ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ


Κεφάλαιο Α


1.1
Πως προσανατολίζονταν ο άνθρωπος πριν την εμφάνιση των γεωγραφικών συντεταγμένων;
Ποια ανάγκη ώθησε τον άνθρωπο να εφευρέσει τις γεωγραφικές συντεταγμένες;
Τι είναι οι γεωγραφικές συντεταγμένες;
Τι είναι οι παράλληλοι και τι προσδιορίζουν;
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος παράλληλος;
Τι είναι οι μεσημβρινοί και τι προσδιορίζουν;
Ποιος είναι ο κυριότερος μεσημβρινός
Σε τι μετριέται το γεωγραφικό μήκος και ποιες τιμές μπορεί να πάρει;
Σε τι μετριέται το γεωγραφικό πλάτος και ποιες τιμές μπορεί να πάρει;

1.2
Ποια είναι η σχέση του γεωγραφικού πλάτους με το κλίμα μίας περιοχής;
Που οφείλονται οι διαφορές θερμοκρασίας σε δύο διαφορετικές πόλεις πάνω στη Γη;
Γιατί κανένας χάρτης δεν είναι σε θέση να απεικονίσει επακριβώς την επιφάνεια της Γης;
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα της κυλινδρικής προβολής του χάρτη;
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα της κωνικής προβολής του χάρτη;
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα της επίπεδης προβολής του χάρτη;

1.3
Τι πρέπει να περιέχει ένας χάρτης για να είναι εύχρηστος;
Τι είναι η κλίμακα του χάρτη και πως απεικονίζεται;
Πότε η κλίμακα είναι μικρή;
Πότε η κλίμακα είναι μεγάλη;
Τι είναι το υπόμνημα και τι μπορούμε να δούμε σε αυτό;
Γιατί είναι απαραίτητος ο προσανατολισμός;

1.4
Πόσα διαφορετικά είδη χαρτών γνωρίζεις;
Γιατί υπάρχουν τόσα πολλά είδη χαρτών;
Ποιες είναι οι κατηγορίες χαρτών και τι απεικονίζει η κάθε μία από αυτές;
Πότε χρησιμοποιούμε ποιον χάρτη;


Κεφάλαιο Β
1.1
Ποιοι είναι οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος;
Ποιο είναι το σχήμα της Γης;
Ποιες είναι οι κινήσεις της Γης;
Γιατί έχουμε ημέρα και νύχτα;
Γιατί υπάρχουν οι εποχές;
Τι είναι οι ισημερίες και πότε ορίζονται;
Τι είναι τα ηλιοστάσια και πότε ορίζονται;

1.2
Ποια είναι τα τμήματα του φυσικού περιβάλλοντος;
Τι είναι η ατμόσφαιρα και τι περιέχει;
Τι είναι η λιθόσφαιρα και τι περιλαμβάνει;
Τι είναι η υδρόσφαιρα και τι περιλαμβάνει;
Τι είναι η βιόσφαιρα και τι περιλαμβάνει;
Πως μπορούν να συνεργαστούν τα τμήματα του φυσικού περιβάλλοντος;

2.1
Ποια είναι η σύνθεση της ατμόσφαιρας;
Τι είναι η τροπόσφαιρα και τι περιλαμβάνει;
Τι είναι η στρατόσφαιρα και τι περιλαμβάνει;
Γιατί τα αεροπλάνα προτιμούν να πετούν στην στρατόσφαιρα;
Τι είναι η οζονόσφαιρα και ποιος είναι ο ρόλος της;
Τι είναι η ιονόσφαιρα και τι φαινόμενα πρατηρούμε σε αυτή;
Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η θερμοκρασία μίας περιοχής;
Τι είναι άνεμοι και πως προκαλούνται;

2.2
Ποιοι παράγοντες ορίζουν το κλίμα μίας περιοχής;
Γιατί οι άνθρωποι προτιμούν να ζουν σε εύκρατες περιοχές;
Πως επηρεάζουν οι άνεμοι τη ζωή των ανθρώπων;
Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το κλίμα μίας περιοχής;
Ποια είναι τα είδη του κλίματος και ποια τα βασικά χαρακτηριστικά τους;

