silene oligantha]
 * 22) [|Veronica thessalica]
 * 23) [|Viola striis - notata]

Πανίδα
Σαλαμάνδρα στο φαράγγι του Ενιπέα Η πανίδα του Ολύμπου, που δεν έχει μελετηθεί συστηματικά μέχρι σήμερα, περιλαμβάνει σημαντική ποικιλία και χαρακτηρίζεται από την παρουσία σημαντικών, σπάνιων και απειλούμενων ειδών. Τα μεγάλα θηλαστικά, που ζούσαν παλαιότερα στην περιοχή, όπως το ελάφι, έχουν πλέον εξαφανιστεί από τον Όλυμπο. Στην αρχαιότητα υπήρχαν λιοντάρια (Παυσανίας) ενώ τουλάχιστον μέχρι τον 16ο αιώνα υπήρχαν αρκούδες (Βίος Αγίου Διονυσίου του Νεωτέρου). Έχουν καταγραφεί 32 είδη θηλαστικών, στα οποία περιλαμβάνονται το αγριοκάτσικο (Rυρicapra rupicapra), το ζαρκάδι (Capreolus capreolus), το αγριογούρουνο (Sus scrofa), η αγριόγατα (Felis sylvestris), το κουνάβι (Martes foina), η αλεπού (Vulpes vulpes), ο σκίουρος (Sciurus vulgaris) κ.ά. Έχουν εντοπιστεί επίσης 108 είδη πτηνών (όπως τσιχλογέρακο, [|μαυρόγυπας], πετροπέρδικα, [|λευκοπελαργός], αγριοπερίστερο, [|κοκκινολαίμης], [|χρυσογέρακο], [|πετρίτης], [|δεντρογέρακο], [|χρυσαετός], [|φιδαετός], [|σταυραετός], [|τσαλαπετεινός]) πολλά από τα οποία, ιδιαίτερα τα αρπακτικά, είναι σπάνια και προστατεύονται αυστηρά από διεθνείς συμβάσεις. Υπάρχουν ακόμα τα συνηθισμένα ερπετά του ελληνικού χώρου (22 είδη όπως φίδια, χελώνες, σαύρες κ.λπ.) και ορισμένα αμφίβια (8 είδη) στα ρέματα και τις εποχιακές λίμνες, καθώς και μια μεγάλη ποικιλία εντόμων, κυρίως πεταλούδες, για τις οποίες ο Όλυμπος φημίζεται.

Ο Εθνικός Δρυμός
Κύριο λήμμα: [|Εθνικός δρυμός Ολύμπου] Το ψηλότερο βουνό μας, η κατοικία των δώδεκα Θεών της αρχαιότητας, είναι και η πρώτη περιοχή για την οποία εφαρμόστηκε πριν από 50 χρόνια, ειδικό καθεστώς προστασίας στην χώρα μας με την κήρυξή του ως [|Εθνικού Δρυμού] το 1938. Σκοπός της κήρυξης αυτής ήταν «...η διατήρηση στο διηνεκές του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής, δηλαδή της άγριας χλωρίδας, της πανίδας και του φυσικού τοπίου, καθώς και των πολιτιστικών και άλλων αξιών της...». Ακόμα, η ανακήρυξη του Δρυμού έγινε με σκοπό την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας παράλληλα με την περιβαλλοντική εκπαίδευση του κοινού και την ανάπτυξη του τουρισμού στην ευρύτερη περιοχή. Με ειδική νομοθεσία έχει απαγορευτεί κάθε είδους εκμετάλλευση στην ανατολική πλευρά του βουνού σε έκταση 40.000 στρεμμάτων περίπου που αντιπροσωπεύει τον πυρήνα του Δρυμού. Μια ευρύτερη περιοχή γύρω από τον πυρήνα, χαρακτηρίστηκε «περιφερειακή ζώνη του Δρυμού», ώστε η διαχείριση και εκμετάλλευσή της να γίνεται έτσι ώστε να μην επηρεάζει αρνητικά την προστασία του πυρήνα. Σήμερα, μετά από ειδική μελέτη, ο Δρυμός έχει επεκταθεί σε μιαν έκταση 234.000 στρεμμάτων. Διοικητικά ο Δρυμός ανήκει στους Νομούς Πιερίας και Λάρισας, η οριογραμμή του διατρέχει περιοχές των δήμων [|Δίου], [|Λιτοχώρου], Ανατολικού Ολύμπου, Πέτρας, Ολύμπου και της κοινότητας Καρυάς. Το χαμηλότερο υψόμετρο βρίσκεται στα 600m, ενώ η κορυφή του, ο [|Μύτικας] στα 2.918m. Ο Όλυμπος είναι παγκόσμια γνωστός τόσο για τα οικολογικά χαρακτηριστικά και την ανεπανάληπτη φυσική ομορφιά του, όσο και για την σχέση του με την αρχαία ελληνική μυθολογία. Η ποικιλία των οικοτόπων του είναι εκπληκτική. Η έντονη ποικιλότητα του ανάγλυφου του Ολύμπου, ο διαφορετικός προσανατολισμός των πλαγιών, το πέτρωμα, το μεγάλο ύψος και η μικρή απόσταση των κορυφών από τη θάλασσα, δημιουργούν μεγάλη ποικιλία τύπων βλάστησης και βιοτόπων. Η σημασία του Δρυμού έχει αναγνωριστεί όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη και παγκόσμια. Το 1981 η [|UNESCO] ανακήρυξε τον Όλυμπο «Διατηρητέο Οικοσύστημα της Παγκόσμιας Βιόσφαιρας». Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχει συμπεριλάβει τον Όλυμπο στις «Σημαντικές για την Ορνιθοπανίδα Περιοχές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας». Έχει επίσης καταχωρηθεί στον κατάλογο του ευρωπαϊκού Δικτύου [|Natura 2000] ως «ζώνη ειδικής προστασίας» και «τόπος κοινοτικού ενδιαφέροντος». Μετά την ανακήρυξη του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου ο Θεσμός των Εθνικών Δρυμών επεκτάθηκε. Μέχρι σήμερα έχουν ανακηρυχτεί δέκα Εθνικοί Δρυμοί σ' ολόκληρη την χώρα που εκτείνονται από το βορειοδυτικό άκρο της χώρας μέχρι το Λιβυκό Πέλαγος και περιλαμβάνουν ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά τοπία με εξαιρετική ποικιλία βιοτόπων και άγριας ζωής.

Κανονισμός Εθνικού Δρυμού Ολύμπου
Ο Δρυμός προστατεύεται με ειδική νομοθεσία. Για τους παραβάτες εφαρμόζονται οι διατάξεις του Ν.Δ. 86/1969, του Ν.Δ. 996/1971 του νόμου 177/1975 και του νόμου 998/1979. Βάσει του «Ειδικού Κανονισμού», η είσοδος στον Δρυμό επιτρέπεται μόνο από τους υπάρχοντες δρόμους και η κυκλοφορία επιτρέπεται από την ανατολή μέχρι την δύση του ηλίου μόνο στα διαμορφωμένα μονοπάτια. Ο επισκέπτης πρέπει επίσης να ξέρει ότι δεν επιτρέπονται τα παρακάτω:
 * Η είσοδος σε παιδιά κάτω των 14 χρονών χωρίς συνοδό.
 * Η στάθμευση σε χώρους άλλους εκτός από τους ειδικούς χώρους στάθμευσης.
 * Η κοπή δέντρων, η μεταφορά φυτοχώματος, το ξερίζωμα και η συλλογή θάμνων, φυτών, σπόρων.
 * Το κυνήγι κάθε ζώου με οποιοδήποτε μέσο σε όλη την διάρκεια του χρόνου.
 * Η καταστροφή και η συλλογή φωλιών, αυγών ή νεοσσών και γενικά η ενόχληση και καταστροφή ειδών της πανίδας.
 * Η πρόκληση ζημιών σε γεωλογικούς σχηματισμούς.
 * Η ελεύθερη κυκλοφορία οποιονδήποτε ζώων που συνοδεύουν επισκέπτες.

Πρόσβαση στην περιοχή
Ο ορεινός όγκος του Ολύμπου βρίσκεται στο μέσο περίπου της ηπειρωτικής Ελλάδας και η προσπέλασή του είναι εύκολη από το εθνικό οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο Αθηνών-Θεσσαλονίκης και από επαρχιακούς δρόμους που συνδέουν τις πόλεις και χωριά γύρω από το βουνό, με κυριότερη βάση για τις εξορμήσεις τη γραφική κωμόπολη του Λιτόχωρου, όπου λειτουργούν αρκετά ξενοδοχεία και ταβέρνες. Επίσης, στην παραλιακή ζώνη της Πιερίας υπάρχουν πολλά κάμπινγκ και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Το πλησιέστερο διεθνές αεροδρόμιο είναι αυτό της Θεσσαλονίκης και οι κοντινότεροι στον Όλυμπο σιδηροδρομικοί σταθμοί λειτουργούν στο [|Λιτόχωρο], την [|Κατερίνη] και τη [|Λεπτοκαρυά]. Υπάρχουν συχνά δρομολόγια των λεωφορείων ΚΤΕΛ ενώ η πιάτσα των Ταξί βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του Λιτόχωρου.
 * Με αεροπλάνο: Αεροδρόμιο «Μακεδονία» Θεσ/νίκης. Απόσταση από την Κατερίνη 80 km και από την Ελασσόνα 150 km
 * Με τρένο: Αθήνα - Λεπτοκαρυά (με απλό τρένο) ή Αθήνα - Κατερίνη (με Intercity) ή Θεσ/νίκη - Λιτόχωρο (με Προαστιακό σε τακτά διαστήματα)
 * Με λεωφορείο: Αθήνα - Κατερίνη (437 km), Θεσ/νίκη -Κατερίνη (68 km), Κατερίνη-Λιτόχωρο (25 km), Αθήνα-Λάρισα (354 km), Λάρισα-Ελασσόνα, Ελασσόνα-Κοκκινοπηλός (22 km) Ελασσόνα-Κάρυα (36 km) ,
 * Οδικώς:
 * Για [|Λιτόχωρο] μέσω του οδικού άξονα Π.Α.Θ.Ε. (412 km από Αθήνα, 93 km από Θεσ/νίκη)
 * Για [|Ελασσόνα] μέσω της Εθνικής Οδού Αθηνών-Λάρισας (354 km) και μέσω της Εθνικής Οδού Λάρισας-Ελασσόνας (38 km)
 * Για Κάρυα μέσω του οδικού άξονα Λάρισα - Ροδιά - Συκαμινέα - Κάρυα (48 km από τα οποία τα 6 km είναι χωματόδρομος)
 * Μέσω του οδικού άξονα Π.Α.Θ.Ε. και του άξονα Λεπτοκαρυά - Κάρυα (24 km), ή του άξονα Νέος Παντελεήμονας- Καλλιπεύκη- Κάρυα (37 km)
 * Για Κοκκινοπηλό από Ελασσόνα ή μέσω του οδικού άξονα Κατερίνη- Φωτεινά- Ελασσόνα (46 km) ή μέσω του δασικού δρόμου Φωτεινά- Πέτρα- Κοκκινοπηλός.

Πεζοπορικές διαδρομές
Το μονοπάτι στο εντυπωσιακό πέρασμα Λαιμού-Γιόσου (θέση "Σκούρτα") με τις ψηλές κορυφές του Ολύμπου στο βάθος Ο Όλυμπος είναι αναμφίβολα το πιο δημοφιλές βουνό της Ελλάδας. Το εντυπωσιακό του ύψος, η μυθική του γοητεία και η εύκολη προσβασιμότητα τον καθιστούν πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες από κάθε γωνιά του κόσμου. Οι δρόμοι και τα μονοπάτια που διασχίζουν τον ορεινό όγκο, δίκτυο άριστα διατηρημένο στην πλειοψηφία του, δίνει την ευκαιρία στον πεζοπόρο και στον επισκέπτη που δεν έχει ειδικά ορειβατικά ενδιαφέροντα ή γνώσεις να γνωρίσει από κοντά τον Όλυμπο, τις ποικιλίες της χλωρίδας και της πανίδας και το φυσικό κάλλος του. Κυριότερο είναι το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Ε4 που κινείται δυτικά από Λιτόχωρο προς τις κορυφές, μέσα από το φαράγγι του Ενιπέα. Επίσης υπάρχει το Εθνικό Μονοπάτι Ο2, που συνδέει τις κορυφές προς τα νότια με το Πήλιο. Σε πολλά σημεία υπάρχουν καθιστικά κοντά σε πηγές και βρύσες που προσφέρουν στιγμές ξεκούρασης και περισυλλογής στους επισκέπτες. Η Δασική Υπηρεσία (Διεύθυνση Δασών Πιερίας) έχει τοποθετήσει σε διάφορα σημεία ενημερωτικές πινακίδες με τον χάρτη του Εθνικού Δρυμού και χρήσιμες οδηγίες. Οι επισκέπτες που έχουν αρκετό χρόνο στη διάθεσή τους, ιδανικά μπορούν να ανεβούν στην κορυφή από τη δεύτερη διαδρομή και να κατεβούν από την πρώτη, διανυκτερεύοντας στα καταφύγια.

Ορειβατικές Διαδρομές
Για τους ορειβάτες, ο Όλυμπος είναι προνομιακός τόπος. Υπάρχουν οργανωμένες με μεγάλη επιμέλεια διαδρομές και φιλόξενα καταφύγια. Οι ορειβατικές διαδρομές στον Όλυμπο ξεκινούν από το Λιτόχωρο, το Δίον και την Πέτρα. Οι καλοκαιρινές αναβάσεις στο μυθικό βουνό των θεών αρχίζουν συνήθως από τις αρχές Ιουνίου και τελειώνουν στο τέλος του Σεπτέμβρη. Είναι η εποχή που τα καταφύγια κάτω από τις κορυφές είναι ανοικτά και ο καιρός επιτρέπει μια ανάβαση χωρίς τον εξοπλισμό χιονιού και την ορειβατική εμπειρία που απαιτεί ο χειμώνας. Η ανάβαση στις ψηλές κορυφές κατά τη χειμερινή περίοδο μπορεί να γίνει μόνο από έμπειρους ορειβάτες, για τους οποίους υπάρχουν επίσης προκλητικές διαδρομές με αναρριχήσεις στις απότομες ορθοπλαγιές. Οι αρχάριοι επισκέπτες θα πρέπει να περιοριστούν στους θερινούς μήνες, οπότε λειτουργούν κανονικά και τα καταφύγια. Οι δύο ωραιότερες διαδρομές για την εξερεύνηση του Ολύμπου ξεκινούν από το Λιτόχωρο και φθάνουν μέχρι τις κορυφές του βουνού. Η πρώτη ακολουθεί τη χαράδρα του Ενιπέα και ο επισκέπτης μετά από περίπου πέντε ώρες επίπονης πεζοπορίας, αφού περάσει τη Μονή Αγίου Διονυσίου, φθάνει στη Θέση «Πριόνια», (υψόμετρο 1.100m), όπου παλιά λειτουργούσε πριονιστήριο ξυλιάς και σήμερα υπάρχει εστιατόριο για φαγητό, πηγή και θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων. Στην ίδια θέση, στα «Πριόνια», μπορεί να φθάσει κανείς εναλλακτικά και με αυτοκίνητο μετά από μια διαδρομή 18 km (υπάρχει φυλάκιο όπου παρέχονται πληροφορίες για τον εθνικό δρυμό, στην είσοδό του). Από τα «Πριόνια», ακολουθώντας το καλά σηματοδοτημένο Ευρωπαϊκό Μονοπάτι «Ε4» σε δύο και μισή περίπου ώρες ο ορειβάτης φθάνει μέσα από μια διαδρομή μοναδικής ομορφιάς στο κυριότερο καταφύγιο του Ολύμπου, «Σπήλιος Αγαπητός» (υψόμετρο 2.100m) όπου μπορεί να ξεκουραστεί, να γευματίσει και να διανυκτερεύσει, που είναι και η συνηθέστερη λύση. Από το καταφύγιο συνεχίζει το μονοπάτι Ε4 που οδηγεί στις κορυφές του Ολύμπου σε δύο και μισή περίπου ώρες. Στην οδική διαδρομή για Πριόνια στο 10o χιλιόμετρο από το Λιτόχωρο, στη θέση «Σταυρός» υπάρχει το καταφύγιο «Δημ. Μπουντόλας» (υψόμετρο 944m) που λειτουργεί, μετά την κατασκευή του δρόμου, κυρίως ως εστιατόριο-καφετέρια. Κατά μήκος του δρόμου υπάρχουν θέσεις όπου μπορεί κανείς να σταματήσει και να απολαύσει το τοπίο. Τέσσερα χιλιόμετρα πριν από το τέρμα του δρόμου για τα Πριόνια, στη θέση «Γκορτσιά» (1.120m), όπου υπάρχει χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων, αρχίζει ένα δεύτερο, εναλλακτικό μονοπάτι που οδηγεί στις κορυφές του Ολύμπου. Από το σημείο αυτό μετά από πέντε περίπου ώρες πεζοπορία, αφού περάσει διαδοχικά από τις θέσεις «Μπάρμπα», «Πετρόστρουγγα», «Σκούρτα» και «Λαιμό», ο ορειβάτης φθάνει στο «Οροπέδιο των Μουσών» σε υψόμετρο 2600m όπου μπορεί να ξεκουραστεί στα δύο καταφύγια που υπάρχουν εκεί, το «Γιώσος Αποστολίδης» και «Χρήστος Κάκαλος». Από εδώ η διαδρομή για την κορυφή του βουνού είναι σχετικά εύκολη και φθάνει κανείς σε μία περίπου ώρα.

Καταφύγια
Το Καταφύγιο "Σπήλιος Αγαπητός" στον Όλυμπο
 * «Σπήλιος Αγαπητός». Το Α΄ και αρτιότερο καταφύγιο της περιοχής βρίσκεται στη θέση «Μπαλκόνι» (ή «Εξώστης») σε ύψος 2.100m στην καρδιά του Μαυρόλογγου και ανήκει στην Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβατικών συλλόγων (Ε.Ο.Ο.Σ). Διαθέτει 110 κρεβάτια, νερό, ηλεκτρικό, τηλέφωνο (23520/81800), θέρμανση, κουβέρτες και εστιατόριο. Το διαχειρίζεται η Μαρία Ζολώτα και ο σύζυγός της, Διονύσης. Λειτουργεί από Μάιο έως Οκτώβριο 6π.μ-10μ.μ.
 * «Βρυσοπούλες». Το Β΄ καταφύγιο βρίσκεται δυτικά, πίσω από τη χαράδρα του Μαυρατζά στη θέση Βρυσοπούλες σε υψόμετρο 1.800m και είναι προσπελάσιμο και οδικώς από την περιοχή του Σπαρμού. Διαχειριστής είναι το στρατόπεδο του Κ.Ε.Ο.Α.Χ (Χιονοδρόμοι Στρατού – 24930/62163) από το 1961. Διαθέτει 30 κρεβάτια, κουζίνα, νερό, ηλεκτρικό, κεντρική θέρμανση και τζάκι. Λειτουργεί όλο το χρόνο αλλά για τη διανυκτέρευση απαιτείται στρατιωτική άδεια.
 * «Χρήστος Κάκαλος». Βρίσκεται στη ΝΔ άκρη του οροπεδίου των Μουσών σε υψόμετρο 2.648μ. και ανήκει στον Ε.Ο.Ο.Α., το λειτουργεί από Μάη έως Οκτώβρη και διαθέτει 18 κρεβάτια, ηλεκτρικό, κουβέρτες, κουζίνα και νερό δεξαμενής. Διαχειριστής είναι ένας από τους πιο έμπειρους έλληνες ορειβάτες, ο γεωλόγος Μιχάλης Στύλλας.
 * «Σταυρός» («Δημήτριος Μπουντόλας»). Βρίσκεται στην Ανατολική πλευρά του Ολύμπου 9,5 km με ασφαλτόδρομο από το Λιτόχωρο σε ύψος 930m, μέσα στο δάσος της Μονής Διονυσίου. Διαχειριστής είναι ο Ε.Ο.Σ Θεσσαλονίκης, λειτουργεί όλο το χρόνο, κυρίως ως αναψυκτήριο και εστιατόριο και μπορεί να φιλοξενήσει 30 άτομα. Το διαχειρίζεται το ζεύγος Δουλτσίνου. Τηλ: 23520/81687
 * «Γιώσος Αποστολίδης». Βρίσκεται στο οροπέδιο των Μουσών στο Διάσελο σε ύψος 2.760m και ανήκει στον Σ.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης (τηλ.2310224710). Έχει δυνατότητα φιλοξενίας 80 ατόμων, διαθέτει ηλεκτρικό, νερό, τζάκι και οργανωμένη κουζίνα και είναι ανοιχτό από Ιούνιο-Οκτώβριο. Διαχειριστής είναι ο Δημήτρης Ζορμπάς.
 * "Πετρόστρουγκα". Βρίσκεται στο μονοπάτι της δεύτερης πιο κλασικής διαδρομής του Ολύμπου (Δ10), ακολουθεί το ίδιο μονοπάτι για να φτάσει κάποιος στο Οροπέδιο των Μουσών. Το καταφύγιο βρίσκεται στα 1900μ. υψόμετρο και περιτρυγιρίζεται από υπεραιωνόβια ρόμπολα. Έχει δυνατότητα να φιλοξενήσει 60 άτομα, διαθέτει οργανωμένη κουζίνα, ηλεκτρικό, νερό, τζάκι και είναι ανοιχτό όλο το χρόνο. Διαχειριστής του καταφυγίου είναι η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης. Κρατήσεις θέσεων μπορούν να γίνουν στο τηλέφωνο 2310310649 [|www.hrt.org.gr] . Παρέχει οργανωμένο ιατροφαρμακευτικό εξοπλισμό και ένα από τα 3 ελικοδρόμια ανάγκης στον Όλυμπο (Σκούρτα, Οροπέδιο, στο Σπήλιο Αγαπητό) και ασύρματο ανάγκης έξω από το καταφύγιο και μέσα στο καταφύγιο.

Καταφύγια ανάγκης

 * «Άγιος Αντώνιος». Καταφύγιο Ανάγκης που βρίσκεται στην κορυφή Άγιος Αντώνιος σε ύψος 2.818m. Είναι εξοπλισμένο από την [|Ελληνική Ομάδα Διάσωσης] με είδη πρώτης ανάγκης. Στο καταφύγιο υπάρχει ασύρματος για επικοινωνία σε περίπτωση ανάγκης.
 * «Η Καλύβα του Χριστάκη». Καταφύγιο Ανάγκης που βρίσκεται στην "Μεγάλη Γούρνα", σε ύψος 2.430m, στην διαδρομή του μονοπατιού Ε4, Κοκκινοπηλός - Σκάλα. Το καταφύγιο **ΔΕΝ** διαθέτει είδη πρώτης ανάγκης (υπάρχουν μόνο κρεβάτια) και υπάρχει για προστασία από άσχημες καιρικές συνθήκες.