3.1
Περίγραψε τον κύκλο του νερού.
Περίγραψε τον κύκλο του νερού χρησιμοποιώντας τις παρακάτω εκφράσεις ή παράγωγά τους:εξάτμιση, διαπνοή, απορροή, κατείσδυση, κατακρημνίσματα
Η θάλασσα με υψηλή ή με χαμηλή αλατότητα δεν παγώνει ποτέ; Γιατί;
Τι είναι οι παγετώνες κα πως δημιουργούνται;
Πως δημιουργήθηκαν οι λίμνες πάνω στη γη;
Ποιες κατηγορίες σχηματισμού λιμνών γνωρίζεις;
Σε ποιες ηπείρους ανήκουν οι μεγαλύτερες λίμνες του κόσμου;

3.2
Ποια είναι η κατανομή του αλμυρού νερού πάνω στη γη;
Ποιους ωκεανούς γνωρίζεις;
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση ωκεανός;
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος σε βάθος ωκεανός και ποιο είναι το βαθύτερο του σημείο;
Γιατί θεοποίησαν τους ωκεανούς οι αρχαίοι λαοί; Πως γίνονταν η θαλάσσια μετακίνηση;
Ποιες θάλασσες ανήκουν στον Ατλαντικό ωκεανό;
Ποιες θάλασσες ανήκουν στον Ειρηνικό ωκεανό;
Ποιες θάλασσες ανήκουν στον Ινδικό ωκεανό;
Γιατί οι ωκεανοί και οι θάλασσες είναι πηγή ζωής για τον πλανήτη;
Ποια είναι η σχέση της θάλασσας με την παραγωγή οξυγόνου πάνω στη γη;
Ποια είναι η σχέση της θάλασσας με το κλίμα μιας περιοχής;
Γιατί ο βυθός της θάλασσας δεν είναι ομοιόμορφος;
Που βρίσκεται η υφαλοκρηπίδα και ποια είναι η σημασία της για τον άνθρωπο;
Τι είναι η ηπειρωτική κατωφέρεια και πού βρίσκεται;
Δώσε τον ορισμό των εννοιών: αβυσσική πεδιάδα, μεσοωκεάνιες ράχες, τάφρος,
Πως δημιουργήθηκαν τα υποθαλάσσια όρη; Δώσε κάποια παραδείγματα.

3.3
Τι είναι τα νησιωτικά κράτη;
Ποια νησιωτικά κράτη γνωρίζεις και σε ποιον ωκεανό/ποια θάλασσα ανήκουν;
Ποια είναι η πρωτεύουσα της Ιαπωνίας;
Πόσα νησιά περιλαμβάνει η Ιαπωνία και ποια είναι τα 4 μεγαλύτερα;
Πως λέγεται το ποιο γνωστό ηφαίστειο της Ιαπωνίας;
Γιατί η Ιαπωνία θεωρείται πυκνοκατοικημένη;
Ποιο είναι το κλίμα της Ιαπωνίας;
Γιατί οι Ιαπωνία έχει πολύ μικρό ποσοστό αγροτών;

3.4
Ποιοι παράγοντες ορίζουν το μέγεθος ενός ποταμού;
Τι είναι η λεκάνη απορροής και τι ο υδροκρίτης;
Πως υπολογίζεται η μέση παροχή νερού ενός ποταμού;
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος ποταμός;
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος σε λεκάνη απορροής ποταμός;
Ποιος ποταμός έχει τη μεγαλύτερη μέση παροχή νερού;

3.5
Ποια ποτάμια της Ασίας γνωρίζεις;
Γιατί τα ποτάμια της Βόρειας Ασίας δεν παίζουν μεγάλο ρόλο στη ζωή των ανθρώπων;
Γιατί ο Γάγγης ονομάζεται από τους Ινδούς «μητέρα»;
Ποιοι ποταμοί ενώνονται στον Κόλπο της Βεγγάλης δημιουργώντας ένα τεράστιο Δέλτα;
Γιατί οι κάτοικοι του Μπαγκλαντές παρακαλούν να έρθουν οι μουσώνες πλημμυρίσουν τα ποτάμια;
Ποια είναι η πρωτεύουσα της Ινδίας;

3.6
Ποια ποτάμια της Β.Αμερικής και ποια της Ν.Αμερικής γνωρίζεις;
Ποιος ποταμός ονομαζόταν «πατέρας των νερών» και γιατί;
Γιατί ο Κόλπος Ρίο ντε λα Πλάτα είναι πυκνοκατοικοιμένος;
Ποια είναι η σημασία του Αμαζόνιου για τον άνθρωπο;