O δρόμος για τις κορυφές
Παρακάτω συνοπτικά αναφέρονται όλα τα βασικά που πρέπει να προσέξουμε στις δύο πιο κλασικές και με σαφή σήμανση διαδρομές του βουνού, από «Πριόνια» και «Γκορτσιά» προς τα καταφύγια και στις τελικές αναβάσεις προς τις κορυφές. Για τις υπόλοιπες διαδρομές μπορείτε να πάρετε πληροφορίες από τους Ορειβατικούς Συλλόγους. Από τα 1.100m στα 2.100m του καταφυγίου «Σπήλιος Αγαπητός» σε φαρδύ, όμορφο μονοπάτι μέσα σε δάσος πεύκου και οξιάς. Από το καταφύγιο προς τις καθαρά πεζοπορικές κορυφές «Σκάλα», «Σκολιό», «Άγιο Αντώνιο» και τον δυσκολότερο «Μύτικα» κινούμαστε σε δάσος με ρόμπολα στην αρχή και αλπικό τοπίο στη συνέχεια με μονοπάτια σε καλή κατάσταση.. Από το καταφύγιο προς «Ζωνάρια», «Μύτικα», «Στεφάνι» και «Οροπέδιο των Μουσών» το μονοπάτι είναι άνετο, αλλά σε σαθρό πεδίο, κάτω από λούκια και ορθοπλαγιές. Από το καταφύγιο προς το «Οροπέδιο των υπάρχει και το «Κοφτό», συντομότερο αλλά πιο δύσκολο μονοπάτι, με πέρασμα χιονιού με τη βοήθεια συρματόσχοινου. Από τα 1.100m στα 2.700m του «Οροπεδίου των Μουσών», όπου' και τα καταφύγια «Γιώσος Αποστολίδης» (2.760m) και «Χρήστος Κάκκαλος» (2.650m). Η πορεία είναι όμορφη, σε δάσος πεύκου και οξιάς μέχρι τα 2.000m της θέσης «Πετρόστρουγκα», όπου οι καταιγίδες είναι συχνές. Κατόπιν ακολουθεί πορεία σε δάσος με ρόμπολα και στη συνέχεια σε αλπικό τοπίο με καλό μονοπάτι. Από την κορυφή «Σκούρτα» στα 2.450m μέχρι τα καταφύγια, στενό πέρασμα «Λαιμός» και σαθρό πεδίο «Καγκέλια», με άνετο όμως μονοπάτι οδηγούν στο «Οροπέδιο». Μεγάλη διαδρομή χωρίς νερό με πολλές ώρες στην αλπική ζώνη πού σημαίνει απαραίτητα πρωινό ξεκίνημα. Από τα καταφύγια του «Οροπεδίου των Μουσών» προς τις καθαρά πεζοπορικές κορυφές «Σκολιό» και «Άγιο Αντώνιο» αλλά και προς τα δυσκολότερα λούκια του «Στεφανιού» και του «Μύτικα» κινούμαστε κάτω από το «Στεφάνι» προς τα «Ζωνάρια» σε σαθρό αλλά φαρδύ μονοπάτι, κάτω από ορθοπλαγιές και λούκια. Προσεγγίζουμε χρησιμοποιώντας τις προηγούμενες διαδρομές με τη διαφορά ότι στην τελική προσπάθεια κινούμαστε για μια περίπου ώρα σε δύσκολο πεδίο, χωρίς μονοπάτι και με κλίσεις που απαιτούν αναρρίχηση. Α)Από «Σκάλα» προς «Μύτικα»: Εύκολη αναρρίχηση χωρίς υλικά ασφαλείας, σε σαθρό όμως βράχο και τοπικά πολύ ολισθηρό βράχο, με πλάγιο πέρασμα στην αρχή. Β)Από το «Λούκι» στο «Μύτικα»: Εύκολη αναρρίχηση χωρίς υλικά ασφαλείας, σε σαθρό όμως βράχο με συχνές λιθοπτώσεις, που προκαλούνται από προπορευόμενες ομάδες. Γ)Από το λούκι του «Στεφανιού»: Τα ίδια με το «Λούκι» του «Μύτικα» με τη διαφορά ότι η ανάβαση τελειώνει λίγο πριν την κορυφή «Στεφάνι» καθώς για τα τελευταία μέτρα απαιτούνται υλικά αναρρίχησης.
 * «Πριόνια - Καταφύγιο Σπήλιος Αγαπητός - Κορυφές»
 * «Γκορτσιά - Οροπέδιο των Μουσών - Κορυφές»
 * «Μύτικας» και «Στεφάνι»

Χρήσιμες πληροφορίες
Ο Όλυμπος είναι ένα βουνό με δύσκολο ανάγλυφο, μεγάλες διαδρομές και απότομες και σαθρές κορυφές. Εντύπωση προκαλούν οι ξαφνικές αλλαγές καιρού με καταιγίδες και πολύ ισχυρούς ανέμους και οι χαμηλές θερμοκρασίες που αγγίζουν το μηδέν μετά τη δύση του ήλιου. Πριν από κάθε εξόρμηση πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, τόσο οι καιρικές συνθήκες, όσο και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε διαδρομής. Στον Όλυμπο έχουν αφήσει την τελευταία τους πνοή δεκάδες ορειβάτες, έμπειροι και μη, σε μια σειρά από ατυχήματα που υπογραμμίζουν την ανάγκη να τηρούνται ευλαβικά οι κανόνες ασφαλείας. Σε περίπτωση προβλήματος ή ανάγκης υπάρχει το 112 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός επείγουσας ανάγκης για όλη την Ευρώπη) και, στον ασύρματο, η συχνότητα VHF 146.500 της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης. media type="youtube" key="qYT7pvfz308" width="560" height="315"

Στράτος-Νεκτάριος Αρτέμης Α2 Πηγή:Wikipedia,Youtube

=ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗΣ= Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια = = [|37°56′46.21″N] [|23°39′52.33″E] [| /] [|37.9461694°N 23.6645361°E] [| /] [|37.9461694; 23.6645361] [|Πειραιάς], [|Αττική], [|Ελλάδα] || Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής || 2004 (ολική ανακατασκευή) || 1964-1984, 1989-1998, από 2004 [|Εθνικός Πειραιά ΟΦΠΦ][|[4]] 1924-1953, 1956-1963, 1964-2000 [|Εθνική Ελλάδας ποδοσφαίρου ανδρών] 1964-1994, από 2004 [|Εθνική Ελλάδας ποδοσφαίρου γυναικών] από 2008 || Το **Στάδιο «Γεώργιος Καραϊσκάκης»** είναι σύγχρονο ελληνικό [|στάδιο ποδοσφαίρου] στο [|Νέο Φάληρο] του [|Πειραιά]. Φέρει το ονοματεπώνυμο του [|γνωστού αρχιστράτηγου] (1782-1827) στην [|Επανάσταση το 1821], προς τιμήν του θανάτου του κατά τη διάρκεια μάχης σε παραπλήσια τοποθεσία. Επί της ουσίας, στην αθλητική βιβλιογραφία απαντώνται με την ίδια ονομασία και οι τρεις [|αθλητικοί] χώροι που σε βάθος χρόνου κατασκευάστηκαν στο ίδιο ακριβώς σημείο, με τον πιο πρόσφατο να αναφέρεται για αντιδιαστολή //νέο// Καραϊσκάκη και επισήμως Στάδιο Γεώργιος Καραϊσκάκης //Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής//.[|[5]] [|[6]] Αποτελεί έδρα του [|Ολυμπιακού Πειραιώς], των συμπολιτών του [|Εθνικού][|[7]] και [|Ατρομήτου][[|//εκκρεμεί παραπομπή//]] (διατηρούν δικαίωμα να αγωνίζονται, εφόσον βρίσκονται σε επαγγελματικές κατηγορίες), όπως και των εθνικών ομάδων [|ποδοσφαίρου ανδρών] και [|γυναικών]. Παλαιότερα, σε αυτό ανά διαστήματα έδρευαν επίσης η [|Προοδευτική][|[8]] και άλλοι σύλλογοι της [|Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων Πειραιώς] (ΕΠΣΠ). Απέχει 2 χλμ από το κέντρο της πόλης, 10 από την [|Αθήνα], 32 από το [|αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος] και την πρόσβαση με τα μέσα σταθερής τροχιάς εξυπηρετούν ο [|ηλεκτρικός σιδηρόδρομος] (γραμμή 1 του [|μετρό]) και το [|τραμ]. Ανήκει στην [|Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή] (ΕΟΕ), η οποία το 2003 μέσω [|Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού] και διατηρώντας την κυριότητα, παραχώρησε τη χρήση του στον ερασιτέχνη Ολυμπιακό ΣΦΠ για 49 έτη ΝΓΚΡΕΣΙ ΜΑΡΙΝΟΣ Α3
 * = [[image:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/el/3/3d/Karaiskaki_S.A._%28logo%29.png width="107" height="107" caption="Karaiskaki S.A. (logo).png" link="https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Karaiskaki_S.A._(logo).png"]] ||
 * = [[image:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Karaiskakis_Stadium_Piraeus_Olympiacos-Arsenal.jpg/290px-Karaiskakis_Stadium_Piraeus_Olympiacos-Arsenal.jpg width="290" height="217" caption="Το Στάδιο Καραϊσκάκης στον Πειραιά λίγο πριν από την έναρξη αναμέτρησης μεταξύ Ολυμπιακού και Άρσεναλ" link="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Karaiskakis_Stadium_Piraeus_Olympiacos-Arsenal.jpg"]] ||
 * ~ Τοποθεσία || [[image:https://el.wikipedia.org/api/rest_v1/page/graph/png/%CE%A3%CF%84%CE%AC%CE%B4%CE%B9%CE%BF_%CE%93%CE%B5%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%8A%CF%83%CE%BA%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82/0/177bc7871a2f4ba2f32317835eb5ee46c53527ea.png align="center"]]
 * ~ Πλήρες όνομα || Στάδιο Γεώργιος Καραϊσκάκης
 * ~ Ιδιοκτήτης || [|Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή] ||
 * ~ Διαχειριστής || Στάδιο Γ. Καραϊσκάκης Α.Ε. Ανακατασκευής και Εκμετάλλευσης[|[2]] ||
 * ~ Χωρητικότητα || 32.115 [|[3]] θέσεις ||
 * ~ Επιφάνεια || [|Φυσικός χλοοτάπητας] ||
 * ~ Πίνακας αποτελεσμάτων || Ναι ||
 * ~ Κατασκευή ||
 * ~ Ολοκλήρωση || 1895 ||
 * ~ Εγκαίνια || 1896 ||
 * ~ Ανακαίνιση || 1953, 1964,
 * ~ Κόστος κατασκευής || [|€] 60.000.000 ||
 * ~ Αρχιτέκτονας || [|Στέλιος Αγιοστρατίτης] ||
 * ~ Κύριοι εργολάβοι || [|J&P-ΑΒΑΞ] ||
 * ~ Φορείς εκμετάλλευσης ||
 * = [|Ολυμπιακός ΣΦ Πειραιώς] 1925-1953, 1956-1963,
 * ~ Ιστοσελίδα ||
 * = [|karaiskaki.gr] ||
 * = [[image:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png width="12" height="16" caption="Commons page"]] [|Πολυμέσα σχετικά με το στάδιο] ||

ΚΡΗΤΗ Η Κρήτη είναι το μεγαλύτερο και [|πολυπληθέστερο νησί της Ελλάδας] και το [|πέμπτο] σε έκταση μεγαλύτερο της [|Μεσογείου], μετά τη [|Σικελία], τη [|Σαρδηνία], την [|Κύπρο] και την [|Κορσική]. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της είναι το [|Ηράκλειο], το οποίο είναι έδρα της [|περιφέρειας Κρήτης] που συμπεριλαμβάνει γειτονικά νησιά και νησίδες. Με πληθυσμό 623.065 κατοίκων, περίπου 160 χιλιόμετρα νότια της ελληνικής ηπειρωτικής χώρας και εκτεινόμενη από τα δυτικά προς τα ανατολικά, βρέχεται βόρεια από το [|Κρητικό] και νότια από το [|Λιβυκό] πέλαγος. Αποτελεί σημαντικό κομμάτι της οικονομίας και της πολιτισμικής κληρονομιάς της [|Ελλάδας], διατηρώντας τα δικά της πολιτισμικά στοιχεία. Κατά τα έτη 3000 π.Χ.–1400 π.Χ. άκμασε στο νησί ο [|Μινωικός πολιτισμός], ένας από τους πρώτους [|πολιτισμούς] της [|Ευρώπης], με κυριότερα κέντρα του την [|Κνωσό], τη [|Φαιστό], τα Μάλια, τη Ζάκρο και τα Γουρνιά όπου βρέθηκαν ανακτορικά συγκροτήματα. Η Ορθόδοξη [|Εκκλησία της Κρήτης] είναι [|ημιαυτόνομη] απαρτίζεται από την Αρχιεπισκοπή Κρήτης και οκτώ Μητροπόλεις και είναι εξαρτώμενη από το [|Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως].

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Α3 ΠΗΓΕΣ https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7

=<span style="background-color: #ffffff; color: #db1c50; font-family: 'Trebuchet MS','Lucida Sans Unicode','Lucida Grande','Lucida Sans',Arial; font-size: 32px;">Οι καλύτερες παραλίες της Πελοποννήσου =

= =

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Η Πελοπόννησος συναγωνίζεται πλέον τις Κυκλάδες ως ο δημοφιλέστερος προορισμός διακοπών στη χώρα. Ειδικά τώρα με τις πρώτες ζέστες, να μερικές από τις ομορφότερες παραλίες της που ονειρευόμαστε ( και εντάξει δεν είναι και τόσο δύσκολο ) να διακτινιστούμε. Προσθέστε τις δικές σας!

<span style="color: #ffffff; display: block; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 9pt; text-align: center;">Σίμος - Ελαφόνησος


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 13.5pt;">Για εξωτικές στιγμές ( τουλάχιστον τώρα τον Μάιο! ) **




 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Σίμος – Ελαφόνησος **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Με ή χωρίς χρόνο για camping, κολυμπήστε σε σμαραγδένια νερά, με θαλάσσια κρίνα, αμμόλοφους και κέδρους τριγύρω, κι όλα αυτά στην παραλία του Σίμου στην Ελαφόνησο, βγαλμένη από ντοκιμαντέρ για τις πιο εξωτικές παραλίες του κόσμου.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Βοϊδοκοιλιά – Μεσσηνία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Παρότι ο ήλιος είναι έντονος εδώ κι η κοσμοσυρροή μεγάλη, κοντά στην Πύλο κρύβεται μια από τις ομορφότερες παραλίες που σαν λιμνοθάλασσα σχηματίζει μια «κοιλιά» για να σας δροσίσει τυλίγοντας σας στα πεντακάθαρα νερά της.

<span style="color: #ffffff; display: block; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 9pt; text-align: center;">οϊδοκοιλιά - Μεσσηνία
 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 13.5pt;">Για σπορ στο κύμα **


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Καλογριά – Αχαΐα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Τραμπολίνο και beach soccer στην άμμο ή banana boat στα κύματα με την τρελοπαρέα; Αυτά και άλλα σπορ σας περιμένουν σε μια οικογενειακή παραλία που στην άκρη της συναντά το δάσος της Στροφιλιάς για ποδηλατάδες, αναρρίχηση ή paintball.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Καραθώνας – Αργολίδα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Δυό βήματα από το Ναύπλιο, όλοι οι καλοί χωράνε στην παραλία με την ψιλή άμμο που ειδικεύεται στα θαλάσσια σπορ με δική της ακαδημία, ενώ θα δείτε συχνά δραστήριους surfers και ιστιοπλόους να προπονούνται στα κύματα.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Λουτράκι – Κορινθία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Χαζέψτε τους σέρφερ και πεταχτείτε από τα εστιατόρια και τις καφετέριες στη θάλασσα δίπλα σας κι αντίστροφα, και στου γιαλού τα βοτσαλάκια χαρείτε τον ήλιο με όποια παρέα επιθυμείτε μια και το Λουτράκι είναι κατάλληλο για ζευγάρια, παρέες κι οικογένειες κάθε ηλικίας.



<span style="color: #ffffff; display: block; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 9pt; text-align: center;">Λουτράκι - Κορινθία


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Φοινικούντα – Μεσσηνία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Με τις όμορφες και δημοφιλείς παραλίες της Χαρουπιάς και του Μαυροβουνίου, η Φοινικούντα συγκεντρώνει ντόπιους, παραθεριστές, λάτρεις του camping, surfers από την Ελλάδα και το εξωτερικό στην πλατιά ψιλή άμμο και τα εξωτικά πράσινα νερά της.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Λακκόπετρα – Αχαΐα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Πολυσύχναστη κι οργανωμένη με θαλάσσια σπορ και ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις, η αμμουδιά της Λακκόπετρας είναι δημοφιλής στη νεολαία που ξέρει να απολαμβάνει στιγμές χαλάρωσης με ένα σφηνάκι ή ένα κοκτέιλ στα beach bar κατά μήκος της.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Αρκούδι – Ηλεία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Από πάνω ο οικισμός, από κάτω η θάλασσα, μικροί και μεγάλοι μοιράζονται ανάμεσα στο beach bar και τα σχεδόν νησιώτικα πολύχρωμα σοκάκια, κι όλα οδηγούν στον κρυμμένο κόλπο με τις ψάθινες ομπρέλες και τις ψαρόβαρκες.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Βερβερόντα – Αργολίδα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Δίπλα στο Πόρτο Χέλι, αρκετός νεαρόκοσμος έρχεται στην παραλία για τα κονέ του με τις παρέες στο beach bar, ριλαξάρει στη σκιά των δέντρων ή κάτω από τις ομπρέλες αλλά και απολαμβάνει την καθαρή θάλασσα


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Σάντοβα – Μεσσηνία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Η παραλία αυτή αν και μικρή δίνει στους νέους ευκαιρίες διασκέδασης κοντά στην Καλαμάτα, με καθημερινά events από το πρωί μέχρι το άλλο πρωί στα beach bars που την κάνουν μια από τις λίγες τόσο όμορφες «θορυβώδεις» αμμουδιές.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Γιαννισκάρι – Αχαΐα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Μπορεί να είναι προσβάσιμη τουλάχιστον με τζιπ, μπορεί δασικές πυρκαγιές να αλλοίωσαν το τοπίο της, αλλά τα διάφανα πεντακάθαρα νερά της παραλίας παραμένουν πόλος έλξης για όσους αναζητούν «ποιοτικό» κολύμπι και ηρεμία.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Λαγκουβάρδος – Μεσσηνία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Μια από τις ομορφότερες παραλίες της Μεσσηνίας σας περιμένει σε έναν πολύ μεγάλο κόλπο με καταγάλανα νερά που αν και συχνά κατάμεστος από οικογένειες έχει χώρο και για πιο μοναχικούς πάνω στα όρια αμμουδιάς και πευκοδάσους.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Περούλια – Μεσσηνία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Η διαδρομή εντυπωσιακή μέσα από ελαιώνες, καλαμώνες κι αμμόλοφους, κι η παραλία αυτή θα γίνει για σας ενώ παίζετε ρακέτες και beach volley ό,τι είναι για τους ντόπιους, ένα οικείο εξωτικό κομμάτι του καλοκαιριού σας.



<span style="color: #ffffff; display: block; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 9pt; text-align: center;">Περούλια - Μεσσηνία


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 13.5pt;">Για πράσινο ως το κύμα **


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Χινίτσα – Αργολίδα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Κοντά στο Κρανίδι, αξίζει να βρεθείτε σε μια οργανωμένη παραλία όπου τίποτα δεν συγκρίνεται με το καταπράσινο περιβάλλον της, την ξανθιά άμμο, τη θέα στο ομώνυμο νησάκι αλλά και το φρέσκο ψάρι στην ομώνυμη ταβέρνα.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Άγιος Αιμιλιανός – Αργολίδα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Βουτήξτε στα καθαρά νερά από τον ένα κολπίσκο στον άλλο, δείτε τα ιστιοπλοϊκά που βρίσκουν απάγκιο κι απολαύστε καλό φαγητό δίπλα στη θάλασσα σε έναν συχνά πριβέ παράδεισο των VIPs.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Πούλιθρα – Αρκαδία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Η βοτσαλωτή παραλία του χωριού είναι αγαπημένη για ντόπιους και οικιστές κοντά στο Λεωνίδιο και προσφέρεται για καλό φαγητό, όμορφη φύση στους πρόποδες του Πάρνωνα και low budget τριήμερα σε μια ευτυχώς ανεκμετάλλευτη γωνιά της Κυνουρίας.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Τράπεζα ( Πούντα ) – Αχαΐα **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Πάρτε τις ομπρέλες σας και κολυμπήστε άφοβα σε μια από τις καλύτερες παραλίες της Αχαΐας με θέα στον Κορινθιακό κόλπο και το καταπράσινο βουνό του Αη Λιά, επιβεβαιώνοντας τη γαλάζια σημαία που κατέχει στα εκατοντάδες βοτσαλωτά μέτρα πλάτος της.


 * <span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Λίμνη Βουλιαγμένης ( Ηραίου ) – Κορινθία **

<span style="color: #333333; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">Η κοντινή στο Λουτράκι λιμνοθάλασσα είναι χωσμένη στα πεύκα κι εσείς κολυμπήστε στα ζεστά νερά κι αγναντέψτε την μέχρι το μικρό στόμιο, εκεί όπου εισβάλει ο Κορινθιακός κόλπος ή ακόμη καλύτερα στο μικρό κολπάκι κάτω απ' τον αρχαιολογικό χώρο που τα νερά θυμίζουν... Αμοργό!



<span style="color: #ffffff; display: block; font-family: Arial,sans-serif; font-size: 9pt; text-align: center;">Λίμνη Βουλιαγμένης - Κορινθία


 * <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 28pt;">Πήγες **http://www.athinorama.gr/travel/travelideas/articles.aspx?artid=2506688


 * <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 28pt;">Χρυσούλα Γεωργίου **


 * Μάνη **

Εισαγωγή Η Μάνη είναι ιστορική περιοχή της Πελοποννήσου που καλύπτει τη χερσόνησο του Ταϋγέτου. Γεωγραφικά η κυρίως Μάνη ή «Μέσα Μάνη», όπως ονομάζεται τοπικά, ορίζεται από τον αυχένα του Ταΰγετου Σαγιά και καταλήγει στο Ακρωτήριο Ταίναρο. Η Μέσα Μάνη διακρίνεται με βάση την κατά μήκος κορυφογραμμή στην Ανατολική Μάνη ή Προσηλιακή Μάνη, που βλέπει προς το Λακωνικό Κόλπο και στη Δυτική Μάνη ή απόσκερη ή αποσκιερή Μάνη, που βλέπει στο Μεσσηνιακό Κόλπο. Βορειότερα της Δυτικής Μάνης, δηλαδή από την περιοχή της Καρδαμύλης, βρίσκεται η Μεσσηνιακή Μάνη, ή όπως την αποκαλούν τοπικά η Έξω Μάνη. Ο χωρισμός αυτός διακρίνεται και στα επίθετα των κατοίκων, όπου της μεν Λακωνικής Μάνης καταλήγουν σε -άκος και στη Μεσσηνιακή Μάνη σε -έας. Η περιοχή της Μάνης περιλαμβάνει τις άλλοτε επαρχίες του Γυθείου και Οιτύλου της Λακωνίας. Η συνολική της έκταση φθάνει τα 1800 τ.χλμ. επί συνολικού μήκους 75 χλμ. και μέγιστου πλάτους 28 χλμ. που καταλήγει στο Ακρωτήριο Ταίναρο, με σπονδυλική στήλη το όρος Ταΰγετος και ψηλότερη κορυφή τον Προφήτη Ηλία (2404μ). Ο συνολικός πληθυσμός της το 1961 έφθανε τους 20.300 κατοίκους, που ζούσαν σε 150 περίπου οικισμούς. Σήμερα, μετά τη διοικητική αναδιοργάνωση Καλλικράτης, η Μάνη αποτελείται από τους δήμους Δυτικής Μάνης, με έδρα την Καρδαμύλη, και Ανατολικής Μάνης, με έδρα το Γύθειο και ιστορική έδρα την Αρεόπολη. Ο δήμος Δυτικής Μάνης ανήκει στην Π.Ε. Μεσσηνίας (πρώην νομό Μεσσηνίας) και προέκυψε από τη συνένωση των (καποδιστριακών) Μεσσηνιακών δήμων Λεύκτρου και Αβίας. Ο δήμος Ανατολικής Μάνης ανήκει στην Π.Ε. Λακωνίας (πρώην νομό Λακωνίας) και προέκυψε από• τη συνένωση των Λακωνικών δήμων Σμήνους, Γυθείου, Οιτύλου και Ανατολικής Μάνης.

Αξιοθέατα To σύνηθες φυσικό τοπίο της Μάνης "Περαστικός βλέπεις τη Μάνη σε τρεις μέρες, περπατητής σε τρεις μήνες και για να δεις την ψυχή της θέλεις τρεις ζωές. Μια για τη θάλασσα, μια για τα βουνά της και μια για τους ανθρώπους της".

Το τοπίο της Μάνης είναι ιδιαίτερο τόσο ως προς τη φυσική διαμόρφωση όσο και ως προς την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία. Στη Μάνη υπάρχουν πολλοί πέτρινοι πύργοι, 7 κάστρα, πληθώρα αρχαιολογικών χώρων, βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες με εξαίρετες αγιογραφίες. Στην περιοχή βρίσκονται οι 98 από τους 118 παραδοσιακούς οικισμούς της Πελοποννήσου, μαζί με πολλά σπήλαια, καλντερίμια και φαράγγια για πεζοπόρους. Τα χωριά της Μάνης διατηρούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής τους. Φωλιασμένα ανάμεσα στους ορεινούς όγκους, πανέμορφα και επιβλητικά, περιμένουν να διηγηθούν την ιστορία τους στους επισκέπτες. Από το τοπίο της Δυτικής Μάνης, ξεχωρίζουν: η Καρδαμύλη, με τα βυζαντινά μνημεία και το φαράγγι του Βυρού, η Στούπα, η Λαγκάδα με τα πέτρινα πυργόσπιτα, τα χωριά του όρους Ταΰγετου, Τσέρια, Καστάνια και Μηλιά.

Το Γύθειο με το λιμάνι και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, Η Αρεόπολη με τα καλντερίμια και τους πύργους της που έχουν ανακηρυχθεί μνημεία. Τα σπήλαια του Διρού, το Λιμένι απέναντι από το ομηρικό Οίτυλο, ο Γερολιμένας, η Βάθεια, ο Κότρωνας με τις παραλίες του και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, ο Δρυμός, το Πόρτο Κάγιο, η Λάγια, Ακρωτήριο Ταίναρο, το Νύφι[36] και ο Κότρωνας είναι αξιοθέατα του δήμου Ανατολικής Μάνης.

Προϊόντα της Μάνης είναι το Θυμαρίσιο μέλι, καπνιστό σύγκλινο, δίπλες, λάδι, ελιές, χαρούπια και αρωματικά φυτά (τσάι, φασκόμηλο, θυμάρι κ.ά.) καθώς και τα "λούπινα. Ο Βρετανός συγγραφέας Πάτρικ Λη Φέρμορ περιηγήθηκε και έζησε πολλά χρόνια στη Μάνη, για την οποία συνέγραψε περιηγητικό βιβλίο με τίτλο "Μάνη - Ταξίδια στη νότια Πελοπόννησο" (1958). Αγάπησε τόσο τη Μάνη, που ήρθε και εγκαταστάθηκε στην Καρδαμύλη εως τα 96 χρόνια του όπου και απεβίωσε.

Χαρακτηρίζεται ως το ωραιότερο λιμναίο σπήλαιο του κόσμου. Αποτελείται από τρία σπήλαια: την Αλεπότρυπα, το Καταφύγγι και τη Βλυχάδα που είναι επισκέψιμο. Εξερευνήθηκαν πρώτη φορά το 1950 από το ζεύγος σπηλαιολόγων Πετρόχελου. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό χώρο κυμαίνεται από 16-20ο C και στο νερό 12ο C. Η επίσκεψη του γίνεται με μικρές βάρκες και τον βαρκάρη να σας ξεναγεί στην ιστορία του σπηλαίου. Το μήκος της τουριστικής διαδρομής είναι 1.200 μέτρα λιμναία και 300 μέτρα χερσαία, ενώ η διάρκεια επίσκεψης είναι 20' -25' λεπτά με την βάρκα και άλλα 5'-10' με τα πόδια. Στο Νεολιθικό Μουσείο, που βρίσκεται πλησίον του σπηλαίου, εκτίθενται ανεκτίμητα σε ιστορική αξία ευρήματα των παλαιολιθικών χρόνων. Τα σπήλαια Δυρού και το Νεολιθικό Μουσείο είναι ένας από τους σημαντικότερους πόλους έλξης των επισκεπτών στην Μάνη.
 * __Τα Σπήλαια Του Δυρού__**

Εδώ υπήρχε σύμφωνα με τον Παυσανία ο ναός του Ταινάριου Ποσειδώνα, ο οποίος λατρευόταν ιδιαίτερα από τους Λάκωνες και αποτέλεσε κέντρο του "Κοινού των Ελευθερολακώνων". Είναι πολύ πιθανό ο ναός του Ποσειδώνα να βρίσκεται λίγο πιο πέρα από το εκκλησάκι του Ασωμάτου, το οποίο για να χτιστεί χρησιμοποιήθηκαν υλικά από τον αρχαίο ναό. Σε μικρό και απομονωμένο σπήλαιο του Ταινάρου αναφέρεται η ύπαρξη νεκρομαντείου του Ποσειδώνα ή Ψυχοπομπείου τόσο από τον Παυσανία, όσο και από τον Πλούταρχο. Εκεί λέγετε πως υπήρχαν οι Πύλες του 'Αδη. Αφήστε το αυτοκίνητο σας και ακολουθήστε το μονοπάτι που οδηγεί στο νοτιότερο σημείο της ηπειρωτικής Ευρώπης, στον Φάρο του Ταινάρου. Η διαδρομή διαρκεί 20-30 λεπτά αλλά μόλις φτάσετε θα σας ανταμείψει με την αίσθηση της απόλυτης ελευθερίας. Ο Φάρος του Ταινάρου χτίστηκε το 1882 από Γάλλους, ανακαινίστηκε το 1950 και συνεχίζει έως σήμερα ακάθεκτος να παρέχει τις υπηρεσίες του στους ναυτικούς.
 * __Ακρωτήριο Ταίναρο (Κάβο Ματαπάς)__**

__**Βάθεια**__ Ίσως ο πιο εντυπωσιακός και γραφικός οικισμός της Μάνης, μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο Παρθενώνας της Μανιάτικης αρχιτεκτονικής. Διαθέτει πολυάριθμους καλοδιατηρημένους πύργους σε οχυρωματική διάταξη, οι οποίοι είχαν ανακαινιστεί από τον ΕΟΤ την δεκαετία του 80 και λειτούργησαν ένα διάστημα ως ξενώνες. Στην Βάθεια υπάρχουν πολλές εκκλησίες που οικοδομήθηκαν με υλικά από την αρχαία πόλη Καινήπολις που βρισκόταν στην γύρω περιοχή.

Η Αρεόπολη λέγεται πως ήταν αφιερωμένη στον Άρη, το Θεό του πολέμου (πόλη του Άρη). Μια βόλτα στο ιστορικό κέντρο και στα στενά σοκάκια της θα ανταμείψει τον επισκέπτη. Να επισκεφθείτε την όμορφη εκκλησία ων Παμμεγίστων Ταξιαρχών με το μεγάλο καμπαναριό και την λιθόστρωτη πλατεία (17ης Μαρτίου 1821), στην οποία στις 17 Μαρτίου του 1821 έγινε η ορκωμοσία των Μανιατών δίνοντας το έναυσμα της επανάστασης. Στην κεντρική πλατεία της Αρεόπολης, την Πλατεία των Αθανάτων, υπάρχει ο ανδριάντας του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.
 * __Αρεόπολη (Τσίμοβα)__**

Μια βόλτα στο ιστορικό και συνάμα γραφικό λιμανάκι του Λιμενιού θα σας προσφέρει στιγμές χαλάρωσης και ηρεμίας. Στο Λιμένι δεσπόζει ο Πύργος του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, κτιριακό συγκρότημα ανεκτίμητης αξίας, που ανήκε στον γνωστό αρχηγό-μπέη της Μάνης που πρωταγωνίστησε στην επανάσταση του 1821. Ο πύργος αποτέλεσε το στρατηγείο των Μανιατών στην επανάσταση και σήμερα προορίζεται για το Μουσείο Μέσα Μάνης. Επισκεφτείτε ακόμα για φωτογραφίες τον ερειπωμένο Ναό της Παναγιάς της Βρεττής που βρίσκεται στην κάτω είσοδο του χωριού.
 * __Λιμένι και Πύργος Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη__**

Επισκεφτείτε την μοναδική Μονή Ντεκούλου του 16ου αιώνα με την τρισυπόστατη εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, του Αγίου Νικολάου και Παντελεήμονος που βρίσκεται εντός της Μονής. Στην εκκλησία θα δείτε σπάνιες αγιογραφίες που απεικον ίζουν μεταξύ άλλων τον Παντοκράτορα περιτριγυρισμένο από το ζωδιακό κύκλο. Το 1770 υπογράφηκε εδώ μεταξύ του Θεόδωρου Ορλώφ, της οικογενείας Μαυρομιχάλη και των υπόλοιπων Μανιατών η συμφωνία με την οποία ξεκίνησε η επανάσταση του 1770 κατά των Τούρκων, γνωστή ως Ορλωφικά. ==
 * __Μονή Ντεκούλου ή Δεκούλου__**

__**Κάστρο Κελεφάς**__ Tο Κάστρο της Κελεφάς, κτίστηκε το 1670 από Τούρκους με τη συνεργασία του Μανιάτη πειρατή Λυμπεράκη Γερακάρη. Σήμερα διασώζονται τμήματα των εξωτερικών τειχών, δύο πύργοι και κάποια χαλάσματα από κτίσματα στο εσωτερικό τ ου . Το Κάστρο της Κελεφάς δεσπόζει σε ολόκληρη την περιοχή του όρμου του Οιτύλου.Αξίζει μια επίσκεψη για να απολαύσετετην υπέροχη θέα. ==

__**Γύθειο και Νησίδα Κρανάη**__ Ξεναγηθείτε στο Γύθειο με το γραφικό λιμάνι, την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική με τα υπέροχα διώροφα και τριώροφα νεοκλασικά του και το αμφιθεατρικό χτίσιμο της πόλης που σε παραπέμπει σε νησί. Στη νησίδα Κρανάη, σύμφωνα με την παράδοση, διανυκτέρευσε ο Πάρης με την Ωραία Ελένη πριν από το ταξίδι τους για την Τροία. Στη νησίδα βρίσκεται ο επιβλητικός πύργος του Τζανετάκη – Γρηγοράκη που χτίστηκε το 1829 από τον ομώνυμο στρατηγό της επανάστασης, πλέον έχει αναστηλωθεί και λειτουργεί ως λαογραφικό μουσείο της Μάνης.

__**Στούπα**__ Ένα από τα πιο όμορφα χωριά της Μεσσηνιακής Μά νης. Εδώ ο Νίκος Καζαντζάκης εμπνεύστηκε και έγραψε το βίο του Αλέξη Ζορμπά. Στη θέση των αρχαίων Λεύκτρων θα δείτε τα ερείπια του φράγκικου κάστρου. Οι όμορφες παραλίες της Στούπας και της Καλόγριας προσελκύουν πλήθος κόσμου του καλοκαιρινούς μήνες. __**Καρδαμύλη**__ Μαγευτικός πετρόκτιστος οικισμός με μεγάλη ιστορία. Την αναφέρει ο Όμηρος μεταξύ των πόλεων που είχε υποσχεθεί να χαρίσει ο Αγαμέμνονας στον Αχιλλέα αν παντρευόταν μια από τις κόρες του, την Ιφιάνασσα, τη Λαοδίκη ή τη Χρυσόθεμη. Η Καρδαμύλη έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά την προετοιμασία της επανάστασης του 1821. Σήμερα μπορείτε να περπατήστε στα σοκάκια και να θαυμάσετε τους ιστορικούς Πύργους και Πυργόσπιτα της. Εάν είστε λάτρης της πεζοπορίας μπορείτε να κάνετε μια εξόρμηση στο φαράγγι του Βυρού, με μήκος περίπου 20 χλμ., σε μια διαδρομή εντυπωσιακή μέσα από άγρια τοπία και πλούσια βλάστηση. Μην χάσετε την μεγαλοπρεπή βυζαντινή εκκλησία του Αγ. Σπυρίδωνα, τους τάφους των Διόσκουρων που είναι λαξεμένοι σε βράχο κοντά στο φαράγγι του Βυρού και τα ερείπια του μεσαιωνικού κάστρου.

= Στου Ταυγέτου την κορφή τη πεθερά του βάνει να την θωρούνε οι οχθροί να μη πατούν στη Μάνη! =

//__ Πηγες= __// //__ [] __// //__ [|http://www.mantinades.gr/search?q=%CE%9C%CE%AC%CE%BD] __// //__ [|%CE%B7] __// //__ [] __//

//__ Ειρήνη Κιουπελόγλου Α1 __//__ //2016-// __//__ 2017 __//

Σαντορίνη

Εισαγωγή

Η **Σαντορίνη**, **Θήρα** ή **Στρογγύλη** (παλαιότερη ονομασία) είναι [|νησί] που βρίσκεται στο νότιο [|Αιγαίο πέλαγος], στο νησιωτικό σύμπλεγμα των [|Κυκλάδων], νότια της [|Ίου] και δυτικά από την [|Ανάφη]. Απέχει από τον [|Πειραιά] 128 [|ναυτικά μίλια] και 63 ναυτικά μίλια από τη [|Κρήτη]. Ο Αθηνιός, το μεγαλύτερο λιμάνι του νησιού, έχει δημιουργηθεί στον ομώνυμο όρμο. Η έκταση της είναι 76,19 [|τετραγωνικά χιλιόμετρα]. Σήμερα η Σαντορίνη είναι ένα από τα διασημότερα τουριστικά κέντρα του κόσμου. Είναι γνωστή για το [|ηφαίστειο] της. Η τελευταία ηφαιστειακή δραστηριότητα ήταν το έτος 1950. Τμήματα του ηφαιστείου της Σαντορίνης είναι: Η [|Νέα Καμένη] (1707-1711 μ.Χ.), η [|Παλαιά Καμένη] (46-47 μ.Χ.), το υποθαλάσσιο ηφαίστειο [|Κολούμπο](ενεργό) (1650 μ.Χ.), τα [|Χριστιανά νησιά]. Η Σαντορίνη ανήκει στο [|ηφαιστειακό τόξο του Αιγαίου] και χαρακτηρίζεται //ενεργό ηφαίστειο// μαζί με τα [|Μέθανα], την [|Μήλο] και την [|Νίσυρο]. Η Σαντορίνη καθώς και τα νησιά [|Θηρασία] και [|Ασπρονήσι] είναι απομεινάρια του ηφαιστειογενούς νησιού [|Στρογγύλη]. Η Στρογγύλη ήταν ένας ηφαιστειακός κώνος. Το κεντρικό τμήμα της ανατινάχτηκε μαζί με τον κρατήρα του ηφαιστείου από τη [|Μινωική έκρηξη] που έγινε το 1613 π.Χ. και είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αυτού που σήμερα ονομάζουμε [|καλδέρα] της Σαντορίνης και την καταστροφή του [|προϊστορικού πολιτισμού του νησιού]. Στο [|θαλάσσιο] χάσμα που σχηματίστηκε μεταξύ Θήρας και Θηρασίας, που έχει βάθος 1.500 μέτρων, κατά καιρούς βγήκαν στην επιφάνεια ηφαιστειακοί κώνοι που σχημάτισαν τα εξής [|νησιά]: την Παλαιά, τη Μικρή και τη Νέα Καμένη, την Καμένη Γεωργίου του Α΄, την Καμένη του Φουκέ, την Αφρόσσα και τη Δάφνη. Όλα αυτά τα νησιά μεγάλωναν σιγά-σιγά και ενώθηκαν, εκτός από την Παλαιά Καμένη.

Kλίμα <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Έτσι, το κλίμα της Σαντορίνης είναι ιδιόμορφο και παρόλο που είναι το νοτιότερο νησί των Κυκλάδων είναι και το ψυχρότερο.[|[2]] Αυτό οφείλεται κυρίως στους βορειοανατολικούς ανέμους, ωστόσο ο χειμώνας είναι ήπιος με μέση θερμοκρασία περίπου 10 °C.[|[2]] Το χειμώνα παρουσιάζονται συχνές βροχοπτώσεις, ενώ το καλοκαίρι δεν βρέχει σχεδόν ποτέ με αποτέλεσμα η Σαντορίνη να αποτελεί πόλο έλξης πολλών τουριστών από όλο τον κόσμο.[|[2]]

Αξιοθέατα

Η Σαντορίνη είναι προικισμένο νησί χάρη στο θαυμάσιο [|ηφαίστειο] με τις θερμές πηγές και την τεράστια ηφαιστειακή [|Καλντέρα], που είναι και το ωραιότερο μέρος για να θαυμάσετε το ηλιοβασίλεμα. Ξεχωρίζει επίσης για τα εκπληκτικά ιστορικά αξιοθέατα, τους προστατευόμενους οικισμούς με τα άριστα διατηρημένα αρχοντικά και τα υπέροχα εκκλησάκια. Τ’ αξιοθέατα είναι πραγματικά τόσα πολλά που οι οι διακοπές σας θα μοιάζουν να μην επαρκούν για να τα θαυμάσετε όλα.

Στη συνέχεια σάς παραθέτουμε τα σημαντικότερα αξιοθέατα του νησιού για να επιλέξετε εκείνα που θέλετε να επισκεφθείτε, ανάλογα με τις προτιμήσεις σας και τα ενδιαφέροντά σας.

Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται κοντά στον οικισμό Ακρωτήρι, στα νότια του νησιού. Οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως ερείπια από μια ακμάζουσα Μινωική αποικία, η οποία πρώτα καταστράφηκε από σεισμό κι έπειτα θάφτηκε στη στάχτη μετά από καταστροφική έκρηξη του ηφαιστείου τον 17ο αιώνα π.Χ. Ένα από τα σημαντικότερα μουσεία στην Ελλάδα με εκθέσεις κυκλαδικής τέχνης, απολιθώματα κι ευρήματα του 17ου αιώνα π.Χ. από τις ανασκαφές του Ακρωτηρίου, όπως την τοιχογραφία με τη μπλε μαϊμού, τηςν τοιχογραφίες με τις κυρίες, το χρυσό ειδώλιο ενός αγριοκάτσικου και πολλά άλλα. Περιλαμβάνει ενδιαφέροντα εκθέματα από την αρχαϊκή, ρωμαϊκή, γεωμετρική κι ελληνιστική περίοδο, όπως γλυπτά, επιγραφές, κεραμικά και πήλινα ειδώλια. Θα θαυμάσετε μια ενετική κατοικία του 19ου αιώνα, η οποία περιλαμβάνει οινοποιείο, κήπο, παλιά εργαστήρια τεχνιτών της εποχής, ένα σπήλαιο – ορυχείο, πινακοθήκη με έργα τοπικών καλλιτεχνών και ιστορικά αρχεία. Στεγάζεται σε αρχοντικό και περιλαμβάνει ενδιαφέρουσα συλλογή με ναυτικά αντικείμενα του 19ου αιώνα
 * Τα ευρήματα από τη Μινωική Πόλη στο Ακρωτήρι **
 * Το μουσείο προϊστορικής Θήρας στα Φηρά **
 * Το Αρχαιολογικό Μουσείο στα Φηρά **
 * Το Λαογραφικό Μουσείο Εμμανουήλ Λιγνού στα Φηρά **
 * Το Ναυτικό Μουσείο στην Οία **

Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται στην νοτιανατολική πλευρά του νησιού κι είναι ένα πραγματικό κόσμημα για το νησί. Εκεί θα δείτε ένα συγκρότημα κτισμάτων από την ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή περίοδο που περιλαμβάνει τους ναοούς του Αρτεμίδωρου και του Διονύσου, Αγορά, Ιερά, Νεκροταφείο και Στοά, καθώς και ερείπια διαφόρων μνημείων, όπως το θέατρο, που χτίστηκαν μεταξύ 3ου και 4ου αιώνα π.Χ. από τους Πτολεμαίους. Ένα από τα νεότερα μουσεία του νησιού, όπου μπορείτε να θαυμάσετε εκθέματα σπάνιων απολιθωμάτων δέντρων, όπως φοίνικα, που χρονολογούνται από την περίοδο πριν την έκρηξη του ηφαιστείου. Θα θαυμάσετε επίσης συλλογή ορυκτών από το Λαύριο. Ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα στη Σαντορίνη είναι τα ηφαιστειακά νησάκια στο κέντρο της Καλντέρας, στα οποία μπορείτε να μεταβείτε με εκδρομικά πλοία. Εκεί θ’ ανέβετε στον κτρατήρα του ηφαιστείου και θα κολυμπήσετε στα νερά των θερμών πηγών.
 * Τα ευρήματα της Αρχαίας Θήρας στο Μέσα Βουνό **
 * Το Μουσείο Ορυκτών & Απολιθωμάτων στην Περίσσα **
 * Τα ηφαιστεικά νησιά Νέα & Παλαιά Καμένη με τις θερμές πηγές **

Πρόκειται για ένα ανέγγιχτο νησί με λίγους κατοίκους που αποτελεί σταθμό των εκδρομικών σκαφών. Η Θηρασία ήταν μέρις της Σαντορίνης αλλά αποκόπηκε από ηφαιστειακή έκρηξη τον 3ο αιώνα π.Χ. Παραδοσιακό χωριό στην ενδοχώρα της Σαντορίνης, το οποίο ήταν πρωτεύουσα του νησιού έως το 1800 π.Χ. Το χωριό αυτό ήταν μία από τις 5 καστροπολιτείες που ίδρυσαν οι ενετοί, ενώ το μεσαιωνικό στοιχείο είναι εμφανές στα στενά δρομάκια με καμάρες. Ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία που χτίστηκε από τον Αλέξιο Κομνηνό τον Α’ τον 11ο αιώνα. Είναι πολύ καλά διατηρημένος ναός πατά τις πολλές φθορές που έχει υποστεί με το πέρασμα του χρόνου. Εκεί θα θαυμάσετε την εικόνα της Παναγίας Γλυκοφιλούσας, η οποία είναι μια από τις τρεις πολυτιμότερες εικόνες στον κόσμο.
 * Το νησί Θηρασία **
 * Το χωριό Πύργος **
 * Ο Ναός της Παναγίας Επισκοπής κοντά στον Πύργο **
 * Το Ενετικό Κάστρο του Σκάρου, στο Ημεροβί **** γλι **