3.7
Ποια ποτάμια της Αφρικής γνωρίζεις;
Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των μεγάλων αφρικανικών ποταμών;
Που εκβάλει ο ποταμός Σάρι;
Περίγραψε την πορεία των ποταμιών Νίγηρα, Νείλο, Ζαμβέζη και Κονγκό,
Γιατί δεν μπορούν οι κάτοικοι της Αφρικής να χρησιμοποιήσουν όλο το νερό του Κονγκό;
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα του φράγματος του Ασουάν;
Ποια ποτάμια της Αυστραλίας γνωρίζεις;
Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των ποταμών της Αυστραλίας;
Ποια πορεία ακολουθούν τα ποτάμια της Αυστραλίας;
Γιατί οι περισσότεροι κάτοικοι της Αυστραλίας δεν επέλεξαν να ζήσουν κοντά στα ποτάμια;

4.1
Σε ποιες ερωτήσεις σχετικά με την ηλικία της γης μπορούν να απαντήσουν οι γεωλόγοι;
Ποιοι ακόμη επιστήμονες μελετούν την ηλικία της γης και με ποια μέθοδο;
Τι είναι τα απολιθώματα και πως δημιουργούνται;
Ποια είναι η σχετική και ποια η απόλυτη ηλικία των πετρωμάτων;
Με ποιες μεθόδους υπολογίζονται η σχετική και η απόλυτη ηλικία των πετρωμάτων;
Ποια υπολογίζεται πως είναι η ηλικία της Γης και ποιες είναι οι υποδιαιρέσεις της;

4.2
Γιατί είναι πολύ δύσκολο να περιγραφεί το εσωτερικό της Γης;
Πως προσπαθούν να εξερευνήσουν οι επιστήμονες το εσωτερικό της Γης
Από ποια στρώματα αποτελείται η Γη και ποιες είναι οι υποδιαιρέσεις τους;
Ποιο στρώμα είναι το πιο λεπτό σε πάχος και ποιο το πιο παχύ;
Σε ποια θερμοκρασία φτάνει ο πυρήνας και για ποιο λόγο δεν λιώνει;
Γιατί πιστεύουν οι επιστήμονες ότι η λιθόσφαιρα γλιστρά πάνω στον μανδύα;
Τι είναι οι λιθοσφαιρικές πλάκες;
Ποιες είναι οι συνέπειες από την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών;

4.3
Γιατί ο άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται τις αλλαγές που γίνονται στην επιφάνεια της Γης;
Ποιες ενδογενείς δυνάμεις δρουν στη Γη;
Πως γεννιούνται οι σεισμοί;
Πως γεννιούνται τα βουνά και οι οροσειρές;
Πως δημιουργήθηκαν οι Άλπεις;
Τι είναι οι νησιωτικές αλυσίδες και πως δημιουργούνται;
Τι είναι οι θερμές κηλίδες;
Πως γεννιούνται τα ηφαίστεια;
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο μάγμα και τη λάβα;
Ποιες δυνάμεις δρουν στην επιφάνεια της Γης;

4.4
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα της ζωής στο βουνό;
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα της ζωής στην ύπαιθρο;
Πως δημιουργήθηκαν οι μεγαλύτερες οροσειρές της Γης;
Τι γνωρίζεις για τις μεγάλες οροσειρές της Γης: Βραχώδη όρη, Άνδεις, Καύκασος, Ιμαλάϊα, Άτλας;
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες πεδιάδες της Γης και τι γνωρίζεις γι’ αυτές;

5.1
Τι ονομάζουμε οικοσύστημα;
Με ποια κριτήρια ταξινομούνται τα οικοσυστήματα;
Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την κατανομή των οργανισμών;
Τι είναι αυτό που διαφοροποιεί τον άνθρωπο από τους άλλους οργανισμούς σε σχέση με το περιβάλλον;
Πότε και πού συναντάμε υποβάθμιση του οικοσυστήματος;
Ποιοι είναι οι τύποι βλάστησης της Γης; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τους;



Κεφάλαιο Γ
1.1
Πως θα μπορούσαν οι γεννήσεις των παιδιών να επηρεάσουν τον πληθυσμό το έτος 2100;
Γιατί παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η μελέτη της εξέλιξης του πληθυσμού της Γης;
Σε τι μετριέται η πληθυσμιακή πυκνότητα;
Ποια είναι η διαφορά της αριθμητικής από την φυσιολογική πυκνότητα;
Για ποιο λόγω μελετάται η πληθυσμιακή πυκνότητα;
Τι είναι το δημογραφικό πρόβλημα;
Γιατί μας ενδιαφέρει η σύνθεση του πληθυσμού ως προς την ηλικία;