[[image:geografia-piperaki/24622_f.JPG]]
==**<span style="font-family: 'Cambria','serif';">να δείτε τα ερείπια του ενετικού ****<span style="font-family: 'Cambria','serif';"> κάστρου και να θαυμάσετε την εκπληκτική θέα στην Καλντέρα και το ηλιοβασίλεμα. **==

= Τα υπόσκαφα σπίτια = <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Μια μορφή σπιτιού που συναντάμε στην Σαντορίνη είναι το υπόσκαφο, το σπίτι δηλαδή που είναι σκαμένο μέσα στο βράχο. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Στα σπίτια αυτά κατοικούσαν, τα παλιά χρόνια, τα πληρώματα που δούλευαν στα καράβια. Το υπόσκαφο σπίτι είναι στενόμακρος χώρος με θολωτή οροφή που φωτίζεται και αερίζεται μόνο από την πρόσοψη. Εκεί στη πρόσοψη υπάρχει μια μικρή πόρτα, τοποθετημένη στο κέντρο, δεξιά και αριστερά της έχει ένα παράθυρο και πάνω από την πόρτα τον φεγγίτη. Στο εσωτερικό του σπιτιού υπάρχουν δύο χώροι. Η σάλα μπροστά και ένα μικρό δωμάτιο στο βάθος του σπιτιού, η κάμαρη. Ένας τοίχος χωρίζει τους δυο χώρους και σ’ αυτόν επαναλαμβάνονται τα παράθυρα και η πόρτα της πρόσοψης για λόγους αερισμού και φωτισμού της κάμαρης. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Τα υπόσκαφα κτίσματα της Σαντορίνης είναι λαξευμένα στο κάθετο μέτωπο του στρώματος της «άσπας». Είναι θολωτά, σκαμμένα στο βράχο χωρίς θεμέλια, με στενή πρόσοψη και μεγάλο βάθος. Η στέγαση των κτισμένων τμημάτων τους γίνεται με θόλους ή σταυροθόλια με ένα είδος χυτής καλουπωτής κατασκευής. Τα υλικά τους είναι πέτρα (κόκκινη ή μαύρη) και η θηραϊκή γη. Αυτά μαζί με τον ασβέστη δημιουργούν ένα πολύ ισχυρό κονίαμα. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ο παραδοσιακός οικισμός της Μεσαριάς <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Η θηραϊκή γη έχει μονωτικές ιδιότητες κι έτσι τα υπόσκαφα διατηρούνται δροσερά το καλοκαίρι και ζεστά το χειμώνα. Επίσης, αυτός ο τρόπος κατασκευής επιτρέπει τη δημιουργία μιας ποικιλίας μορφών με μεγάλη πλαστικότητα. Στους οικισμούς της Καλντέρας ο κοινόχρηστος και ο ιδιωτικός χώρος συνδέονται, ή και ταυτίζονται. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Σε πείσμα του κατηφορικού βράχου όπου είναι σκαμμένα, τα υπόσκαφα προσπαθούν να χωρέσουν τα πάντα! <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Μπροστά είναι η σάλα και πίσω η κρεβατοκάμαρα, που φωτίζεται και αερίζεται μέσω της σάλας. Η κουζίνα είναι μια μικρή και χαμηλή γωνία, που επικοινωνεί με τη σάλα. Πολύ ενδιαφέροντα είναι τα υπόλοιπα στοιχεία της κατασκευής –όπως οι σκάλες και οι καμινάδες. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Υπόσκαφα δεν υπάρχουν μόνο στην Οία, αλλά και στους οικισμούς της Φοινικιάς, του Βόθωνα, του Καρτεράδου, του Πύργου. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Η θηραϊκή γη, αποτελώντας ένα σημαντικό οικοδομικό υλικό, εξορύχθηκε σε εντατικούς ρυθμούς από τον 19ο αιώνα μέχρι τις αρχές τις δεκαετίας του 1980, κυρίως στις περιοχές της Οίας, των Φηρών, του Ακρωτηρίου και της Θηρασιάς. Χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλα λιμενικά και άλλα έργα όπως η διώρυγα του Σουέζ καθώς και τα λιμάνια της Αλεξάνδρειας και της Κωστάντζας. Η μεγάλη τουριστική ανάπτυξη της Σαντορίνης από την δεκαετία του 1970 και μετά δημιούργησε πιέσεις για τη διακοπή της λειτουργίας των ορυχείων, προκειμένου να προστατευθεί το φυσικό περιβάλλον και η βιοποικιλότητα. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα το κλείσιμο των περισσότερων λατομικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στο νησί. Το 1984 διακόπτεται με νόμο η εκμετάλλευση όλων των ορυχείων θηραϊκής γης που δεν διέθεταν άδεια εκμετάλλευσης ορυχείων βιομηχανικών ορυκτών
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 24px;">Η Θηραϊκή Γη **



<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">ΠΗΓΕΣ=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%B7 <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">http://www.nst-santorinitravel.com/el/santorini-island-greece/sightseeing.html Φωτογραφίες=google


 * //__ ΜΑΡΙΑ ΚΙΟΥΠΕΛΟΓΛΟΥ Α1 2016-2017 __//**

Ναύπλιο-από τις ωραιότερες πόλεις της Ελλάδας

Από τις ωραιότερες πόλεις της αργολικής γης αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας, η πόλη του Ναυπλίου – πρώτη πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους από το 1823 έως το 1834 – χτίστηκε σύμφωνα με τη μυθολογία από το Ναύπλιο, γιο του Ποσειδώνα και της Δαναΐδας Ανυμώνης. Η πολιτιστική του αλυσίδα ξεκινά από την προϊστορική εποχή∙ συμμετείχε στην Αργοναυτική Εκστρατεία και στον Τρωικό Πόλεμο∙ παράκμασε στα ρωμαϊκά χρόνια και ανέκαμψε στα βυζαντινά∙ Φράγκοι, Ενετοί και Τούρκοι άφησαν τα σημάδια τους στην πόλη. Αρχαία τείχη, μεσαιωνικά κάστρα, μνημεία, αγάλματα, οθωμανικές κρήνες, βενετσιάνικα και νεοκλασικά κτήρια – όλα γοητευτικά ιστορικά αλλά και αρχιτεκτονικά κοσμήματα – επιφυλάσσουν μεγαλοπρεπή υποδοχή στον επισκέπτη. <span style="background-color: #ffffff; color: #2a2a2a; display: block; font-family: Verdana,Tahoma,Arial; text-align: justify;"> Σημείο εκκίνησης της περιήγησής μας στ’ Ανάπλι, η Παλιά Πόλη με τη σαγηνευτική γοητεία των πλακόστρωτων στενών, τις ολάνθιστες βουκαμβίλιες να ξεχειλίζουν από τα μπαλκόνια, τις αυλές των κομψών νεοκλασικών και των καλοδιατηρημένων αρχοντικών και τις τούρκικες κρήνες. Στην καρδιά του Ναυπλίου μάς υποδέχεται η ιταλικής αισθητικής Πλατεία Συντάγματος γεμάτη από μνημεία και ιστορικά κτήρια. Ξεχωρίζουν τα δύο τούρκικα τζαμιά –στο ένα, που σήμερα λειτουργεί ως κινηματοθέατρο, στεγάστηκε το πρώτο Αλληλοδιδακτικό Σχολείο ενώ στο άλλο συνεδρίαζε η Πρώτη Βουλή των Ελλήνων–, το Αρχαιολογικό Μουσείο με εκθέματα σπάνιας αξίας της Προϊστορικής και Μυκηναϊκής περιόδου, η Δημοτική Πινακοθήκη. Πολύ κοντά, με κατεύθυνση προς τη σύγχρονη πόλη, βρίσκεται ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνα, γνωστό σημείο από τη δολοφονία του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια, καθώς και ο ναός του Αγίου Γεωργίου με σημαντικές εικόνες και τοιχογραφίες, όπως το αντίγραφο του «Μυστικού Δείπνου» του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Συνεχίζοντας την περιήγησή μας σε χώρους ιστορικής μνήμης, 999 σκαλοπάτια μάς οδηγούν στο Κάστρο του Παλαμηδιού που ορθώνει τον επιβλητικό του όγκο 216 μέτρα πάνω από την πόλη. Βαθιά σημαδεμένο ιστορικά, τόπος καταδίκης σε θάνατο του οπλαρχηγού Θεόδωρου Κολοκοτρώνη σε ένα από τα σκοτεινά κελιά του, μοιάζει σαν να προστατεύει ακόμη και σήμερα την πόλη με τους προμαχώνες του βαπτισμένους με ονόματα αρχαίων πολεμάρχων (Θεμιστοκλής, Αχιλλέας, Φωκίων, Λεωνίδας, Επαμεινώνδας, Μιλτιάδης). Την καλύτερη θέα σε όλη τη θάλασσα του Αργολικού και τη μυκηναϊκή πεδιάδα χαρίζει το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα χτισμένο στην κορυφή του φρουρίου από τους Ενετούς κατακτητές. Στις παρυφές του Παλαμηδιού, στεφανώνοντας την Παλιά Πόλη, απλώνεται η βραχώδης χερσόνησος της Ακροναυπλίας γνωστή και με την τούρκικη ονομασία της Ιτς Καλέ (=εσωτερικό κάστρο). Κατοικημένη από τα προϊστορικά χρόνια, αποτελείται εδαφολογικά από τρία επίπεδα στα οποία αναπτύσσεται ένα σύστημα τριών ανεξάρτητων κάστρων με αρχαιότερο το δυτικό, όπου κατά την αρχαιότητα βρισκόταν η ακρόπολις οχυρωμένη με ένα πολυγωνικό κυκλώπειο τείχος. Σημείο αναφοράς όμως του Ναυπλίου αποτελεί το πολυφωτογραφημένο φρούριο Μπούρτζι χτισμένο πάνω στο νησάκι των Αγίων Θεοδώρων. Παλαιότερα, επί Ενετών, ενωνόταν με την Ακροναυπλία με μια τεράστια αλυσίδα που έφραζε την είσοδο του λιμανιού προσφέροντας προστασία στην πόλη από τα εχθρικά πλοία. Στις αρχές της δεκαετίας του 1860, το Μπούρτζι ήταν τόπος διαμονής των δημίων που εκτελούσαν τους θανατοποινίτες του Παλαμηδιού. Επισκεφθείτε το με καραβάκια που φεύγουν –κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού– μπροστά από το λιμάνι και απολαύστε, αν είστε τυχεροί, κάποια από τις πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται εδώ. <span style="background-color: #ffffff; color: #2a2a2a; display: block; font-family: Verdana,Tahoma,Arial; text-align: justify;"> Αξίζει ακόμη να επισκεφθείτε: Το κτήριο της πρώτης Σχολής Ευελπίδων που στεγάζει σήμερα το Πολεμικό Μουσείο / τα σπίτια του αντιβασιλέα Άρμανσμπεργκ και Μάουρερ / τον ανάγλυφο Βαυαρικό Λέοντα στην περιοχή Πρόνοια / το βραβευμένο Πελοποννησιακό Λαογραφικό Μουσείο / το Παιδικό Μουσείο / το μοναδικό Μουσείο Κομπολογιού / το Δημαρχείο στην Πλατεία Ναυάρχων / τον ανδριάντα του Ιωάννη Καποδίστρια στην ομώνυμη πλατεία / το πάρκο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη με το επιβλητικό έφιππο άγαλμά του / την αναστηλωμένη Πύλη της Ξηράς.

Δραστηριότητες: • μια ρομαντική βόλτα το ηλιοβασίλεμα στο «Γύρο της Αρβανιτιάς», τον όμορφο αυτόν περιφερειακό πεζόδρομο γύρω από την Ακροναυπλία • ο γύρος του Ναυπλίου με τα γραφικά τρενάκια • αγορές αναμνηστικών – οπωσδήποτε κομπολογιών – από τα τουριστικά μαγαζάκια της Παλιάς Πόλης • φαγητό και καφές στην Πλατεία Συντάγματος • ποτό και «ρομάντζα» στο λιμάνι με θέα το κατάφωτο Μπούρτζι.

Παραλίες: Το καλοκαίρι θα κολυμπήσετε στην παραλία της Αρβανιτιάς, της Καραθώνας, στην παραλία της Νέας Κίου, στους Μύλους και το Κιβέρι. Επίσης, οργανωμένη μεγάλη παραλία υπάρχει στο Τολό, 15 περίπου λεπτά από την πόλη. Κοντινές εξορμήσεις: • Στην Τίρυνθα (7 χλμ. Β), όπου αξίζει να επισκεφτείτε έναν από τους πλέον φημισμένους αρχαιολογικούς χώρους, αυτόν της αρχαίας Τίρυνθας. Τα πρώτα κτίσματα ανάγονται στους Νεολιθικούς Χρόνους. Τα κυκλώπεια τείχη που κτίστηκαν το 14ο και 13ο αι. π.Χ. αγκαλιάζουν την άνω, τη μέση και την κάτω ακρόπολη. Γύρω από την ακρόπολη εκτείνεται η πόλη. Κοντά (1 χλμ. ΒΔ) βρίσκεται θολωτός μυκηναϊκός τάφος. • Στη Νέα Κίο (7 χλμ. Δ). Παραθαλάσσια πόλη, με μεγάλη τουριστική κίνηση, χτισμένη στην άκρη του όρμου του Ναυπλίου. Αξίζει να δείτε το Πνευματικό-Συνεδριακό Κέντρο (στην κεντρική πλατεία) και το Λασκαρίδειο Λαογραφικό Mουσείο. Ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις γίνονται τις απόκριες, το καλοκαίρι («Μικρασιατικά» και «Κιανά») και το Σεπτέμβριο («Γιορτή της Παπαλίνας»). • Στους Μύλους (12 χλμ. ΝΔ) με τα ερείπια της αρχαίας Λέρνας, γνωστής από τη μάχη του Ηρακλή με τη Λερναία Ύδρα. Διαμονή: Οι επιλογές είναι πολλές και για όλα τα «βαλάντια». Εδώ θα βρείτε: πολυτελή ξενοδοχεία – τα περισσότερα στην Ακροναυπλία με φανταστική θέα στο Μπούρτζι–, υπέροχα αρχοντικά, παραδοσιακοί ξενώνες και προσεγμένα ενοικιαζόμενα δωμάτια εναρμονισμένα με το ύφος και το χαρακτήρα της όμορφης πόλης. media type="youtube" key="tL3Wz2YHQR0" width="560" height="315"

<span style="background-color: #ffffff; color: #2a2a2a; display: block; font-family: Verdana,Tahoma,Arial; text-align: justify;">Μαρία Μποσνακίδου Α2-04/04/2017 <span style="background-color: #ffffff; color: #2a2a2a; display: block; font-family: Verdana,Tahoma,Arial; text-align: justify;">Πηγές:
 * Visit Greece
 * Photos Google
 * Video Youtube

> = Κίμωλος = > Η **Κίμωλος** είναι νήσος του [|Αιγαίου]. Ανήκει στο νησιωτικό σύμπλεγμα των [|Κυκλάδων]· βρίσκεται στο νοτιοδυτικό όριο των Κυκλάδων, κοντά στη [|Μήλο] από την οποία και χωρίζεται από το στενό Αμώνι (πλάτους μόλις μισού [|μιλίου]), 1 μίλι νοτιοανατολικά από την [|Πολύαιγο] (κοινώς Πόλυβο) και 7 μίλια νοτιοδυτικά από τη [|Σίφνο]. Μεταξύ της Μήλου και της Πολυαίγου βρίσκονται και οι νησίδες Κασσέλες, Άγιος Γεώργιος, Πήτα, Μανωλονήσι και Άγιος Ευστάθιος ή Πυργί στην οποία και υπάρχει [|φάρος] που εξυπηρετεί τη ναυσιπλοΐα στο μεταξύ Κιμώλου και Πολυαίγου «στενό Πυργί». Το σχήμα της Κιμώλου είναι περίπου κανονικού πενταγώνου διαμέτρου 7 μιλίων με ανάπτυγμα ακτών περίπου 40 χλμ. ενώ ο παράπλους της φθάνει τα 18 περίπου μίλια. Οι κάτοικοί της, που είναι συγκεντρωμένοι στο Χωριό, ασχολούνται κυρίως με τη [|ναυτιλία], τη [|γεωργία], την [|αλιεία], τη [|λατόμευση] πορόλιθου, την εξόρυξη της «[|κιμωλίας γης]» και τον [|τουρισμό].Στον Δήμο Κιμώλου υπάγεται η νήσος Πολύαιγος καθώς και δύο μικρότερα: ο Άγιος Ευστάθιος (Άη Φτάθης) και ο Άγιος Γεώργιος (Άη Γιώργης) ιδιοκτησίας Κιμώλιου πλοιοκτήτη.Το νησί έδωσε το όνομά του στο λευκό πέτρωμα, τη γνωστή από τους μαυροπίνακες [|κιμωλία]. Μικρότεροι οικισμοί που κατοικούνται κυρίως το καλοκαίρι είναι η Ψάθη, η Γούπα, το Ρέμα, του Καρά, τα Πράσα, η Αλυκή, και η Μπονάτσα. Απέναντι από το ναό της Οδηγήτριας υπάρχει το Αρχαιολογικό Μουσείο και μέσα στο Κάστρο το Λαογραφικό Μουσείο.Η Κίμωλος είναι νησί με πλούσιες ιστορικές καταγραφές. Σύμφωνα με την παράδοση, πρώτος μυθικός οικιστής της υπήρξε ο [|Κίμωλος], σύζυγος της [|Σίδης], κόρης του [|Ταύρου], στον οποίο οφείλει το όνομά της. Ήταν επίσης γνωστή και σαν **Εχινούσα**, πιθανόν λόγω της κιμωλίας [|έχιδνας] (οχιάς) που ακόμη και σήμερα αφθονεί στο νησί. Κατά την [|αρχαιότητα], η Κίμωλος είχε δύο θαυμάσιους λιμένες των οποίων τα λείψανα υπάρχουν στη θέση «Ελληνικά», ενώ στο λιμάνι της Ψάθης υπάρχουν λαξευτά νεωλκεία (όμοια με εκείνα της Αίγινας στη θέση «Στρατηγού») που οι ντόπιοι αποκαλούν "σύρματα".Η Κίμωλος υπήρξε κατά τη διάρκεια του [|Πελοποννησιακού Πολέμου] πεδίο μαχών των Αθηναίων, που τη κυρίευσαν, αφού προηγουμένως τη λεηλάτησαν, όταν οι Σπαρτιάτες, είχαν υποτάξει τη γειτονική [|Μήλο]. Μάλιστα, όπως προκύπτει ιστορικά υποχρεώθηκε στη καταβολή στους Αθηναίους φόρο υποτέλειας χιλίων δραχμών.Το [|Μεσαίωνα] και μέχρι τους χρόνους της [|Ελληνικής Επανάστασης του 1821] ονομαζόταν **Αρζιαντιέρα** ή **Αρζεντιέρα**, λέξη ενετικής προέλευσης, λόγω των ασημόχρωμων βράχων της στα νότια, (αρτζέντο = ασήμι στα λατινικά). Επί [|Φραγκοκρατίας] ([|13ος αιώνας]) τη νήσο κατέλαβε ο [|Μάρκος Σανούδος] την οποία και προσάρτησε στο [|Δουκάτο της Νάξου], μέχρι το [|1537] που την κατέλαβε για λίγο ο [|Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα] όπου και την επανέκτησε ο Αντζιελότο Γκοζαδίνο κατόπιν φόρου υποτελείας προς τον [|Σουλτάνο].Συχνά όμως τη νήσο επισκέπτονταν πειρατές τους οποίους φοβούνταν και οι Τούρκοι. Το 1638 η Κίμωλος καταλήφθηκε και πυρπολήθηκε από τους πειρατές, όπου οι κάτοικοι κατέφυγαν στη Σίφνο, απομείναντες μόνο 200 στη νήσο. Φαίνεται όμως πως οι Κιμώλιοι μη μπορώντας να αντιμετωπίζουν μόνοι τους κάθε φορά τους πειρατές αναγκάσθηκαν να συμφιλιωθούν με αυτούς και να τους παρέχουν ακόμη και υπηρεσίες. Σε αυτό οφείλεται και η μεγάλη ναυτική εμπειρία τους που είχε εκτιμηθεί τα χρόνια εκείνα και από τους Γάλλους αλλά και από τον Σουλτάνο τον οποίο και θεωρούσαν μέγα προστάτη, ενώ έσπευδαν να πληρώσουν τον φόρο υποτέλειας, 1400 γρόσια ετησίως, και μάλιστα με ιδιαίτερη σπουδή στον [|Καπουδάν Πασά] που επισκέπτονταν τη Κίμωλο μια φορά το χρόνο. Από το 1678 στη Κίμωλο εγκαταστάθηκαν διπλωματικοί αντιπρόσωποι, Ολλανδό υποπρόξενο καθώς και Γάλλο το 1727 που κάλυπταν τους καθολικούς νησιώτες. Μάλιστα ανήγειραν και καθολική εκκλησία της "Μαντόνα ντι Ροζάριο" ερείπια της οποίας υφίστανται και σήμερα. Από τους καθολικούς εκείνους μόνο μια οικογένεια ευγενών ζούσε στο νησί το 1778, στη μεγάλη θαλάσσια πειρατεία που είχε συμβεί το έτος εκείνο, κατά περιγραφή του περιηγητή Σοννίνι, που και αυτή η οικογένεια των Μπρεστ*, το [|1795] εγκαταστάθηκε στη Μήλο.[|[2]] > Στην περίοδο επίσης των [|Ορλωφικών] όταν οι Ρώσοι εντόπισαν ποσότητες αργυρούχου βαρυτίνης στη περιοχή αυτή προσπάθησαν ανεπιτυχώς να την εκμεταλλευτούν, τότε ήδη η νήσος λεγόταν Αρζιαντιέρα, οπότε και άρχισε η εξαγωγή της μοναδικής στο είδος της, κιμώλιας γης, με συνέπεια το νησί να καταστεί και εμπορικός κόμβος. Η Κίμωλος προσαρτήθηκε με την υπόλοιπη [|Ελλάδα] το 1830, όταν αναγνωρίστηκε ανεξάρτητο κράτος ως «Βασίλειο της Ελλάδος» μαζί με όλες τις [|Κυκλάδες]. > = ΚΙΜΩΛΟ ΜΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ ΜΟΥ! =
 * [[image:12063878_10206121677734916_8575541771702025124_n.jpg width="1051" height="359" link="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:View_of_Kimolos_school.jpg"]]

Πηγές:Βικιπαίδεια = Καντιλιεράκη Εύα Α1 2016-17 = ....................................................................................................................................

**''ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΦΗΛΑΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ**

Η αλεπού  Η αλεπού ανήκει στην τάξη των σαρκοφάγων και στην οικογένεια των κυνοειδών. Το πιο γνωστό είδος είναι η κόκκινη αλεπού. Το τρίχωμά της είναι κοκκινωπό με λευκά το κάτω μέρος των ποδιών, την κοιλιά και το άκρο της ουράς της. Φτάνει σε μήκος τα 60-90 cm και η ουρά της, η οποία είναι ιδιαίτερα φουντωτή, τα 40-60 cm. Ζυγίζει 7-10 κιλά. Είναι ζώο με μοναχικές συνήθειες, εκτός της εποχής του ζευγαρώματος, το μήνα Ιανουάριο. Γεννά 4-5 μικρά. Έχει μεγάλη εξάπλωση: από πεδιάδες μέχρι δάση και σε περιοχές με έντονη την παρουσία του ανθρώπου. Κυρίως προτιμά να τρέφεται με τρωκτικά, αγριοκούνελα, αλλά και καρπούς ή άλλες φυτικές τροφές. Πολλές φορές καταστρέφει τα κονικλοτροφεία και τα κοτέτσια των ανθρώπων.

By: Νίκος Κουτσούρης Τάξη Β'1 Πηγή: Wild Life Blog

..................................................................................................................................................................... =**ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ**=
 * Η Ακρόπολη Αθηνών είναι βραχώδης [|λόφος] ύψους 156 μ. από την [|επιφάνεια της θάλασσας] και 70 μ. περίπου από το επίπεδο της πόλης της [|Αθήνας]. Η κορυφή του έχει σχήμα [|τραπεζοειδές] μήκους 300 μ. και μέγιστου πλάτους 150 μ. Ο λόφος είναι απρόσιτος απ’ όλες τις πλευρές εκτός της δυτικής, όπου και βρίσκεται η οχυρή είσοδος, η διακοσμημένη με τα λαμπρά [|Προπύλαια].**

Ιστορία
Αναπαράσταση της ακρόπολης των Αθηνών όπως ήταν στην αρχαιότητα, 19ος αιώνας Διαπιστώθηκε ότι ο λόφος ήταν κατοικημένος από την 3η χιλιετία π.Χ.. Εκεί υπήρχε συνοικισμός καθώς επρόκειτο για φυσικό οχυρό, με πρόσβαση μόνο από τη δυτική πλευρά, ενώ η επάνω επιφάνεια του λόφου ήταν αρκετά πλατιά ώστε να μπορεί να κατοικηθεί, στις δε πλαγιές υπήρχαν υδάτινες πηγές. Ο [|Θουκυδίδης] μάλιστα γράφει ότι //«ἡ Ἀκρόπολις ἡ νῦν οὖσα πόλις ῆν»// (2.15.3)[|[1]]. Το μέγαρο του τοπικού άρχοντα βρισκόταν στη θέση όπου πολλούς αιώνες αργότερα χτίστηκε το [|Ερέχθειο]. Συν τω χρόνω ο άρχοντας του συνοικισμού της Ακρόπολης απέκτησε μεγάλη δύναμη και κάποια στιγμή ένωσε υπό την εξουσία του με ειρηνικό τρόπο ολόκληρη την [|Αττική] με εξαίρεση την [|Ελευσίνα]. Η παράδοση λέει ότι ο άρχοντας που ένωσε τους συνοικισμούς της Αττικής ήταν ο [|Θησέας]. Το γεγονός αυτό τοποθετείται στο δεύτερο ήμισυ της δεύτερης προ Χριστού χιλιετίας. Ο κίνδυνος εχθρικών επιδρομών ανάγκασε τον ηγεμόνα αυτό να οχυρώσει την Ακρόπολη με ένα τείχος από μεγάλες πέτρες, το γνωστό αργότερα ως [|Κυκλώπειο Τείχος]. Ο θεσμός της κληρονομικής μοναρχίας καταργήθηκε μετά την αποτυχημένη εισβολή των [|Δωριέων] (11ος αιώνας). Η τάξη των γαιοκτημόνων αναλαμβάνει την εξουσία και επικρατεί το αριστοκρατικό πολίτευμα. Η Ακρόπολη παύει να είναι διοικητικό κέντρο. Η διοίκηση ασκείται από την κάτω πόλη, το //άστυ//. Ο λόφος της Ακρόπολης χρησιμοποιείται πλέον ως χώρος θρησκευτικών τελετών, αν και έως τον 4ο αιώνα αποκαλείται //«πόλις»//. Εκεί όπου αρχικά βρισκόταν το μέγαρο του άρχοντα των [|μυκηναϊκών] χρόνων ανοικοδομήθηκε τον 8ο αιώνα μικρός ναός αφιερωμένα στην προστάτιδα της πόλης, την [|Αθηνά Πολιάδα]. Ο ναός αυτός αναφέρεται από τον Όμηρο στην Ιλιάδα (Β 546-549)[|[2]]: > Οἳ δ᾽ ἄρ᾽ Ἀθήνας εἶχον ἐϋκτίμενον πτολίεθρον

> δῆμον Ἐρεχθῆος μεγαλήτορος, ὅν ποτ᾽ Ἀθήνη

> θρέψε Διὸς θυγάτηρ, τέκε δὲ ζείδωρος ἄρουρα,

> κὰδ δ᾽ ἐν Ἀθήνῃς εἷσεν ἑῷ ἐν πίονι νηῷ·

> όπως επίσης και στην Οδύσσεια. Στον ναό αυτό φυλασσόταν ξύλινο από ελιά άγαλμα της θεάς //(ξόανον)// που κατά την παράδοση είχε πέσει από τον ουρανό. Κοντά στο ναό υπήρχαν ο τάφος του [|Κέκροπα], η [|ελιά της Αθηνάς], η [|Ερεχθηίδα θάλασσα], ίχνη από το χτύπημα της τρίαινας του [|Ποσειδώνα]. Από τον ναό εκείνο απέμειναν δύο λίθινες βάσεις κοντά στο νότιο τοίχο του Ερεχθείου. Σ' αυτές τις βάσεις στηρίζονταν οι ξύλινοι κίονες του προδόμου του παλιού ναού. Από τον 6ο αι. π.Χ. άρχισαν να χτίζονται πάνω σ’ αυτόν τα ιερά των [|Αθηναίων], όπως το [|Εκατόμπεδον], που καταστράφηκαν κατά τους [|Περσικούς πολέμους]. Ο ναός της Αθηνάς ξαναχτίστηκε πολύ μεγαλύτερος. Το Εκατόμπεδον, ο Εκατόμπεδος νεώς, χτίστηκε λίγο πριν από τα μέσα του 6ου αιώνα και πήρε το όνομα αυτό επειδή είχε μήκος 100 αττικών ποδιών. Ήταν αφιερωμένο στην Παλλάδα Αθηνά, την προστάτιδα της πόλης στους πολέμους, ενώ ο άλλος ναός, της Πολιάδος, ήταν αφιερωμένος στην Αθηνά, προστάτιδα της γονιμότητας της γης και των ανθρώπων. Το Εκατόμπεδον μάλλον βρισκόταν εκεί όπου χτίστηκε αργότερα ο [|Παρθενώνας] και πρέπει να ήταν [|δωρικός] περίπτερος ναός. Στο Εκατόμπεδον φαίνεται ότι ανήκε σωζόμενο μεγάλο πώρινο [|αέτωμα] όπου λιοντάρια κατασπαράζουν έναν ταύρο, πλαισιωμένα από δύο παραστάσεις: με τον [|Ηρακλή] που αντιμετωπίζει τον θαλάσσιο δαίμονα [|Τρίτωνα] και με τον λεγόμενο τρισώματο δαίμονα, που κρατάει τα σύμβολα των τριών στοιχείων της φύσης, δηλαδή του νερού, της φωτιάς και του αέρα. Έχουν βρεθεί επιγραφές αλλά και θραύσματα γλυπτών που δείχνουν ότι την [|αρχαϊκή] περίοδο υπήρχαν στην Ακρόπολη και μικρότερα κτίσματα, τα «οικήματα», όπου φυλάσσονταν χρήματα και πολύτιμα αντικείμενα. Έχει προσδιοριστεί από την αρχαιολογική έρευνα η ύπαρξη πέντε τέτοιων οικημάτων. Επί της εποχής του [|Πεισιστράτου] στην Ακρόπολη υπήρχαν πολλά αγάλματα, χάλκινα ή μαρμάρινα, αγγεία κλπ που τα αφιέρωναν οι πολίτες στην Αθηνά. Η ανοικοδόμηση των τειχών και των ιερών άρχισε αμέσως μετά την ήττα των [|Περσών], το [|465 π.Χ.], την εποχή δηλαδή του [|Περικλή]. Κάτω από την επίβλεψη του [|Φειδία] και των αρχιτεκτόνων [|Μνησικλή], [|Καλλικράτη] και [|Καλλίμαχου] χτίστηκαν και διακοσμήθηκαν ο Παρθενώνας, το Ερέχθειο, τα Προπύλαια και ο ναός της Αθηνάς ή Απτέρου Νίκης. Κατά τη [|Ρωμαϊκή περίοδο] προστέθηκαν μερικά ασήμαντα κτίσματα. Κατά τη [|Βυζαντινή εποχή] ο Παρθενώνας μετατράπηκε σε [|χριστιανική] εκκλησία. Κατά τη [|φραγκοκρατία] έγινε καθολικός ναός, ενώ κατά την [|τουρκοκρατία] [|τζαμί]. Κατά την τουρκοκρατία η Ακρόπολη έπαθε τις περισσότερες ζημίες. Οι Τούρκοι είχαν αποθηκεύσει [|πυρίτιδα] πάνω σ' αυτήν και έγιναν αίτιοι να καταστραφούν τα μνημεία της. Το 1645 ένας κεραυνός που έπεσε πάνω στην πυρίτιδα ανατίναξε τα Προπύλαια. Το 1687, όταν την Ακρόπολη πολιορκούσε ο [|Ενετός] [|Μοροζίνι], μία από τις βόμβες έπεσε πάνω στην πυρίτιδα που ήταν αποθηκευμένη στον Παρθενώνα και κατέστρεψε τον ναό. Εκτεταμένες καταστροφές προκάλεσε ο [|Άγγλος] λόρδος [|Έλγιν] λίγο πριν από την [|Επανάσταση του 1821]. Έβαλε να ξηλώσουν τη [|ζωφόρο] του Παρθενώνα, μετόπες, αετώματα, μία [|Καρυάτιδα] και έναν κίονα του Ερεχθείου, τα οποία [|μετέφερε στην Αγγλία]. Για όλα αυτά πλήρωσε 35000 λίρες στους [|Τούρκους] και στους Αθηναίους δώρισε ένα ρολόι, που στήθηκε στην αρχαία αγορά. Κατά την Επανάσταση του 1821 η Ακρόπολη πολιορκήθηκε διαδοχικά από Έλληνες και Τούρκους και υπέστη νέες καταστροφές. Το 1834 άρχισαν οι [|αρχαιολογικές] εργασίες για την αποκατάσταση των μνημείων της.

Προπύλαια
Κύριο λήμμα: [|Προπύλαια (Ακρόπολη Αθηνών)] Τα Προπύλαια, προθάλαμος για την είσοδο στην Ακρόπολη. Η μνημειώδης αυτή είσοδος της Ακρόπολης άρχισε να χτίζεται το 436 π.Χ. μετά την ολοκλήρωση του Παρθενώνα, πάνω σε σχέδια του αρχιτέκτονα Μνησικλή. Το οικοδόμημα αυτό διαιρείται σε τρία μέρη. Στο κέντρο βρίσκεται ένα ναόσχημο μακρύ κτίσμα με ψηλό αέτωμα και όψη δωρικού ναού. Δεξιά και αριστερά από αυτό είναι χτισμένες από μία πτέρυγα που μοιάζουν με [|δωρικούς] ναούς χωρίς αέτωμα, αλλά έχουν στέγη αετοειδή. Το κεντρικό οικοδόμημα είναι κάτι το μοναδικό στην αρχαία ελληνική [|αρχιτεκτονική]. Έξι κίονες [|δωρικού ρυθμού] κοσμούν την πρόσοψη. Οι κίονες λεπταίνουν όσο προχωρούν από τη βάση προς την κορυφή. Πάνω σ’ αυτούς στηριζόταν ένα αέτωμα χωρίς διακόσμηση. Ο κύριος χώρος διαιρείται σε τρία κλίτη με δύο σειρές από ιωνικούς κίονες (τρεις σε κάθε πλευρά). Τα Προπύλαια δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Το [|431 π.Χ.] άρχισε ο [|Πελοποννησιακός πόλεμος] και οι εργασίες σταμάτησαν. Το [|429 π.Χ.] πέθανε ο [|Περικλής] και οι διάδοχοί του δεν έδειξαν ενδιαφέρον για τη συνέχιση του έργου.

Ερέχθειο
Κύριο λήμμα: [|Ερέχθειο] Νοτιοδυτική άποψη Κατά τη μυθολογία στο σημείο αυτό έγινε η φιλονικία της [|Αθηνάς] και του [|Ποσειδώνα] για την κυριαρχία της πόλης. Ο θεός της θάλασσας Ποσειδώνας χτύπησε το βράχο με την τρίαινα και ξεπήδησε θαλασσινό νερό. Με τη σειρά της η Αθηνά χτύπησε με το δόρυ της και φύτρωσε η ελιά. Οι θεοί που ήταν κριτές έδωσαν τη νίκη στην Αθηνά. Οι Αθηναίοι όμως θέλοντας να συμβιβάσουν τους δύο αντίπαλους θεούς τούς αφιέρωσαν από ένα ιερό κάτω από την ίδια στέγη. Έτσι χτίστηκε το πιο ιδιόμορφο από τα οικοδομήματα της Ακρόπολης από άποψη αρχιτεκτονικού σχεδίου. Στο σημείο αυτό κατά τη μυθολογία είχε την κατοικία του ο βασιλιάς [|Ερεχθέας], που αργότερα ταυτίστηκε με τον Ποσειδώνα. Γι’ αυτό και ο ναός πήρε το όνομά του από το μυθολογικό αυτό βασιλιά της Αθήνας. Ο ναός χτίστηκε μεταξύ [|425] και [|406 π.Χ.] με σχέδια του αρχιτέκτονα [|Καλλίμαχου] και είναι ένα από τα αριστουργήματα του [|ιωνικού] ρυθμού. Οι Καρυάτιδες Εσωτερικά ο ναός ήταν χωρισμένος σε δύο μέρη. Το ανατολικό μέρος προς την πρόσοψη ήταν της Αθηνάς, το άλλο του Ποσειδώνα. Στο ιερό της Αθηνάς βρισκόταν το ξόανό της, ένα άγαλμά της δηλαδή κατασκευασμένο από ξύλο ελιάς, για το οποίο πίστευαν ότι είχε πέσει από τον ουρανό. Στο ιερό του Ποσειδώνα, όπου κατεβαίνει κανείς με δώδεκα σκαλοπάτια, η ξηλωμένη σ’ ένα σημείο στέγη και οι τρεις τρύπες στο βράχο του δαπέδου, προκλήθηκαν από το χτύπημα της τρίαινας του θεού, όπως πίστευαν οι αρχαίοι. Το πιο γνωστό όμως μέρος του Ερεχθείου είναι η «Πρόστασις των Κορών», οι περίφημες [|Καρυάτιδες].Οι Καρυάτιδες ήταν όμορφες κόρες από τις Καρυές της Λακωνίας. Πρόκειται για ένα σκεπαστό μπαλκόνι, του οποίου η στέγη στηρίζεται όχι σε κίονες, αλλά σε έξι αγάλματα Κορών εξαιρετικής τέχνης.