1.2
Πόσοι περίπου κάτοικοι ζουν σήμερα πάνω στη Γη;
Η κατανομή των ανθρώπων πάνω στη Γη είναι αριθμητικά ισόποση ανά περιοχή;
Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την κατανομή του ανθρώπινου πληθυσμού;
Ποιες περιοχές προτιμούν οι άνθρωποι για μόνιμη εγκατάσταση και ποιες αποφεύγουν;
Σε ποιο ημισφαίριο είναι συγκεντρωμένοι οι περισσότεροι άνθρωποι και γιατί;

1.3
Τι είναι η ηλικιακή πυραμίδα και τι παρουσιάζει;
Συνήθως με ποιο χρώμα παρουσιάζονται οι άντρες στην πυραμίδα και με ποιο οι γυναίκες;
Ποιες διαφορές στην ηλικιακή πυραμίδα συναντάμε στις αναπτυγμένες και ποιες στις αναπτυσσόμενες χώρες;

1.4
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των πόλεων;
Ποια είναι τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της αρχαιότητας και ποιος ήταν ο πληθυσμός αυτών των πόλεων;
Για ποιους λόγους αυξάνεται συνεχώς ο ρυθμός ανάπτυξης των μεγαλουπόλεων;
Τι είναι η αστικοποίηση;

1.5
Ποιοι παράγοντες βοηθούν στην αύξηση του πληθυσμού μίας πόλης;
Μπορούν να χτιστούν σε οποιαδήποτε περιοχή της Γης μεγάλες πόλεις;
Σε τι διαφέρουν οι πόλεις που βρίσκονται στις αναπτυγμένες χώρες από τις πόλεις που βρίσκονται στις αναπτυσσόμενες πόλεις;
Πως θα περιέγραφες μία παραγκούπολη;
Τι είναι οι εισροές και τι οι εκροές μίας πόλεις; Μπορείς να αναφέρεις παραδείγματα;
Ποια είναι τα κυριότερα προβλήματα μίας μεγάλης πόλης;

1.6
Ποια είναι η σημασία της γλώσσας για την επικοινωνία των ανθρώπων;
Ποια γλώσσα μιλιέται περισσότερο στον κόσμο;
Ποια γλώσσα χρησιμοποιείται περισσότερο στον κόσμο;
Γιατί στην Αργεντινή μιλούν Ισπανικά, ενώ στην Βραζιλία Πορτογαλικά;
Ποια είναι η σημασία της θρησκείας για την επικοινωνία των ανθρώπων;
Ποιες είναι οι 5 θρησκείες με το μεγαλύτερο αριθμό πιστών;
Ποιες οργανώσεις υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων γνωρίζεις;

2.1
Τι ονομάζουμε φυσικούς πόρους; Δώσε παραδείγματα.
Ποιοι πόροι ονομάζονται ενεργειακοί;
Ποιες πηγές ενέργειας ονομάζονται ανανεώσιμες; Δώσε παραδείγματα.
Ποιες πηγές ενέργειας ονομάζονται μη ανανεώσιμες; Δώσε παραδείγματα.
Δώσε τον ορισμό των παρακάτω εννοιών: ηλιακή ενέργεια, αιολική ενέργεια, ανεμογεννήτρια, βιομάζα, γεωθερμική ενέργεια,
Πως δημιουργούνται οι γαιάνθρακες;
Ποιες είναι οι κυριότερες μορφές γαιάνθρακα;
Ποια είναι τα μειονεκτήματα των γαιανθράκων;
Πως δημιουργείται το πετρέλαιο και που χρησιμοποιείται;
Που βρίσκεται αποθηκευμένο το φυσικό αέριο και πως χρησιμοποιείται;

2.2
Τι ονομάζουμαι ανθρώπινους πόρους; Δώσε παραδείγματα.
Ποια είναι η συμμετοχή του ανθρώπου στις αλλαγές που συμβαίνουν στην επιφάνεια της Γης;
Για να οδηγηθεί ο άνθρωπος σε κάτι καινούργιο, αρκούν μόνο η δημιουργική φαντασία και το ενδιαφέρον ή χρειάζεται και η εκπαίδευση;


ΠΙΠΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