Άλλα μνημεία
Από τα πολλά άλλα μνημεία που υπήρχαν πάνω στον ιερό βράχο της Ακρόπολης αναφέρονται συνοπτικά τα γνωστότερα και σημαντικότερα: > == Βυζαντινή περίοδος == > Στο νότιο τείχος και πάνω από το κέντρο του [|θεάτρου του Διονύσου] βρίσκεται σπήλαιο όπου κατά την αρχαιότητα υποβάσταζε το τρίποδα του χορηγικού μνημείου του [|Θρασσύλου]. Στην χριστιανική περίοδο από χώρος αφιερωμένος στον θεό Διόνυσο μετατράπηκε σε χριστιανικό παρεκκλήσιο της [|Παναγίας της Σπηλιώτισσας].[|[3]] > > == Νεότερα κτήρια == > > Πέραν των υπολειμμάτων νεότερων εγκαταστάσεων, κυρίως [|βυζαντινά]-μεταβυζαντινά, υπάρχει και το κτήριο του, παλαιού πλέον, Μουσείου Ακρόπολης. Είναι πάνω στον βράχο, στο χαμηλό ΝΑ άκρο του. Έχει προσανατολισμό Α-Δ και είναι θεμελιωμένο έτσι, ώστε να μην είναι ορατό και να μην βλάπτει αισθητικά τα αρχαία μνημεία. Χτίστηκε από το 1865 μέχρι το 1874, σε μελέτη του αρχιτέκτονα [|Παναγή Κάλκου]. Το Μουσείο περιλαμβάνει μόνο τα λίθινα γλυπτά από τα μνημεία και τις ανασκαφές του χώρου της Ακρόπολης. > > == Αναστήλωση της Ακρόπολης == Οι εργασίες αναστήλωσης της Ακρόπολης από την ανατολική της πλευρά, το 2014 Το πρόγραμμα αναστήλωσης ξεκίνησε το 1975 και βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του. Ο σκοπός της αναστήλωσης ήταν να αναστραφεί η εικόνα παρακμής αιώνων, με φθορά, ρύπανση και καταστροφή που απορρέουν από στρατιωτική χρήση και άστοχες αποκαταστάσεις κατά το παρελθόν. Το πρόγραμμα περιελάμβανε τη συλλογή και ταυτοποίηση όλων των τμημάτων βράχων, ακόμη και των μικρότερων, από την Ακρόπολη και τις πλαγιές της και ο σκοπός του ήταν η ανακατασκευή των περισσότερων τμημάτων με τη χρήση των αυθεντικών υλικών ([|αναστήλωση]), με νέα τμήματα μαρμάρου από τη [|Πεντέλη] να χρησιμοποιούνται με φειδώ. Ολόκληρη η διαδικασία της αναστήλωσης έγινε με τη χρήση συνδετικών καρφιών [|τιτανίου] και έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι αναστρέψιμη σε περίπτωση που οι επιστήμονες αποφασίσουν να αλλάξουν κάποια πράγματα. Χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός σύγχρονης τεχνολογίας και εκτεταμένης έρευνας, καθώς και επανεφεύρεση αρχαίων τεχνικών.[|[4]] > Η κιονοστοιχία του Παρθενώνα, η οποία καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό από τους βομβαρδισμούς των [|Ενετών] κατά το 17ο αιώνα, αποκαταστάθηκε, ενώ πολλοί λανθασμένα συναρμολογημένοι κίονες, τοποθετήκαν ορθά. Η οροφή και το δάπεδο των Προπυλαίων αντικαταστάθηκαν τμηματικά, με τμήματα της οροφής να έχουν κατασκευαστεί με νέο μάρμαρο και διακοσμήθηκαν με μπλε και χρυσά παρένθετα τμήματα, όπως ήταν αρχικά.[|[4]] Η αποκατάσταση του Ναού της Αθηνάς Νίκης ολοκληρώθηκε το 2010.[|[5]] > Συνολικά 2.675 τόνοι αρχιτεκτονικών τμημάτων αποκαταστάθηκαν με 686 τμήματα μαρμάρων να έχουν επανασυναρμολογηθεί με αυθεντικά τμήματα, 905 συντέθηκαν με νέα τμήματα μαρμάρου, και 186 τμήματα κατασκευάστηκαν ολοκληρωτικά από νέο μάρμαρο. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 530 κυβικά μέτρα νέου Πεντελικού μαρμάρου.[|[6]] > > == Πολιτιστική σημασία == > > Κάθε τέσσερα χρόνια, οι Αθηναίοι διεξήγαγαν τη γιορτή των [|Παναθηναίων], που ανταγωνίζονταν τους [|Ολυμπιακούς Αγώνες] σε διασημότητα. Κατά τη διάρκεια της γιορτής, μια πομπή (που πιστεύται πως αναπαρίσταται στη ζωφόρο του Παρθενώνα) περιπλανούνταν στη πόλη μέσω της οδού Παναθηναίων και αποκορυφονόταν στην Ακρόπολη. Εκεί, ,μια νέα ρόμπα υφασμένη από μαλλί ([|πέπλος]) τοποθετούνταν είτε στο άγαλμα της Αθηνάς Πολιάδας στο Ερέχθειο (στα τακτικά Παναθήναια) είτε στο άγαλμα της Αθηνάς Παρθένου (κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Παναθηναίων, που διεξάγονταν κάθε τέσσερα χρόνια).[|[7]] > > Κατά την ύστερη παράδοση του [|Δυτικού Πολιτισμού] και τη [|κλασική αναγέννηση] της Ακρόπολης, τουλάχιστον από τα μέσα του 18ου αιώνα και έπειτα, έχει συχνα επικληθεί ως το βασικό σύμβολο της ελληνικής κληρονομιάς και της δόξας από την Κλασική Ελλάδα. > **ΠΗΓΗ WIKIPEDIA** > **ΜΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΑΣ Α1** > .............................................................................................................................................................................................................................................. > =**ΙΩΑΝΝΙΝΑ**= > Τα **Ιωάννινα**, γνωστά και ως **Γιάννενα** ή **Γιάννινα**, είναι η [|πρωτεύουσα] και μεγαλύτερη πόλη του [|Νομού] [|Ιωαννίνων] και της [|Ηπείρου], με πληθυσμό 65.574 κατοίκους για την πόλη και 111.740 κατοίκους για το διευρυμένο Δήμο Ιωαννιτών (2011). Τα Ιωάννινα εμπεριέχονται στον [|ΟΤΑ] του [|Δήμου Ιωαννιτών], ο οποίος συμπεριλαμβάνει και τα γειτονικά χωριά. Ο κάτοικος ονομάζεται Ιωαννίτης, Ιωαννίτισσα, ή κοινώς Γιαννιώτης και Γιαννιώτισσα. Τα Ιωάννινα βρίσκονται στο βορειοδυτικό κομμάτι της ηπειρωτικής Ελλάδας, στο κέντρο του ομώνυμου λεκανοπεδίου. Είναι μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της [|Ελλάδας] με πλούσια πολιτιστική παράδοση και σύγχρονες αναπτυξιακές επιχειρήσεις. Στα Ιωάννινα εδρεύει το [|Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων], με 14 τμήματα και πάνω από 20.000 φοιτητές. Επίσης, στα Ιωάννινα φιλοξενούνται τμήματα του [|ΤΕΙ Ηπείρου], με έδρα την [|Άρτα]. Μεταξύ των πολυποίκιλων γεωγραφικών χαρακτηριστικών της περιοχής ξεχωριστή θέση κατέχει η λίμνη [|Παμβώτιδα], που παράκειται της πόλης. Στην πόλη λειτουργούν δύο νοσοκομεία, το Γενικό Κρατικό "Χατζηκώστα" και το "Πανεπιστημιακό Περιφερειακό Δουρούτη", τα οποία δέχονται ασθενείς από το σύνολο του νομού.Άξιο αναφοράς είναι το [|νησάκι της λίμνης] (νήσος Ιωαννίνων), στο οποίο βρίσκεται μικρός οικισμός και διάφορα μνημεία και αξιοθέατα, όπως η τελευταία κατοικία του [|Αλή Πασά]. Υπάρχουν επίσης έξι μοναστήρια,[|[1]] το παλιότερο του Αγίου Νικολάου (Ντίλιου) ή Στρατηγοπούλου του 11ου αιώνα, του Αγίου Νικολάου (Σπανού) ή Φιλανθρωπινών από το 1292 μ.Χ., του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου (1506 μ.Χ.), της Ελεούσης (1570 μ.Χ.), του Αγίου Παντελεήμονος (17ου αιώνα) και της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (1851 μ.Χ.). Στο μοναστήρι του Αγίου Νικολάου (Σπανού) ή Φιλανθρωπινών δίδαξαν κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο λόγιος [|Αλέξιος Σπανός], οι μοναχοί Πρόκλος και Κομνηνός και οι αδελφοί Αψαράδες, Θεοφάνης και Νεκτάριος. Τρία χιλιόμετρα από την πόλη των Ιωαννίνων βρίσκεται το σπήλαιο Περάματος Ιωαννίνων, μήκους περίπου 830 μέτρων και εκτάσεως περίπου 14400 τ.μ.[|[1]] Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε από κατοίκους της πόλεως που προσπάθησαν να βρουν καταφύγιο από τους βομβαρδισμούς των ιταλικών αεροπλάνων το 1940. Βόρεια των Ιωαννίνων, σε απόσταση 50 περίπου χιλιομέτρων, βρίσκεται η γραφική Κόνιτσα και ο ποταμός Αώος. > == Ιστορία == > === Αρχαιότητα και πρώτοι χριστιανικοί χρόνοι === > Οι πρώτες ενδείξεις ανθρώπινης δραστηριότητας στην περιοχή των Ιωαννίνων εντοπίζονται από την [|Παλαιολιθική Εποχή] (πριν 38.000 χρόνια). Αυτό έχει αποδειχθεί από τα λίθινα εργαλεία που βρέθηκαν στο σπήλαιο της Καστρίτσας. Η πόλη ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα από το Βυζαντινό Αυτοκράτορα [|Ιουστινιανό]. Η ονομασία της πιθανότατα προέρχεται από τη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου που βρισκόταν στο χώρο του κάστρου και ιδρύθηκε πιθανώς περί το 510 μ. Χ. ή επειδή ήταν υπό την προστασία του [|Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου]. Η πόλη αναφέρεται για πρώτη φορά το 527 μ.χ. από τον ιστορικό [|Προκόπιο] με την ονομασία Ευροία. > === Μεσοβυζαντινοί και Υστεροβυζαντινοί χρόνοι === > Ακολούθησε το διάστημα των σλαβικών επιδρομών στην ευρύτερη περιοχή κατά το τέλος του 6ου και στις αρχές του 7ου αι. μ.χ.. Στο διάστημα αυτό δεν διασώζονται στοιχεία για την τύχη της πόλης, αν και θεωρείται πιθανή η κατάληψή της από τους επιδρομείς για ορισμένες δεκαετίες. Το 879 η πόλη αναφέρεται για πρώτη φορά με το σημερινό της όνομα και ήταν έδρα Επισκόπου. Η πόλη καταλήφθηκε προσωρινά από τους [|Βουλγάρους] του τσάρου [|Σαμουήλ]. Το 1082 η πόλη καταλήφθηκε από τους [|Νορμανδούς], υπό τον [|Βοημούνδο του Τάραντα], που επιδιόρθωσε τα τείχη της πόλης για να απωθήσει αντεπίθεση του αυτοκράτορα [|Αλέξιου Κομνηνού]. Η πόλη απελευθερώθηκε από τον Αλέξιο Κομνηνό το 1108. Το 13ο αι. με την εγκαθίδρυση του [|Δεσποτάτου της Ηπείρου] τα Ιωάννινα ήταν το δεύτερο σημαντικότερο αστικό κέντρο της Ηπείρου, μετά την Άρτα. Ο ιδρυτής του Δεσποτάτου [|Μιχαήλ Α’ Κομνηνός Δούκας] συνέβαλε στην εγκατάσταση στην πόλη επιφανών οικογενειών από την [|Κωνσταντινούπολη] που είχαν διαφύγει λόγω της [|Άλωσης του 1204 από τους Σταυροφόρους]. Από το 1337-1340 ο Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος με τη βοήθεια του Ιωάννη Καντακουζηνού καταλύουν το Δεσποτάτο της Ηπείρου και τα Ιωάννινα περιέρχονται υπό βυζαντινό έλεγχο. Το 1367 τα Ιωάννινα ελέγχονται από τον Σέρβο [|Θωμά Πρελούμπου] που οι Γιαννιώτες ονόμασαν Δεσπότη, όμως τελικά κατηγορήθηκε για τις τυραννικές του μεθόδους. Μέχρι την κατάκτηση από τους Τούρκους το 1430, παρόλο που η πόλη περιήλθε υπό σε Σέρβους και Ιταλούς ηγεμόνες (οικογένεια [|Τόκκων]), γνώρισε σημαντική οικονομική και πνευματική άνθιση. > ===Τουρκοκρατία=== > Το 1430 οι [|Οθωμανοί], υπό τον [|Σινάν Πασά] με την είσοδό τους στην πόλη δεσμεύτηκαν με έγγραφη συμφωνία (//ορισμός//) να γίνουν σεβαστά πολλά προνόμια των κατοίκων, κυρίως περιουσιακά και εκκλησιαστικά. Το 1611 ο [|Διονύσιος ο Φιλόσοφος] (ή Σκυλόσοφος), πρώην Επίσκοπος [|Λάρισας] ηγήθηκε εκτεταμένης εξέγερσης στην περιοχή. Η εξέγερση όμως καταπνίγηκε από το διοικητή της πόλης Ασλάν Πασά, που ήταν γενίτσαρος ελληνικής καταγωγής, ενώ ο Διονύσιος βρήκε μαρτυρικό θάνατο στην πόλη των Ιωαννίνων. Απόρροια του ξεσηκωμού αυτού ήταν και η κατάργηση των προνομίων. Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου καταστράφηκε και οι μοναχοί θανατώθηκαν. Στη θέση του ανεγέρθηκε το 1618 τζαμί (Ασλάν Τζαμί, σήμερα μουσείο, επί του κάστρου) αφιερωμένο στον Ασλάν Πασά που κατέπνιξε το κίνημα του Διονύσιου. Από την εποχή εκείνη εγκαταστάθηκαν οικογένειες [|Τούρκων] και [|Εβραίων] στο κάστρο της πόλης. Οι εκδιωχθέντες Έλληνες ίδρυσαν νέους οικισμούς για πρώτη φορά έξω από το κάστρo: της Καλούτσιανης, της Σιαράβας, της Καραβατιάς, τα Δυο Αδέλφια, τα Λακώματα κ.α.[|[1]]Παρόλη την αναταραχή, η πόλη επανέκαμψε, οι Γιαννιώτες συνέχισαν τις εμπορικές και χειροτεχνικές τους δραστηριότητες. Οι εμπορικές σχέσεις με σημαντικά κέντρα της Ευρώπης ([|Βενετία] και [|Λιβόρνο]) ήταν έντονες, όπου έμποροι από τα Ιωάννινα ίδρυαν εμπορικούς και τραπεζικούς οίκους. Ταυτόχρονα, διατηρούσαν την επαφή τους με την πατρίδα και χρηματοδοτούσαν την κατασκευή εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Αυτοί οι έμποροι υπήρξαν και οι πιο σημαντικοί εθνικοί ευεργέτες. > === Τα Ιωάννινα στο απόγειο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού === > Η σημαντικότατη πνευματική και εκπαιδευτική δραστηριότητα την εποχή εκείνη ήταν απόρροια της οικονομικής ευημερίας που η πόλη γνώρισε. Τα Ιωάννινα αποτέλεσαν το σημαντικότερο κέντρο του [|Νεοελληνικού Διαφωτισμού] μαζί με την Κωνσταντινούπολη και τα κέντρα του απόδημου Ελληνισμού στη Βιέννη και στο Βουκουρέστι. Ιωαννίτες ήταν οι ιδρυτές και των τεσσάρων ελληνικών τυπογραφείων της Βενετίας: του Νικολάου Γλυκύ, Ανδρέα Ιουλιανού, Νικολάου Σάρου και Δημητρίου Θεοδοσίου.[|[2]] Στον 17ο και 18ο αιώνα χτίστηκαν πολλες σχολές: η [|Επιφανείου] το 1647, η [|Μπαλάνειος] το 1676, η [|Μαρούτσιος] το 1742, η [|Καπλάνειος] τo 1805 και αργότερα η [|Ζωσιμαία Σχολή] το 1828 και άλλες. Οι σχολές αυτές αποτέλεσαν σημαντικά κέντρα στην ανάπτυξη του [|Νεοελληνικού Διαφωτισμού].[|[3]] Η Μπαλάνειος ιδρύθηκε από τον Μπαλάνο Βασιλόπουλο, (1684-1760) με χρήματα του ευεργέτη Μάνου Γκιούμα. Εδώ δίδαξαν σημαντικές προσωπικότητες του Ελληνικού Διαφωτισμού, όπως ο Βησαρρίων Μακρής (1675-1683), ο ιερέας Γεώργιος Σουγδουρής (1683-1714), ο ιερέας Αναστάσιος Παπαβασιλείου (1715 -?), ο ιερομόναχος [|Μεθόδιος Ανθρακίτης] (1715-?), ο μαθητής του [|Αθανάσιος Ψαλίδας] (1767-1829), ο μαθητής αυτού Ιωάννης Βηλαράς (1771-1823) και ο [|Κοσμάς Βαλάνος] (1731-1808), γιος του [|Μπαλάνου Βασιλόπουλου].[|[4]] Ο [|Αθανάσιος Ψαλίδας] με τη σειρά του ίδρυσε την Καπλάνειο Σχολή με χρήματα που δωρήθηκαν από τον πλούσιο έμπορο Ζώη Καπλάνη από τη Ρωσία. Ο Ψαλίδας εξόπλισε την Καπλάνειο με αξιόλογη βιβλιοθήκη και με εξοπλισμό πειραματικής φυσικής και χημείας που προκάλεσε την περιέργεια και καχυποψία του Αλή Πασά. Η Καπλάνειος λειτούργησε έως το 1820, όταν τα Σουλτανικά στρατεύματα μπήκαν στα Ιωάννινα. Στα Ιωάννινα φοίτησε και ο κληρικός και λόγιος [|Νεόφυτος Δούκας]. Τα σχολεία αυτά συνέχισαν τη Βυζαντινή παράδοση και συνέβαλαν αποφασιστικά στην αφύπνιση των υπόδουλων Ελλήνων. Το 1789 η πόλη έγινε έδρα της περιοχής (πασαλίκι) που έλεγχε ο [|Αλή πασάς], μουσουλμάνος αλβανικής καταγωγής από το [|Τεπελένι], ο οποίος είχε υπό τον έλεγχό του όλη την περιοχή της βορειοδυτικής Ελλάδας, την [|Θεσσαλία], τμήμα της [|Εύβοιας] και την [|Πελοπόννησο]. Κατά το διάστημα αυτό η πόλη γνώρισε το απόγειο της ακμής της. Από τότε έχει μείνει γνωστή η έκφραση ότι τα Ιωάννινα είναι «πρώτα στα άρματα, στα γρόσια και στα γράμματα». Ο [|Νεόφυτος Δούκας], λόγιος και κληρικός της εποχής, με υπέρογκο έργο, αναφέρει χαρακτηριστικά, με μια μικρή δόση υπερβολής: > Όσοι εχρημάτισαν Έλληνες συγγραφείς υπήρξαν ή Ιωαννίται ή μαθηταί της των Ιωαννίνων σχολής > > === Τα Ιωάννινα κατά την Επανάσταση του 1821 === > Το έτος που ξέσπασε η [|Επανάσταση] (1821), ο Σουλτάνος **Μαχμούτ Β΄** στην Κωνσταντινούπολη, θορυβημένος από την συνεχώς αυξανόμενη επιρροή του Αλή πασά και από πληροφορίες για πιθανή απόσχισή του από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, διέταξε τον αποκεφαλισμό του για προδοσία ενάντια στην Υψηλή Πύλη. Δυο χρόνια αργότερα δολοφονήθηκε από αξιωματούχους του Σουλτάνου στο νησί της λίμνης των Ιωαννίνων, όπου κατέφυγε για να αποφύγει τη θανατική καταδίκη. Στο Ίτς Καλέ, την ακρόπολη του κάστρου, υπάρχουν τα ερείπια του σεραγιού του Αλή Πασά, που καταστράφηκε από τον Οθωμανικό στρατό, το [|Φετίχιε τζαμί] κτισμένο το 1597, η μαρμάρινη βάση του τάφου του Αλή Πασά, κάποια διασωζώμενα παλιά τουρκικά κτίσματα, κυρίως μαγειρεία, πύργοι φρουρών, πυριδιταποθήκες, στάβλοι αλόγων και κάποια κανόνια από αυτά που ήταν τοποθετημένα γύρω από το φρούριο. Σώζεται επίσης ένας πύργος των Νορμανδών που είχε ενσωματωθεί με το σεράϊ του Αλή Πασά. Το εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων κτίστηκε το 1918 πάνω στο θησαυροφυλάκιο του Αλή Πασά. > > === Νεότερη και σύγχρονη ιστορία === Η Ζωσιμαία σχολή τον 19ο αιώνα. Το 1828 ιδρύεται η [|Ζωσιμαία Σχολή] με χορηγία των [|αδελφών Ζωσιμά] σε περίοδο δύσκολη για την πόλη. Τα Ιωάννινα δεν περιήλθαν εντός της επικράτειας του νεοσύστατου [|ελληνικού κράτους] (1832). Το 1869 μεγάλο μέρος της πόλης καταστράφηκε από πυρκαγιά, όμως ανακατασκευάστηκε γρήγορα. Ειδικά η αγορά κατασκευάστηκε με σχέδια του Γερμανού αρχιτέκτονα [|Χολτς], γενικό υπήρξε και το ενδιαφέρον των απόδημων Γιαννιωτών που συνέβαλλαν στη χρηματοδότηση για την ανέγερση πολλών ναών (Αγίου Νικολάου, Αγίας Μαρίνας κ.α.), σχολείων και άλλων κοινωφελών ιδρυμάτων. Στις 21 Φεβρουαρίου 1913 τα Ιωάννινα απελευθερώθηκαν κατά τους [|Βαλκανικούς Πολέμους] και ενσωματώθηκαν στο Ελληνικό Κράτος. Μετά τη [|Μικρασιατική καταστροφή] (1922) και την [|ανταλλαγή πληθυσμών], οι περισσότερες τούρκικες οικογένειες αποχώρησαν για την [|Τουρκία] και ταυτόχρονα εγκαταστάθηκαν στην πόλη των Ιωαννίνων πολλοί Έλληνες πρόσφυγες από τη [|Μικρά Ασία]. > Το 1944, κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, σχεδόν το σύνολο της Εβραϊκής κοινότητας της πόλης ([|Ρωμανιώτες]), εστάλησαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Πολωνία και τη Γερμανία, από τους οποίους ελάχιστοι επέστρεψαν. Πολλές μαρτυρίες αναφέρουν ότι η κοινότητα είχε προειδοποιηθεί από Χριστιανούς των Ιωαννίνων και από το ΕΑΜ για τον επερχόμενο εκτοπισμό. Ωστόσο, πρόσωπα με μεγάλη επιρροή, όπως ο έμπορος και θρησκευτικός παράγων Σαμπεθάι Καμπιλή, πίστευαν ότι μπορούσαν να εξαγοράσουν τους Γερμανούς εφοδιάζοντάς τους με ό,τι ζητούσαν, και προτίμησαν να παραμείνουν στην πόλη. Μερικοί Εβραίοι που φυγαδεύτηκαν διασώθηκαν από τον εκτοπισμό. Κατά τη Ρωμανιώτισα συγγραφέα Rae Dalven, "//η άμεση αιτία αυτής της τραγωδίας ήταν η ακούσια προδοσία ενός επίμονου και ισχυρογνώμονα θρησκευτικού ηγέτη [Καμπιλή]//."[|[5]] Στη σύγχρονη εποχή διατηρείται η Εβραϊκή Συναγωγή Ιωαννίνων. > Το [|1970] ιδρύθηκε το [|Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων] ενώ τα Ιωάννινα έχουν θέσει υποψηφιότητα για την ανάδειξή τους σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2021. > > == Αξιοθέατα και Μουσεία στα Ιωάννινα == To Βυζαντινό Κάστρο των Ιωαννίνων Τέμενος Ασλάν Πασά (τριπλό Μουσείο) Οθωμανική Βιβλιοθήκη, Iωάννινα Τάφος Αλή Πασά και Φετιχέ Τζαμί, Ιωάννινα Τα Ιωάννινα έχουν πλούτο αξιοθέατων και Μουσείων, με την επισήμανση, ότι λόγω της κυκλοφοριακής δυσχέρειας της πόλης και της χωροταξικής πολυδιάσπασης των αξιοθέατων, ο επισκέπτης δυσκολεύεται αρκετά να τα επισκεφθεί όλα. Τα πλέον αξιοσημείωτα αξιοθέατα είναι τα εξής[|[6]]: > Η [|Δημοτική Πινακοθήκη των Ιωαννίνων] **στεγάζεται από το 2000 στο νεοκλασικό κτίριο Πυρσινέλλα, το οποίο κτίστηκε το 1890. Ο Βασίλειος Πυρσινέλλας, ο οποίος διετέλεσε δήμαρχος Ιωαννίνων, διέθεσε ολόκληρη την κινητή και ακίνητη περιουσία του το 1958 στο δήμο Ιωαννιτών. Το 1960 δημιουργήθηκε η πρώτη Δημοτική Περιφερειακή Πινακοθήκη στην Ελλάδα, που κατ' αρχάς λειτούργησε στο κτίριο Μελά μέχρι τη μεταστέγασή του στη σημερινή της στέγη. Τα έργα της συλλογής της Πινακοθήκης ανήκουν στους μεγαλύτερους Νεοέλληνες, ζωγράφους και γλύπτες, τα οποία συγκεντρώθηκαν με αγορές και δωρεές από διάφορους συλλέκτες και καλλιτέχνες. Περιλαμβάνονται 500 περίπου έργα, πίνακες, σχέδια, χαρακτικά, εικόνες και γλυπτά.** >> **ΠΗΓΗ WIKIPEDIA** >> **ΜΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΑΣ Α1** > > =<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.8em;">Πάρος = > Η ** Πάρος ** είναι το τρίτο σε μέγεθος [|νησί] των [|Κυκλάδων] και βρίσκεται δυτικά της [|Νάξου], από την οποία τη χωρίζει στενός [|δίαυλος] πλάτους 3 περίπου [|μιλίων] , ενώ από τον [|Πειραιά] απέχει 90 ναυτικά μίλια. Έχει έκταση 196,308 [|τετραγωνικά χιλιόμετρα] και το μήκος των ακτών της είναι 118,5 χιλιόμετρα. Ο πληθυσμός του νησιού, κατά την απογραφή του [|2001], ήταν 12.853 κάτοικοι και κατά την απογραφή του 2011, 13.710. Η καίρια γεωγραφική θέση της Πάρου στο κεντρικό [|Αιγαίο], το σταυροδρόμι των θαλάσσιων δρόμων που συνδέουν την ηπειρωτική [|Ελλάδα] με τα νησιά του Αρχιπελάγους, τα [|μικρασιατικά] παράλια και ευρύτερα τη [|Μεσόγειο] , αποτέλεσε τη διαχρονική βάση για την ανάπτυξη του νησιού. > > ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Γεωγραφία <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > Η Πάρος έχει σχήμα ελλειψοειδές μειούμενο προς Βορρά. Ο περίπλους της είναι 35 μίλια. Αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς των Ελλήνων και όχι μόνο. Οι ακτές του νησιού, από τις οποίες άλλες σχηματίζουν όμορφες παραλίες (κυρίως στην ανατολική πλευρά του) και φυσικά λιμανάκια και άλλες είναι απότομες και βραχώδεις, είναι περισσότερο διαμελισμένες στη βόρεια πλευρά του. Εκεί σχηματίζεται ο μεγάλος κόλπος της [|Νάουσας], ένα από τα πιο γραφικά λιμάνια του Αιγαίου. Οι άλλοι δύο μεγάλοι κόλποι του νησιού βρίσκονται στα δυτικά ( [|Παροικιά] ) και στα ανατολικά (Μάρμαρα). Τα κυριότερα [|ακρωτήρια] της Πάρου είναι: ο Άγιος Φωκάς [|[1]] στον λιμένα της Παροικιάς όπου υπάρχει [|φάρος], ο Κόρακας [|[2]] στο βόρειο άκρο όπου υπάρχει ο παραδοσιακός πέτρινος [|φάρος] χτισμένος το 1887, ο Τούρχος (ή Τούρκος), ανατολικά του προηγουμένου, η Αγριά, ΒΑ. άκρο, ακριβώς απέναντι της Νάξου, η Σταφίδα, η Βίγλα, και ο Πύργος ή Πυργάκι, ανατολικά-νοτιοανατολικά, και ο Μαύρος κάβος, το νοτιότερο άκρο. > > > > Πλησίον της νήσου βρίσκονται πλείστες νησίδες και σκόπελοι, όπως οι επικίνδυνες [|Πόρτες Πάρου], ο Άγιος Σπυρίδωνας, το Δροσονήσι, το Μακρονήσι, η Γλαροπόδα, το Πατερονήσι, το Φίτζι και το Εβραιόκαστρο (ή Βριόκαστρο). > > > > Κυριότεροι [|λιμένες] της Πάρου είναι: της Παροικιάς, της Νάουσας (αρχαία Αργούσα, πολεμικός λιμένας) μεταξύ των Ακρωτηρίων Κόρακα και Τούρχου, και ο λιμένας του Δρυός καλούμενος και Πόρτο Τρίο, νότια. Άλλοι μικρότεροι [|όρμοι] είναι του Φιλιζίου προς Α., του Κεφάλου προς Δ., του Πίσω Λιβαδιού, ΝΑ., και της Αλυκής ΝΔ. Οι παραλίες του νησιού είναι ιδανικές για όλους καθώς υπάρχουν και απομονωμένες και οργανωμένες αντίστοιχα, με βράχια ή αμμουδιά. > > Εσωτερικά το νησί διασχίζεται από Β προς Ν από τέσσερα γυμνά όρη, των οποίων υψηλότερες κορυφές είναι ο Προφήτης Ηλίας (776 μ.), η Μάρπησσα και ο Στρούμπουλας (730 μ.). Πηγαία νερά δεν έχει πολλά και τα περισσότερα υφιστάμενα βρίσκονται στην περιοχή του Δρυού. > > Το έδαφος του νησιού είναι πετρώδες και αποτελείται από [|γρανίτες], [|ασβεστολιθικά πετρώματα] ( [|μάρμαρα] ), [|γνευσίους] και μαρμαρυγίες. Το παριανό μάρμαρο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα ως το καλύτερο της Ελλάδας. Σε μικρή ποσότητα υπάρχει επίσης [|μαγγάνιο], το οποίο οι Παριανοί το εκμεταλλεύονταν ως το [|1960] στα ορυχεία των Θαψανών. > > === Κλίμα [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">
 * 1) Το //[|Βραυρώνιον]//, το οποίο ήταν ένα από τα πιο παλιά ιερά της Ακρόπολης. Χτίστηκε ίσως το 459 π.Χ.. Λείψανά του σώζονται στη ΝΑ γωνία των Προπυλαίων. Ήταν αφιερωμένο στη Βραυρωνία Αρτέμιδα.
 * 2) Το [|άγαλμα της Αθηνάς Προμάχου], έργο του [|Φειδία] (450 π.Χ.) από τη //δεκάτη// των λαφύρων που πήραν οι Αθηναίοι μετά τη [|μάχη του Μαραθώνα]. Στη θέση του κολοσσιαίου αυτού χάλκινου αγάλματος σώζονται ακόμα ίχνη του βάθρου του.
 * 3) Το [|Αρρηφόριον], κατοικία των Αρρηφόρων, δύο μικρών κοριτσιών που ήταν υπεύθυνα για τη μεταφορά των Ιερών Σκευών κατά τα [|Αρρηφόρια] καθώς και για την ύφανση του Πέπλου της Αθηνάς, που παραδιδόταν κατά τα Παναθήναια.
 * 4) Το [|βάθρο του Αγρίππα].
 * 5) Ανάμεσα σ' όλα αυτά ένα ρωμαϊκό κτίσμα: ο [|Ναός της Ρώμης και του Αυγούστου] στην ανατολική πλευρά του Παρθενώνα. Χτίστηκε μεταξύ 17 - 10 π.Χ. προς τιμήν της θεάς Ρώμης και του αυτοκράτορα [|Αυγούστου], τον οποίο οι Ρωμαίοι λάτρευαν ως θεό.
 * **[|Αρχαιολογικό μουσείο Ιωαννίνων]**, Πλατεία Λιθαρίτσια. Περιλαμβάνει αρχαιολογικά ευρήματα και των 4 νομών της Ηπείρου. Ανακαινίσθηκε τα έτη 2008-2010 και έχει πλέον ποιοτική εργονομική διάταξη εκθεμάτων. Με την ίδρυση των νέων αρχαιολογικών Μουσείων Άρτας, Νικόπολης (Πρέβεζα) και Ηγουμενίτσας, τίθεται πλέον στο τραπέζι το ερώτημα της επιστροφής όλων των εκθεμάτων των άλλων Νομών, πλην αυτών του Νομού Ιωαννίνων.
 * [|Κάστρο Ιωαννίνων]//**: Περιέχει το [|Φετιχέ Τζαμί], τον [|Τάφο του Αλή Πασά] και το Βυζαντινό Μουσείο, όπως και την αίθουσα έκθεσης Αργυροχρυσοχοΐας. Το Φετιχέ Τζαμί το έτος 2012 δεν είναι επισκέψιμο. Το όνομά του σημαίνει** Τζαμί της Κατάκτησης'// και χτίστηκε το [|1430] πάνω στα ερείπια ενός βυζαντινού ναού. Αρχικά ήταν ξύλινο, μετά όμως το [|1611] ξαναχτίστηκε πέτρινο. Την τελική μορφή την πήρε από τον Αλή Πασά το [|1795].
 * **[|To Bυζαντινό Μουσείο]:** Στεγάζεται σε κτίριο που ανοικοδομήθηκε στα ερείπια του σεραγιού του Αλή -Πασά, το οποίο καταστράφηκε ολοκληρωτικά το [|1870] από πυρκαγιά. Το Μουσείο εγκαινιάστηκε το [|1995] με σκοπό να διαφυλάξει τα ευρήματα της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου, που χρονολογικά καλύπτουν την παλαιοχριστιανική, βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο. Επίσης το Μουσείο, εκτός από την έκθεση των συλλογών του, αποτελεί και πολιτιστικό κέντρο, αφού φιλοξενεί μουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις, περιοδικές εκθέσεις κλπ. Στις συλλογές του περιλαμβάνονται παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά γλυπτά, ευρήματα από την Άρτα, κεραμικά, βιβλία, Χριστιανικές εικόνες και αξιόλογη συλλογή αργυροχοΐας.
 * **[|Τέμενος Ασλάν Πασά]** (έτος 1618). Σήμερα στεγάζει το τριπλό Δημοτικό Μουσείο. Ελληνικό Τμήμα, Εβραϊκό Τμήμα και Μουσουλμανικό τμήμα. Το **Δημοτικό Μουσείο** στεγάζεται στο Ασλάν Τζαμί, που βρίσκεται στην Ακρόπολη των Ιωαννίνων εντός του Κάστρου, που χτίστηκε το 1618 από τον Ασλάν πασά. Στο Μουσείο εκτίθενται τοπικές ενδυμασίες, υφαντά, ξυλόγλυπτα, είδη αργυροχοΐας και άλλα, ενώ το έκθεμα που ξεχωρίζει είναι το Δαμασκηνό σπαθί του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Επίσης στον περίβολο του μουσείου σώζονται τάφοι επιφανών Τούρκων, καθώς επίσης και ο τάφος του Ασλάν πασά. Ακόμη έξω από το Μουσείο βρίσκονται κανόνια και μπάλες της εποχής εκείνης.
 * **Το [|Μουσείο Φωτίου Ραπακούση]:** Βρίσκεται στο κτιριακό συγκρότημα του Τεμένους Ασλάν Πασά, στη βορειοδυτική ακρόπολη του κάστρου των Ιωαννίνων. Ο Δήμος Ιωαννιτών, με αμοιβαία σχέση παραχώρησης μεταξύ αυτού και του συλλέκτη, φιλοξενεί τη συλλογή στους χώρους του, από το 2000. Το ενέταξε έτσι στο πολιτιστικό δυναμικό του και λειτουργεί σήμερα παράλληλα με το Δημοτικό Λαογραφικό & Εθνογραφικό Μουσείο, το οποίο στεγάζεται μέσα στο Ασλάν Τζαμί. Ολόκληρη η συλλογή περιλαμβάνει 6.000 αντικείμενα, που κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες: Όπλα με τα εξαρτήματά τους, κοσμήματα του 18ου και του 19ου αιώνα, Διάφορα, Κεραμικά (ισλαμικής τέχνης, αγγειοπλαστικής τέχνης του ελληνικού χώρου, Τσανάκ Καλέ)
 * **[|Οθωμανική Βιβλιοθήκη]**, μη επισκέψιμο εγκαταλελειμμένο κτίριο.
 * **[|Οικία Χουσεΐν Ματέι]** ή οικία Δεσπότη. Σήμερα είναι ερείπιο.
 * **[|Οθωμανικό Τέμενος Βελή Πασά]**
 * **Μουσείο Προεπαναστατικής Περιόδου**
 * Ιστορικό Κέντρο των Ιωαννίνων
 * **Στοά Λούλη:** Στο εμπορικό αυτό κέντρο συνυπήρχαν, για πολλά χρόνια, οι τρεις θρησκευτικές εθνότητες της πόλης, Χριστιανοί, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι. Αρχικά η Στοά λειτουργούσε ως χάνι και στη συνέχεια μετατράπηκε σε εμπορικό κέντρο.
 * [[image:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/el/thumb/d/d1/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%BF_%CE%98%CE%AD%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF_%CE%94%CF%89%CE%B4%CF%8E%CE%BD%CE%B7%CF%82_JPG.JPG/328px-%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%BF_%CE%98%CE%AD%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF_%CE%94%CF%89%CE%B4%CF%8E%CE%BD%CE%B7%CF%82_JPG.JPG width="328" height="228" link="https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%BF_%CE%98%CE%AD%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF_%CE%94%CF%89%CE%B4%CF%8E%CE%BD%CE%B7%CF%82_JPG.JPG"]]
 * [|Αρχαία Δωδώνη]
 * [|Αρχαία Δωδώνη]
 * Το **[|σπήλαιο Περάματος]** βρίσκεται σε απόσταση τεσσάρων μόλις χιλιομέτρων από το κέντρο της πόλης των Ιωαννίνων.
 * Η αρχαία [|Δωδώνη], με το καλά διατηρημένο αρχαίο θέατρό της, βρίσκεται 22χλμ νοτίως των Ιωαννίνων.

Οι Λεύκες της Πάρου χιονισμένες > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Ανεμόμυλος στην Παροικιά > Το κλίμα του νησιού είναι ήπιο ,όπως και στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων ,δηλαδή εύκρατο, ξηρό, με ήπιους χειμώνες και λίγες βροχοπτώσεις. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι περίπου 18 βαθμούς Κελσίου, ενώ, από το Μάιο ως το Σεπτέμβριο, η θερμοκρασία ανεβαίνει αρκετά. Κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, για 20-30 μέρες περίπου, τη ζέστη του καλοκαιριού μετριάζουν τα [|μελτέμια], των "//ετησίων//" όπως αναφέρονταν από τους αρχαίους Έλληνες, που φυσούν με ένταση 5-7, πολλές φορές φτάνουν και τα 8-9 μποφόρ κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ το βράδυ καταλαγιάζουν. > > === Χλωρίδα και πανίδα [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > Η [|χλωρίδα] του νησιού είναι πλούσια: στην παραθαλάσσια ζώνη συναντάται ο κρίνος της θάλασσας, ο αμάραντος, διάφορα αγκάθια και το κρίταμο. Στα πεδινά φύονται φίδες, σχινάρια, [|κέδροι], ρείκια κ.α., ενώ στις ημιορεινές και ορεινές εκτάσεις συναντάται επιπλέον [|φασκόμηλο] , [|ρίγανη] , [|μάραθο] , δεντρολίβανο, [|κυκλάμινα] και [|ανεμώνες]. Στη βλάστηση της Πάρου κυριαρχούν τα αρμυρίκια, τα [|κυπαρίσσια], τα [|πεύκα] , οι [|χαρουπιές] , οι αροκάριες, τα [|αμπέλια] , οι [|συκιές] , οι [|ελιές] κ.α. Τα αμπέλια μάλιστα παράγουν δύο τοπικές ποικιλίες κρασιού, τη μανδηλαριά (κόκκινο)και τη μονεμβασιά(λευκό), που είναι Π.Ο.Π. > > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;">  Βοσκότοπος της ΝΑ Πάρου > Οι υγρότοποι της Πάρου προσθέτουν ψηφίδες φυσικής ομορφιάς στο τοπίο, πλουτίζουν τη χλωρίδα της και αποτελούν ζωτικό χώρο για τα μεταναστευτικά πουλιά. Συναντώνται στις Κολυμπήθρες Νάουσας, στη Σάντα Μαρία, στον Μώλο, στη Χρυσή Ακτή, στην Αλυκή, στον Κάμπο και στα Λιβάδια Παροικιάς. Καλλιέργειες υπάρχουν σε πεζούλες στις πλαγιές των λόφων και σε αρκετές πεδινές εκτάσεις. Το νησί παράγει εξαιρετικής ποιότητας [|λάδι], [|πατάτες] , [|κρασιά] , κηπευτικά, [|φρούτα] και [|δημητριακά]. ΄ Ένα από τα πιο ιδιαίτερα φυτά των Κυκλάδων που συναντάμε συχνά και στην Πάρο είναι και η κάπαρη. > > Η γεωγραφική θέση της Πάρου την καθιστά πολύ σημαντικό τόπο διαβίωσης μίας πλούσιας ορνιθοπανίδας. Περισσότερα από 200 διαφορετικά είδη πουλιών φιλοξενούνται στο νησί. Από αυτά ορισμένα είναι ενδημικά, ενώ τα περισσότερα είναι μεταναστευτικά και χρησιμοποιούν την Πάρο ως ενδιάμεσο σταθμό των ταξιδιών τους την άνοιξη και το φθινόπωρο. Στα πουλιά που συναντώνται στην Πάρο περιλαμβάνονται ο [|Αρτέμης] (Calonectris diomedea), ο [|Κορμοράνος] (Phalacrocorax carbo), ο [|Μικροτσικνιάς] (Ixobrychus minutus) και το [|Βραχοκιρκίνεζο] (Falco tinnunculus). > > Στην ορνιθοπανίδα της Πάρου περιλαμβάνονται επίσης και ορισμένα σπάνια ή απειλούμενα με εξαφάνιση είδη, όπως ο [|Θαλασσοκόρακας] (Phalacrocorax aristotelis), ο [|Πορφυροτσικνιάς] (Ardea purpurea), η [|Χαλκόκοτα] (Plegadis falcinellus), ο [|Λιβαδόκιρκος] (Circus pygargus), η [|Αετογερακίνα] (Buteo rufinus), ο [|Σπιζαετός] (Hieraaetus fasciatus), ο [|Μαυροπετρίτης] (Falco eleonorae), η [|Πετροτριλίδα] (Burhinus oedicnemus), ο [|Αιγαιόγλαρος] (Larus audouinii) κ.α. > > Στην κατάφυτη κοιλάδα, κοντά στα Ψυχοπιανά, τους καλοκαιρινούς μήνες εμφανίζεται ένα είδος πεταλούδας που την ημέρα μένει ακίνητη πάνω στους κορμούς των δέντρων και στους βράχους, ενώ κατά το απόγευμα ανεβαίνει στα φυλλώματα. Το Σεπτέμβριο, οι θηλυκές πεταλούδες εγκαταλείπουν την κοιλάδα, ταξιδεύοντας μόνο νύχτα, και πηγαίνουν σε περιοχές με θαμνώδη βλάστηση, όπου γεννάνε τα αβγά τους και πεθαίνουν. > > Στην Πάρο λειτουργεί από το [|1995] ο Σύλλογος Περίθαλψης και Προστασίας Άγριων Ζώων "Αλκυόνη", ο οποίος έχει ως σκοπό την περισυλλογή, θεραπεία και επανένταξη στη φύση των αγρίων ζώων της ελληνικής πανίδας που για κάποιο λόγο (παράνομο κυνήγι κυρίως, αλλά και μολύνσεις, ατυχήματα κ.α.) έχουν ανάγκη περίθαλψης. Ο σύλλογος λειτουργεί αποκλειστικά με τη βοήθεια εκατοντάδων εθελοντών απ' όλο τον κόσμο, και οι εγκαταστάσεις του φιλοξενούνται σε κτήμα 12,60 στρεμμάτων στην περιοχή Καμάρες που παραχωρήθηκε από την Ιερά Μονή Λογγοβάρδας [|[3]]. Στο νησί επίσης συναντάει κανείς μια μικρή ποικιλία άγριων μανιταριών από τα τέλη Νοεμβρίου μέχρι και τις αρχές Μαρτίου ανάλογα με τη συχνότητα των βροχοπτώσεων του τρέχοντος έτους. > > Αναφορικά το σπανιότερο αλλά και καλύτερο ποιοτικά είναι ο Αγκαθίτης (αρκετά σκληρό και χρώματος καφετί). Ο κοκκινοαμανίτης είναι πιο κοινό αλλά επίσης αρκετά νόστιμο και ο γλυστρίτης. > > ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Τα ονόματα της αρχαίας Πάρου <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > Το όνομα Πάρος δεν είναι το μόνο που χρησιμοποιήθηκε στα αρχαία χρόνια για την ονοματοδότηση του φερώνυμου κυκλαδικού νησιού. Τα ονόματα αυτά έχει καταγράψει ο Αλεξανδρινός γραμματικός Νικάνωρ (2ος αι. π.Χ.) στο έργο //Μετονομασίαι//και διέσωσε γραμματειακά ο Στέφανος ο Βυζάντιος στα //Εθνικά// του: > > > Το εθνικό όνομα των κατοίκων του νησιού ήταν //Πάριος// και απαντάται στον Πίνδαρο και τον Ηρόδοτο. Ως προς την ετυμολογία του ονόματος //Πάρος// μαθαίνουμε από τον Στέφανο τον Βυζάντιο, πως ο Καλλίμαχος ο γραμματικός υποστήριζε πως οφείλεται στον Αρκάδα οικιστή του νησιού Πάρο τον Παρράσιο, άποψη που δεχόταν και ο [|Αριστοτέλης][|[4]]. > > > ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Ιστορία <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > βλ. [|Ιστορία της Πάρου] > > === Τα αρχαία λατομεία [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > Τα αρχαία λατομεία της Πάρου βρίσκονται στη θέση «Μαράθι» σε απόσταση περίπου 5 χλμ από την πρωτεύουσα Παροικία. Τα λατομεία αυτά είναι γνωστά από το εξαιρετικής ποιότητας λευκό [|μάρμαρο], την «Παρία λίθο», που εξορυσσόταν εκεί από τον 7ο π.Χ. αιώνα και ήταν πηγή πλούτου για το νησί της Πάρου. Από το μάρμαρο αυτό έχουν κατασκευαστεί πασίγνωστα γλυπτά όπως η [|Αφροδίτη της Μήλου], ο [|Ερμής του Πραξιτέλους] και η [|Νίκη της Σαμοθράκης]. Είναι επίσης γνωστό ως "λυχνίτης", ονομασία που οφείλεται είτε στη μεγάλη του διαύγεια και καθαρότητα, είτε στον τρόπο εξόρυξής του από τη γη (με τη χρήση λύχνων). Η λειτουργία των λατομείων σταμάτησε στους Βυζαντινούς χρόνους και επαναλήφθηκε στην εποχή της κυριαρχίας των Φράγκων στο νησί, με το μάρμαρο να κατευθύνεται προς πολλά σημεία της Ευρώπης και κυρίως τη Βενετία. Η εκμετάλλευση του μαρμάρου αρχίζει και πάλι τον 19ο αιώνα από την Γαλλική Εταιρεία Μαρμάρου και από το 1878 αναλαμβάνουν τη λειτουργία των λατομείων Βέλγοι για σύντομο χρονικό διάστημα τριών ετών. Στη συνέχεια η εκμετάλλευση των λατομείων περνά στον έλεγχο εταιρειών Ελληνικών συμφερόντων και συνεχίζεται για κάποια ακόμα χρόνια σε πιο χαλαρούς ρυθμούς, Στη συνέχεια η λειτουργία των λατομείων διακόπτεται οριστικά, πιθανότατα γιατί η φλέβα του άριστης ποιότητας μαρμάρου φαίνεται πλέον να εξαντλείται. > > Στην περιοχή σήμερα σώζονται ερείπια κτηρίων υποδομών που είχαν κατασκευαστεί από τη Γαλλική Εταιρεία. Επίσης υπάρχουν δυο στοές σε σχετικά επισκέψιμη κατάσταση αν και η έντονη κλίση τους δημιουργεί δυσκολίες. Η νότια στοά του λατομείου είναι πιο δύσκολα επισκέψιμη και αποτελεί το αρχαίο τμήμα του. Στην είσοδο σώζεται τμήμα αρχαίου ελληνιστικού ανάγλυφου αφιερωμένου στις [|Νύμφες]. Η βόρεια στοά του λατομείου δημιουργήθηκε από τη Γαλλική εταιρία. > > === Προϊόντα [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > Στην [|αρχαιότητα] σπουδαία προϊόντα της Πάρου ήταν τα [|σύκα], τα [|πεπόνια] και οι παριανές πίτες. Συγκεκριμένα ο περίφημος Παριανός σατυρικός ποιητής [|Αρχίλοχος], όταν πήγε στη Θάσο, δεν μπορούσε να ξεχάσει τα μαύρα σύκα τα λεγόμενα "//αιμώνια//", που ήταν παραγωγή της Πάρου. Ο δε [|Αθήναιος] μνημονεύει τα πεπόνια της Πάρου που τα ονόμαζε "//σικυούς σπερματίες//". Ο δε Πλίνιος αναφέρει ότι στην Πάρο υπήρχε ένα δάσος του οποίου τα δένδρα δεν καρποφορούσαν, τα δε αλιεύματα πέριξ της Πάρου ήταν περισσότερο αλμυρά από τα συνήθη. Επίσης ο ίδιος αναφέρει και το αξιοπερίεργο ότι στην Πάρο υπήρχε κάποιος "λίθος", (χώμα;), από τον οποίο εξαγόταν ένας χυμός, (πιθανόν με βρασμό), που χρησίμευε ως θεραπευτικό φάρμακο. Άλλα προϊόντα της εποχής εκείνης ήταν τα παριανά ιμάτια που ήταν πορφυροβαφή, τα καλούμενα "//βεύδεα//". Κυρίως όμως ήταν τα λευκά μάρμαρα που μαζί με της Νάξου και της Πεντέλης συντέλεσαν στη δόξα της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής. Διάσημοι ήταν οι Παριανοί αγαλματοποιοί [|Σκόπας] και [|Αγοράκριτος], εφάμιλλοι του [|Φειδία] , καθώς και οι ζωγράφοι [|Νικάνωρ] και [|Αρκεσίλαος]. > > Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι, οι Παριανοί, ασχολούνται κυρίως με την αλιεία, γεωργία, κτηνοτροφία και τον τουρισμό. Τα προϊόντα της Πάρου είναι ποικίλα και άριστης ποιότητας. Παράγει ετησίως μεγάλες ποσότητες οίνου με συνέπεια να έχει μικρές βιομηχανικές μονάδες οινοποιίας και ουζοποιίας,-και συγκεκριμένα την περιβόητη ¨σούμα¨- καθώς και την περίφημη παριανή γραβιέρα, λάδι και σύκα, περισσότερο για τις ανάγκες των κατοίκων. Ευφορότερες περιοχές είναι της Παροικίας και της Μάρπησσας. Το μέλι είναι ένα ακόμα προϊόν της Πάρου. Επίσης η Πάρος έχει αξιόλογα [|ορυκτά], μεταξύ των οποίων πρωτεύουσα θέση έχει το ονομαστό //χιονόλευκο// [|μάρμαρο της Πάρου]. > > ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Διοίκηση <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > Διοικητικά η Πάρος, πριν από την ένταξή της στο " [|σχέδιο Καποδίστριας] ", ήταν χωρισμένη σε 8 κοινότητες (Αρχιλόχου, Μάρπησσας, Νάουσσας, Παροικιάς, Κώστου, Αλυκής, Αγκαιριάς και Λευκών). Σήμερα βρίσκεται κάτω από τη διοίκηση ενός και μόνο δήμου, Δήμος Πάρου, που έχει έδρα την πρωτεύουσα του νησιού την [|Παροικιά]. > > === Δήμος Πάρου [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > ||||= ** [|Δήμος] ** || > |||| || > **Έμβλημα** || || > ||||= || > || ** [|Χώρα] ** ||  [|Ελλάδα] || > || ** [|Έδρα] ** || [|Παροικιά] || > || **Διοίκηση** || || > || • ** [|Δήμαρχος] ** || Μάρκος Κωβαίος || > || **Διοικητική διαίρεση** || || > || • ** [|Αποκ. διοίκηση] ** || [|Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου] || > || • ** [|Περιφέρεια] ** || [|Νοτίου Αιγαίου] || > || • ** [|Περιφ. ενότητα] ** || [|Πάρου] || > || ** [|Διαμέρισμα] ** || [|Νησιά Αιγαίου] || > || ** [|Νομός] ** || [|Δωδεκανήσου] || > || **Έκταση** || 196,3 [|km2] || > || **Πληθυσμός** || 13.715 ( [|απογραφή] [|2011] ) || > Ο δήμος Πάρου έχει (πραγματικό) πληθυσμό 12.853 κατοίκους. Στο δήμο περιλαμβάνονται: > > > Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το [|Πρόγραμμα Καλλικράτης] ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 2.29.Γ. αυτού. > > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">
 * α)το όνομα //Πάρος// δεν απαντά στον [|Όμηρο] ούτε στις πινακίδες της γραμμικής γραφής Β', ενώ πρώτη γραμματειακή της μνεία είναι στον Ομηρικό Ύμνο //Εις Απόλλωνα//, έργο του 7ου αιώνα π.Χ. και στον //Ύμνο εις Δήμητραν//.
 * β) Η //Πακτία// μαρτυρείται μόνο από τον Στέφανο τον Βυζάντιο. Ο Salmasius θεωρεί τον τύπο αυτό αντιγραφικό λάθος και το διορθώνει σε //Επακτία// Επάκτιος είναι αυτός που //κείται επί της ακτής//, ο //παραλιακός//. Επομένως το όνομα ξεκίνησε από την παραλιακή πόλη του νησιού και επεκτάθηκε σε όλο το νησί. Ο [|Αύγουστος Μάινεκε] επιλέγει τη διόρθωση της //Πακτίας// σε //Πλατεία//, τοπωνύμιο οφειλόμενο στην αναφορά του Πλίνιου, ο οποίος συνδέει το περιγραφικό τοπωνύμιο με το σχήμα του εδάφους. Ο Αθανάσιος Βερτσέτης, το Πακτία το συνδέει με το ρήμα //πακτόω, δηλαδή στερεώνω, ασφαλίζω, δηλαδή την ασφαλή τοποθεσία.//
 * γ) Η //Δημητριάς// από τη θεά Δήμητρα, η λατρεία της οποίας μαρτυρείται στο νησί από τον ομηρικό ύμνο στη Δήμητρα, τον Ηρόδοτο, τον Παυσανία, από αρχαίες επιγραφές, και νομίσματα που έχουν βρεθεί στο νησί και απεικονίζουν ένα σιτάρι [|[5]]
 * δ) Η //Ζάκυνθος//, όνομα που έλαβε από Ζακύνθιους αποίκους που εγκαταστάθηκαν στο νησί στα πρώιμα ιστορικά χρόνια [|[6]]
 * ε) Η //Υρία// (και Υρίη), λέγεται η Πάρος στο Στέφανο τον Βυζάντιο. //Υρία// λεγόταν και η Ζάκυνθος και έτσι είναι πιθανό να ήλθε αυτή η ονομασία μαζί με την ονομασία //Ζάκυνθος//
 * στ) Η //Υλήεσσα//, ονομασία αναφερόμενη από τον Νικάνορα τον Γραμματικό. Από το κοινό όνομα //ύλη//, δηλαδή δάσος, δηλώνει τον δασώδη τόπο, όπως ήταν η ιόνιος Ζάκυνθος [|[7]]
 * = **Δήμος Πάρου** ||
 * ** [|Δ.δ. Πάρου] ** [ 5.812 ]: η [|Πάρος (πόλη)] [ 4.522 ], ο [|Άγιος Σπυρίδων] (νησίδα) [ 0 ], ο [|Άγιος Χαράλαμπος] [ 8 ], τα [|Βουνιά] (Δ.δ. Πάρου) [ 23 ], ο [|Βουτάκος] (τ. η Βουτάκου, Δ.δ. Πάρου) [ 52 ], τα [|Γλυσίδια] [ 65 ], ο [|Έλητας] [ 112 ], τα [|Κακάπετρα] [ 178 ], το [|Καλάμιον] [ 115 ], οι [|Καμάρες] [ 99 ], ο [|Κάμπος] [ 126 ], οι [|Κουκουμαυλές] (τ. ο Κουκουμαλεύς) [ 30 ], το [|Κρωτήρι] [ 84 ], η [|Μονή Χριστού Δάσους] [ 32 ], ο [|Παράσπορος] [ 39 ], η [|Πούντα] [ 76 ], το [|Σαρακίνικο] [ 127 ], οι [|Σωτήρες] [ 96 ] και το [|Χωριουδάκι] (τ. το Χωριδάκι) [ 28 ]
 * ** [|Δ.δ. Αγκαιριάς] ** [ 981 ]:, η [|Αγκαιριά] [ 271 ], ο [|Άγιος Ιωάννης Τρυπητής] [ 25 ], η [|Αλυκή] [ 504 ], η [|Ανερατζά] [ 1 ], ο [|Βουτάκος] (Δ.δ. Αγκαιριάς) [ 19 ], η [|Γλαρόμπουτα] [ 35 ], το [|Καμάριον] [ 72 ], η [|Μακριά Μύτη] [ 27 ], η [|Μονή Αγίων Θεοδώρων] [ 27 ], το [|Παντερονήσι] [ 0 ]
 * ** [|Δ.δ. Αρχιλόχου] ** [ 910 ]: τα [|Μάρμαρα] [ 543 ], ο [|Άγιος Νικόλαος] [ 4 ], οι [|Γλυφάδες] [ 8 ], ο [|Μώλος] [ 28 ], ο [|Πρόδρομος] [ 311 ] και τα [|Τσουκαλιά] (τ. τα Τσουκάλια) [ 16 ]
 * ** [|Δ.δ. Κώστου] ** [ 374 ]: ο [|Κώστος] [ 235 ], το [|Ιστέρνι] [ 64 ] και το [|Μαράθι] [ 75 ]
 * ** [|Δ.δ. Λευκών] ** [ 765 ]: οι [|Λεύκες] [ 519 ], το [|Άσπρο Χωριό] [ 166 ], τα [|Βουνιά] (Δ.δ. Λευκών) [ 44 ], τα [|Γλυφά] [ 33 ] και η [|Λαγκάδα] [ 3 ]
 * ** [|Δ.δ. Μαρπήσσης] ** [ 984 ]: η [|Μάρπησσα] [ 519 ], το [|Δρυονήσι] (νησίδα) [ 0 ], ο [|Δρυός] [ 201 ], το [|Μακρονήσι] (νησίδα) [ 0 ], το [|Πίσω Λιβάδι] [ 79 ], το [|Πυργάκι] [ 65 ], ο [|Τζάνες] [ 35 ], ο [|Τούρλος] [ 23 ], ο [|Τσουκαλάς] [ 14 ], η [|Χρυσή Ακτή] [ 48 ]
 * ** [|Δ.δ. Ναούσης] ** [ 3.027 ]: η [|Νάουσα] [ 2.316 ], η [|Αγία Καλή] (νησίδα) [ 0 ], ο [|Άγιος Ανδρέας] [ 52 ], ο [|Άγιος Αρτέμιος] (νησίδα) [ 0 ], ο [|Αμπελάς] [ 147 ], το [|Γαϊδουρονήσι] (νησίδα) [ 0 ], ο [|Γαλιάτσος] (νησίδα) [ 0 ], η [|Γλαροπούντα] (νησίδα) [ 0 ], το [|Εβριόκαστρο] (νησίδα) [ 0 ], οι [|Καμάρες] [ 147 ], οι [|Κολυμπήθρες] [ 29 ], η [|Λάγκερη] [ 66 ], τα [|Λιβάδια] [ 83 ], το [|Μαυρονήσι] (νησίδα) [ 0 ], το [|Μικρονήσι] (νησίδα) [ 0 ], η [|Μονή Αγίου Αντωνίου] [ 33 ], η [|Μονή Λογγοβάρδας] [ 37 ], η [|Ξιφάρα] [ 63 ], το [|Παντερονήσιο] (νησίδα) [ 0 ], τα [|Πρωτόργια] [ 54 ], το [|Τεταρτονήσι] (νησίδα) [ 0 ], το [|Τηγάνι] (νησίδα) [ 0 ], ο [|Τούρλος] (νησίδα) [ 0 ], το [|Φιλίδι] (νησίδα) [ 0 ] και οι [|Φοίνισσες] (νησίδα) [ 0 ]

Η γραφική πλατεία του Κώστου > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Το γραφικό λιμανάκι της Νάουσας > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Μουσείο Γλυπτικής στη Μάρπησσα

> ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Παραλίες της Πάρου <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Ηλιοβασίλεμα στην Πάρο > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Ένα από τα λιμανάκια της Νάουσας > Η Πάρος είναι σημαντικός τουριστικός προορισμός και έχει σημαντικό αριθμό παραλιών κάποιες από τις οποίες είναι: > > === Βορειοδυτική πλευρά [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > Λιβάδια, Κριός, Μαρτσέλο, Σουβλιά, Καμίνια (ή Καμινάκια), Άγιος Φωκάς (Παροικιά), Μοναστήρι, ή παραλία Αγίου Ιωάννη, Κολυμπήθρες > > === Βορειοανατολική πλευρά [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > Πιπέρι, Άγιοι Ανάργυροι, Λάγγερη, Σάντα Μαρία, Μικρή Σάντα Μαρία, Αμπελάς, Γλυφάδες, Φιλίζι > > === Νοτιοανατολική πλευρά [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > Τσουκαλιά, Μώλος, Καλόγερος, Πίσω Λιβάδι, Λογαράς, Πούντα, Νέα Χρυσή Ακτή, ή Τσερδάκια, Χρυσή Ακτή, Δρυός, Λωλαντώνης, Γλύφα, Μπουτάρη > > === Νοτιοδυτική πλευρά [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === > Φάραγγας, Πίσω Αλυκή, Αγ. Νικόλάος Αλυκής, Βουτάκος, Πούντα (απέναντι από την Αντίπαρο), Αγία Ειρήνη, Παρασπόρος, Δελφίνι, Όρμος του Μπέη > > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Μαρίνα - αλιευτικό καταφύγιο Πάρου > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Οι επικίνδυνες ξέρες [|Πόρτες Πάρου] όπου σημειώθηκε το [|ναυάγιο του Σάμινα]. > ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Πολιτισμός <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > Κάθε χρόνο το δεκαπενταύγουστο γίνεταιι λιτανεία της εικόνας της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής με τη συμμετοχή κόσμόυ από όλο το νησί.Το Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό πάρκο Πάρου διοργανώνει από το 2009 [|[8]] το «Φεστιβάλ στο Πάρκο», ένα θερινό πρόγραμμα πολιτιστικών, αθλητικών και περιβαλλοντικών εκδηλώσεων στις εγκαταστάσεις του, το οποίο έχει διάρκεια από τον Ιούνιο έως και τον Σεπτέμβριο και φιλοξενεί διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. [|[9]] > > Στη Νάουσα, στις 23 Αυγούστου γίνεται μεγάλο πανηγύρι για τα Εννιάμερα της Παναγίας. Το πρωί γίνεται λειτουργία και λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας,ενώ το βράδυ τρία καίκια γεμάτα πειρατές κουρσεύουν το νησί και κλέβουν τις γυναίκες. Το όλο δρώμενο συνδεύεται από παραδοσιακή μουσική και χορό για όλους. > > ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Αθλητισμός <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;"><span style="background-color: #f8f9fa; color: #0b0080; display: block; font-size: 13.16px; text-align: center;">

Ιστιοπλοϊκό σκάφος του Ναυτικού Ομίλου Πάρου με φόντο το νησί. > Στο νησί λειτουργεί από το 1992 ο Ναυτικός Όμιλος Πάρου με έδρα στα Λειβάδια της Παροικίας. Δραστηριοποιείται στον ναυταθλητισμό με τμήματα κολύμβησης, ιστιοπλοΐας τριγώνου-ανοικτής θάλασσας, αλλά και με πολιτιστικές ή περιβαλλοντολογικές δράσεις. Η Πάρος λόγω των δυνατών ανέμων, προσφέρει την δυνατότητα ανάπτυξης ανάλογων αθλημάτων, όπως του [|κάιτσερφ] και της [|ιστοσανίδας]. Οι κύριες παραλίες όπου αναπτύσσονται τέτοιες δραστηριότητες, είναι αυτές της Πούντας και της Χρυσής Ακτής, όπου και υπάρχουν κέντρα εκμάθησης και ενοικίασης εξοπλισμού. > > ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Πρόσβαση <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == > Το αεροδρόμιο του νησιού, είναι ο [|Κρατικός Αερολιμένας Πάρου] που συνδέει το νησί με διάφορες πόλεις της Ελλάδας οπως την [|Αθήνα], τη [|Θεσσαλονίκη] , το [|Ηράκλειο Κρήτης] , τη [|Σαντορίνη] και την [|Μύκονο] ενώ την Περίοδο Μαΐου~Οκτωβρίου δρομολογούνται πτήσεις από το εξωτερικό. Το λιμάνι στην χώρα της Πάρου ή //Παροικιάς// είναι ο κεντρικός λιμένας του νησιού που συνδέει την Πάρο με το Λιμάνια του [|Πειραιά], Του [|Λαυρίου] , των Κυκλάδων άλλα και της [|Κρήτης]. Τα λιμανάκια στη Νάουσα και το Πίσω Λιβάδι ενώνουν την Πάρο με άλλα Κυκλαδονήσια, κυρίως το καλοκαίρι, μέσω τουριστικών επιβατηγών σκαφών, καθώς και το λιμάνι στην Πούντα συνδέει το νησί με την Αντίπαρο με οχηματαγωγά καράβια καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. > > Όσον αφορά την μετακίνηση στην Πάρο, το Κτελ Πάρου δρομολογεί καθημερινά δρομολόγια ενώνοντας όλα τα χωριά και τις παραλίες του νησιού μεταξύ τους. Επίσης τα ταξί μεταφέρουν Πολίτες και τουρίστες σε όποιο σημείο της Πάρου θέλουν. Το οδικό δίκτυο της Πάρου είναι ικανοποιητικό με ασφαλιστικό στο βασικό άξονα του νησιού. [|[10]]. > > Άρης Αγγέλου Α2 > Πηγή: WIKIPEDIA > > > > > =<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.8em;">Πήλιο = > Το ** Πήλιο ** είναι [|βουνό] στο [|Νομό Μαγνησίας] δίπλα στην πόλη του [|Βόλου], με ύψος 1.624 μέτρα (κορυφή Πουριανός Σταυρός). Κατά την Ελληνική [|μυθολογία] ήταν η θερινή κατοικία των [|θεών] και πατρίδα των [|Κενταύρων]. > >

==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Γεωγραφικά στοιχεία <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == Eκτείνεται από τα βορειοδυτικά προς τα νοτιοανατολικά με μήκος κατά προσέγγιση 44 χλμ. και πλάτος που κυμαίνεται από 10 χλμ. στο νότο μέχρι 25 χλμ. στον βορρά και σε συντεταγμένες 39,44N 23,04E. Προσεγγιστικά τα όρια του είναι νότια στο Πλατανόρεμα κοντά στο Νεοχώρι και βόρεια στο Καπόρεμα κοντά στη μονή Φλαμουρίου. Η ψηλότερη κορυφή του βρίσκεται προς τη βόρεια πλευρά του βουνού και δεν είναι επισκέψιμη λόγω ύπαρξης στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Άλλες κορυφές είναι το Κοτρώνι 1550 μέτρα, Πλιασίδι 1547 μέτρα, Αηδονάκι 1537 μέτρα, Αγριόλευκες 1471 μέτρα, Δραμάλα 1455 μέτρα, Σχιτζουραύλι 1450 μέτρα, Γολγοθάς 1415 μέτρα, Λαγωνίκα 1300 μέτρα. ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Οικολογία - Γεωλογία <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == Όλο το βουνό είναι κατάφυτο από δάση με πανύψηλες [|οξιές], [|βελανιδιές] , [|πλατάνια] , [|αγριοκαστανιές] , [|δασική πεύκη] , καθώς και συστάδες [|υβριδογενούς ελάτης]. Στα χαμηλότερα υψόμετρα υπάρχουν καλλιέργειες με μηλιές στις ανατολικές πλαγιές, με ελιές στα νότια καθώς και πολύ πυκνή μακκία βλάστηση. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι και η υδρολογική του φύση καθώς οι ανατολικές πλαγιές δέχονται πολύ μεγάλα ποσά βροχής και χιονιού που ξεπερνάνε κατά πολύ τη μέση τιμή της πεδινής Θεσσαλίας. Παρά την παρουσία σε ποσοστό 70% σχιστολιθικών πετρωμάτων που δεν θα επέτρεπαν την δημιουργία σημαντικών υπόγειων πηγών, η ύπαρξη μεγάλων ρηγμάτων έχει οδηγήσει στη δημιουργία αξιόλογων πηγών. Οι σημαντικότερες εξ αυτών είναι αυτές της Καλιακούδας και της Λαγωνίκας. Συνολικά οι γνωστές πηγές στο βουνό φτάνουν τις 70. Ποτάμια με σταθερή ροή δεν υπάρχουν στο Πήλιο, αλλά μεγάλες ρεματιές, όπως αυτή της Λαγωνίκας, του Βρύχωνα, της Καλιακούδας και της Φελούκας με αξιόλογη ροή τους χειμερινούς και ανοιξιάτικους μήνες καθώς και δεκάδες μικρά ρέματα. ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Τουρισμός <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;">

Το γραφικό και άλλοτε πλούσιο χωριό Δράκεια του Πηλίου σε καρτ ποστάλ του 1906. Στις [|18 Δεκεμβρίου] του [|1943], οι Γερμανοί σκότωσαν 118 κατοίκους του χωριού. Σήμερα υπάγεται στον Δήμο Βόλου. Το Πήλιο συγκεντρώνει αρκετούς επισκέπτες, τόσο τους χειμερινούς όσο και τους καλοκαιρινούς μήνες. Το χειμώνα προτιμάται από όσους επιθυμούν να απολαύσουν το πανέμορφο βουνό και τον καθαρό αέρα, το χιόνι, να κάνουν σκι, να περάσουν χρόνο στη φύση, ενώ το καλοκαίρι οι παραθεριστές απολαμβάνουν τις πανέμορφες παραλίες του Πηλίου για κολύμπι, ρακέτες, θαλάσσια σπορ, πεζοπορία, κ.λπ. Το Πήλιο παραμένει πανέμορφο όλους τους μήνες και ενδείκνυται για κάθε είδους δραστηριότητα, καθώς και για εναλλακτικό τουρισμό ή και αγροτουρισμό [|[1]][|[2]], ενώ παράλληλα διαθέτει τις κατάλληλες υποδομές για τη φιλοξενία μεγάλου όγκου παραθεριστών. ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Γεωργία <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == Το Πήλιο έχει πλούσια βλάστηση όλο το χρόνο. Κυρίως καλλιεργούνται μήλα,αχλάδια, ροδάκινα, λεμόνια, αμύγδαλα, κάστανα, καρύδια, λάδι και ελιές, τσάι, θυμάρι, ενώ παράγονται από μικρούς παραγωγούς και συνεταιρισμούς προϊόντα όπως γλυκά του κουταλιού, χυλοπίτες, τραχανάς, τσίπουρο, μέλι και βασιλικός πολτός [|[3]] .Η διατήρηση των παραδόσεων έχει ιδιαίτερη σημασία για το Πήλιο γιατί είναι ένας σημαντικός παράγοντας του τουρισμού και της οικονομικής ευχέρειας. Όλο το χρόνο, στο Πήλιο λαμβάνουν χώρα διάφορα πανηγύρια, όπου και πωλούνται τα προϊόντα και υπάρχει ξεχωριστή γιορτή για το κάθε προϊόν, όπως για παράδειγμα η γιορτή του κάστανου κάθε Οκτώβρη στο Ξουρίχτι. Στα χωριά του Πηλίου θα βρει κανείς πολλούς συνεταιρισμούς, και ιδιαίτερα γυναικείους αγροτικούς συνεταιρισμούς, που παράγουν παραδοσιακά σπιτικά προϊόντα. ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Παραλίες Πηλίου <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == Οι παραλίες του Πηλίου τόσο από τη μεριά του Αιγαίου Πελάγους όσο και από τη μεριά του Παγασητικού, φημίζονται για τα καταγάλανα καθαρά νερά τους, και πολλές έχουν βραβευτεί με γαλάζια σημαία από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχουν παραλίες για όλα τα γούστα: ήσυχες ή κοσμικές, οργανωμένες ή μη, με αμμουδιά ή βότσαλο [|[4]]. <span style="background-color: #ffffff; color: #222222; display: block; font-family: sans-serif; font-size: 14px;">

Πανοραμική φωτογραφία της παραλίας των Ποτιστικών Κατά κανόνα, οι παραλίες που βρίσκονται στη μεριά του Παγασητικού είναι πιο απάνεμες, πιο ζεστές και έχουν λιγότερα κύματα, σε σχέση με αυτές που βλέπουν στο Αιγαίο Πέλαγος. Ενδεικτικά αναφέρονται: === Στη μεριά του Αιγαίου Πελάγους [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === === Στη μεριά του Παγασητικού Κόλπου [  [|Επεξεργασία]  |  [|επεξεργασία κώδικα]  ]  === Φυσικά η λίστα είναι ατελείωτη και δεν εξαντλείται εδώ. Ο περιηγητής οφείλει να ψάξει όχι μόνο σε οδηγούς αλλά και μόνος του για να ανακαλύψει τις πανέμορφες παραλίες του Πηλίου. ==<span style="font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; font-size: 1.5em;"> Μονοπάτια Πηλίου <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">[ [|Επεξεργασία]  <span class="mw-editsection-divider" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;"> |  [|επεξεργασία κώδικα]  <span class="mw-editsection-bracket" style="color: #555555; font-family: sans-serif; font-size: small; vertical-align: baseline;">]  == Το Πήλιο διαθέτει μεγάλο αριθμό από μονοπάτια που είναι ιδανικά για περιπατητικό, ιππικό και ποδηλατικό τουρισμό, ήπιας μορφής. Τα μονοπάτια-καλντερίμια, μαζί με το σιδηρόδρομο Βόλου - Μηλεών, αποτελούσαν μέχρι την δεκαετία του '50 το μοναδικό άξονα επικοινωνίας των χωριών μεταξύ τους και με το Βόλο. Παρά το πέρασμα του χρόνου, πολλά από τα παλιά μονοπάτια διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση χάρη στη φροντίδα των τοπικών κοινωνιών δίνοντας την ευκαιρία στον επισκέπτη να εξερευνήσει το βουνό από κοντά και με ασφάλεια [|[5]].
 * Μυλοπόταμος
 * Φακίστρα
 * Παππά Νερό
 * Ποτιστικά
 * Πάλτση
 * Πανταζή Άμμος
 * Μελανή
 * Κατηγιώργης
 * Λύρι
 * Θεοτόκο
 * Μουρτιάς
 * Καστρί
 * Βρωμονέρι
 * Πλατανιά
 * Μικρό
 * Νταμούχαρη
 * Άγιοι Σαράντα
 * Αϊ-Γιάννης
 * Χορευτό
 * Μηλίνα
 * Άφησσος
 * Καλά Νερά
 * Πάου
 * Κάλαμος
 * Λεφόκαστρο
 * Μπούφα

Άρης Αγγέλου Α2 Πηγή:WIKIPEDIA